Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/10099 E. 2013/10743 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
acentelik ilişkisi↗ iyiniyet kuralları↗ çekince (ihtirazi kayıt)↗ acentelik sözleşmesi↗ tanıma↗ iyiniyet↗ acentelik↗ iş bölümü↗ fesih↗ komisyon↗ uyuşmazlık konusu↗ kâr dağıtımı↗ temerrüt faizi↗ ıslah↗ ihtarname↗ yetkisizlik kararı↗ cy/cy kaydı↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
11. Hukuk Dairesi 2012/10099 E. , 2013/10743 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06.03.2012 tarih ve 2011/154-2012/48 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile 29.09.2003 tarihinde Acentelik Sözleşmesi yapılan dava dışı Varan Kargo Tic. A.Ş.’nin, 23.09.2008 tarihinde davalı tarafından satın alındığını ve sözleşmenin 31.12.2010 fesih tarihine kadar müvekkili ile davalı arasında devam ettiğini, anılan sözleşme ile dağıtım komisyon oranı %20 olarak kabul edilmesine rağmen, 01.05.2004 tarihinden sonra %15, 01.09.2009 tarihinden itibaren ise %7 olarak hesap edilerek müvekkiline eksik ödeme yapıldığını, davalının komisyon oranını tek taraflı olarak belirleme yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000.00 TL komisyon farkı alacağının temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 08.04.2011 tarihinde davasını 100.000.00 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili, dava zamanaşımının dolduğunu, Genel Müdürlük kararı ile dağıtım komisyonu oranının 01.05.2004 tarihinden itibaren %20’den %15’e, 01.09.2009 tarihinden itibaren de %7’e düşürüldüğünü, davacı tarafça ilk komisyon oranı değişikliğinin yapıldığı tarihten sonra yaklaşık beş buçuk yıl süreyle herhangi bir itirazda bulunulmadan acentelik ilişkisinin sürdürüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, 2009 yılında yaptığı itiraza kadar, davacının azaltılmış komisyon tutarlarını herhangi bir itirazi kayıt ileri sürmeden tahsil ettiği ve uzun bir süre bu duruma karşı çıkmadığı, daha sonra somut davayı açmış olmasının MK’nın 2. maddesinde tanımını bulan iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı, gerekçesiyle, ispatlanamayan asıl dava ve ıslah edilen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir
2- Ancak, dava dağıtım komisyonu ücretinin Acentelik Sözleşmesi'ne aykırı ve eksik ödenmesi nedeniyle sözleşmede belirtilen %20 oranından noksan tahakkuk ettirilen kısmın tahsili istemine ilişkindir. Her ne kadar dava konusu komisyon oranının sözleşmede belirtilen %20 oranından %15'e indirildiği 01.05.2004 tarihinden aynı oranın bu kez %7'e indirildiği 01.09.2009 tarihine kadar olan bölüm içerisinde, davacının bu oran üzerinden yapılan komisyon ödemesini çekince kaydı bulunmaksızın tahsil ettiği ve uzunca bir süre bu oran üzerinden yapılan ödemelere karşı çıkmamak suretiyle benimsemesi nedeniyle, mahkemenin bu yöne ilişkin ret kararı yerinde ise de, sözkonusu komisyon oranının %15'ten % 7'e indirildiği 17.10.2009 ihtarname tarihinden sonra, davacı tarafça davalıya keşide edilen 14.12.2009 tarihli ihtarname ile %7'lik orana itiraz edildiği anlaşıldığına göre, davacının 17.10.2009 tarihi ile sözleşmenin feshedildiği 31.12.2010 tarihi arasında, önceki dağıtım komisyonu oranı olan %15 ile sonra uygulanan %7 oranı arasındaki dağıtım komisyonu farkına hak kazanacağı gözetilerek, bilirkişiden açıklanan hususta ek rapor alınıp tespit olunacak alacak miktarının karar altına alınması gerekirken, uyuşmazlık konusu alacağın tümü bakımından benimseme bulunduğu ve dava hakkının 4721 sayılı Medeni Kanun'un 2. maddesi hükmüne aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/14692 E. 2012/16692 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/10099 E. , 2013/10743 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 06.03.2012 tarih ve 2011/154-2012/48 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile 29.09.2003 tarihinde Acentelik Sözleşmesi yapılan dava dışı Varan Kargo Tic. A.Ş.’nin, 23.09.2008 tarihinde davalı tarafından satın alındığını ve sözleşmenin 31.12.2010 fesih tarihine kadar müvekkili ile davalı arasında devam ettiğini, anılan sözleşme ile dağıtım komisyon oranı %20 olarak kabul edilmesine rağmen, 01.05.2004 tarihinden sonra %15, 01.09.2009 tarihinden itibaren ise %7 olarak hesap edilerek müvekkiline eksik ödeme yapıldığını, davalının komisyon oranını tek taraflı olarak belirleme yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000.00 TL komisyon farkı alacağının temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, 08.04.2011 tarihinde davasını 100.000.00 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili, dava zamanaşımının dolduğunu, Genel Müdürlük kararı ile dağıtım komisyonu oranının 01.05.2004 tarihinden itibaren %20’den %15’e, 01.09.2009 tarihinden itibaren de %7’e düşürüldüğünü, davacı tarafça ilk komisyon oranı değişikliğinin yapıldığı tarihten sonra yaklaşık beş buçuk yıl süreyle herhangi bir itirazda bulunulmadan acentelik ilişkisinin sürdürüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, 2009 yılında yaptığı itiraza kadar, davacının azaltılmış komisyon tutarlarını herhangi bir itirazi kayıt ileri sürmeden tahsil ettiği ve uzun bir süre bu duruma karşı çıkmadığı, daha sonra somut davayı açmış olmasının MK’nın 2. maddesinde tanımını bulan iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığı, gerekçesiyle, ispatlanamayan asıl dava ve ıslah edilen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir
2- Ancak, dava dağıtım komisyonu ücretinin Acentelik Sözleşmesi'ne aykırı ve eksik ödenmesi nedeniyle sözleşmede belirtilen %20 oranından noksan tahakkuk ettirilen kısmın tahsili istemine ilişkindir. Her ne kadar dava konusu komisyon oranının sözleşmede belirtilen %20 oranından %15'e indirildiği 01.05.2004 tarihinden aynı oranın bu kez %7'e indirildiği 01.09.2009 tarihine kadar olan bölüm içerisinde, davacının bu oran üzerinden yapılan komisyon ödemesini çekince kaydı bulunmaksızın tahsil ettiği ve uzunca bir süre bu oran üzerinden yapılan ödemelere karşı çıkmamak suretiyle benimsemesi nedeniyle, mahkemenin bu yöne ilişkin ret kararı yerinde ise de, sözkonusu komisyon oranının %15'ten % 7'e indirildiği 17.10.2009 ihtarname tarihinden sonra, davacı tarafça davalıya keşide edilen 14.12.2009 tarihli ihtarname ile %7'lik orana itiraz edildiği anlaşıldığına göre, davacının 17.10.2009 tarihi ile sözleşmenin feshedildiği 31.12.2010 tarihi arasında, önceki dağıtım komisyonu oranı olan %15 ile sonra uygulanan %7 oranı arasındaki dağıtım komisyonu farkına hak kazanacağı gözetilerek, bilirkişiden açıklanan hususta ek rapor alınıp tespit olunacak alacak miktarının karar altına alınması gerekirken, uyuşmazlık konusu alacağın tümü bakımından benimseme bulunduğu ve dava hakkının 4721 sayılı Medeni Kanun'un 2.
maddesi hükmüne aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı yararına bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/522917100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz