Pay defterinin mahkeme yazı işlerinden iade alınıp kaybedilmesi zayi belgesi verilmesini haklı kılmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/486 E. 2025/1064 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalHak düşürücü süre
Gerekçe özeti
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelere zayi belgesi verilebilmesi için, TTK 82/7 uyarınca defterin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kaybolmuş olması gerekir; bu sebeplerin dışında kalan, mahkeme yazı işlerinden iade alındıktan sonra şirket içi birimler veya vekil arasında kaybolduğu ileri sürülen defterler için zayi belgesi talep edilemez, çünkü bu durum tacirin defterlerin muhafazasında göstermesi gereken dikkat ve özenin gösterilmediğini ortaya koyar.
Ele alınan sorunlar
Pay defterinin zayi olduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi talebinin TTK 82/7 koşullarına uygunluğu → ret
İddia: Davacı vekili, pay defterinin şirket avukatı ile muhasebe birimi arasında kaybolduğunu, şirket yönetim kurulunun bu kayıpta bir dahli bulunmadığını ve durumun şirketin iradesi dışında geliştiğini, mahkemece yanılgılı değerlendirme yapıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğraması halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde zayi belgesi verilmesinin talep edilmesi gerekir. Tacirin bu düzenlemeden yararlanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin sayılan afet veya hırsızlık sebeplerinden biriyle ziyaa uğraması gerekir; bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermesi de şarttır. Tacirin bu özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Somut olayda davacı şirkete ait pay defteri İstanbul 4. ATM'nin ilgili dosyasına sunulmuş, sonrasında mahkeme yazı işleri tarafından davacı şirket vekiline imza karşılığında iade edilmiştir. Davacı tarafça ileri sürülen, defterin muhasebe birimi ile şirket avukatı arasında şirketin iradesi dışında kaybolduğu iddiası, kanunda tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilen haller (afet, hırsızlık) kapsamına girmemektedir. Bu durumda pay defterinin muhafazasında gerekli özenin gösterilmediği ve zayi belgesi talep koşullarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, TTK 82/7'de sayılan afet veya hırsızlık sebepleri dışında, defterin mahkeme yazı işlerinden iade alındıktan sonra şirket içi/vekil elinde kaybolmasının zayi belgesi talebini haklı kılmayacağı ve bu durumun tacirin özen yükümlülüğünü ihlal ettiği yönünde bölgesel ikna edici bir tespit yapılmıştır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi talebi, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ ticari defterlerin ziyaı↗ pay defteri↗ özen yükümlülüğü↗ TTK 82/7↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/486
KARAR NO 2025/1064
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/04/2024
NUMARASI 2024/150 Esas - 2024/292 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ 11/03/2024
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili tarafından yapılan kontrollerde diğer ticari defterleri mevcut olduğu halde pay sahipleri defterinin bulunamadığının tespit edildiğini, yapılan araştırmalarda şirket pay sahipleri defterinin en son İstanbul 4. ATM'nin 2019/541 esas sayılı dosyası için mahkeme kalemine teslim edildiğinin belirlendiğini, ilgili mahkeme kalemine sorulduğunda ise şirket pay defterinin şirket avukatına iade edildiğinin söylendiğini, davayı takip eden şirket avukatı ile şirket muhasebe birimi arasında defterin kaybedildiğini ve halihazırda bulunamadığını, müvekkili şirketin defterin kaybolmasında bir kusurunun bulunmadığını belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacı şirketin pay defterini İstanbul 21. ATM’nin 2019/469 Esas sayılı dosyasına ibraz ettiği, İstanbul 21. ATM’nin 2019/469 Esas sayılı dosyasının İstanbul 4. ATM’nin 2019/541 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği ve pay defteri aslının mahkemeye gönderildiği, İstanbul 4. ATM’nin 2019/541 Esas sayılı dosyasının istinaf dairesine gönderilmesi işlemlerinde pay defteri aslının ilgili BAM dairesine gönderilmediği, talep eden şirket vekilinin pay defteri aslının iadesini talep ettiği ve mahkeme tarafından 25/04/2022 tarihinde davacı şirket vekiline pay defteri aslının iade edildiği, talep dilekçesinde pay defterinin şirket avukatı ile muhasebe birimi arasında kaybolduğunun ileri sürüldüğü, herhangi bir afet ya da hırsızlık olayına dayanılmadığı, şirket pay defterinin kaybolmasında ileri sürülen iddialar ve dosya kapsamındaki belgeler gözetildiğinde, talep eden şirketin üzerine düşen dikkat ve özeni göstermediği gerekçesiyle şartları oluşmayan talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; pay defterinin şirket avukatı ile muhasebe birimi arasında kaybolduğunu, müvekki şirketin yönetim kurulunun defterin kaybolmasında dahlinin bulunmadığını, şirketin iradesi dışında gelişen bir durum olduğu, mahkemece yanılgılı değerlendirme yapıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı şirketin pay defterinin zayi olduğundan bahisle açılan davada zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Tacirin, TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaa uğraması gerekmektedir.
Bunun dışında tacirin defter ve belgelerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Somut olayda; davacı şirkete ait pay defterinin İstanbul 4 ATM'nin 2019/541 E. Sayılı dosyasına sunulmuş olup, sonrasında mahkeme yazı işleri tarafından davacı şirkete vekaleten avukatına 25/04/2022 tarihinde imza karşılığında iade edildiği dosyaya gelen yazı cevabı ve tutanaktan anlaşılmaktadır. Davacı tarafça pay defterinin muhasebe birimi ile şirket avukatı arasında şirketin iradesi dışında kaybolduğunu ileri sürmekte ise de davacı tarafça ileri sürülen bu neden, kanunda tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilen haller kapsamına girmediği gibi pay defterinin muhafazasında gerekli özenin gösterilmediği, zayi belgesi talep koşulları bulunmadığı anlaşıldığından zayi belgesi isteminin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; karara yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/06/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/5222 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi