Kargo kaybında faiz başlangıcı: teslim tarihi değil, teslim edilmesi gereken tarih

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1720

KARAR NO 2024/1579

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/12/2022

NUMARASI 2021/620 Esas 2022/826 Karar

DAVA

Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

Davanın kısmen kabul-kısmen reddine ilişkin kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı şirketin kayıtlarında ... fatura seri numaralı olarak işlenen müvekkili şirkete ait kargonun 20.09.2019 tarihinde aynı tarihli, ... seri numaralı müvekkili tarafından müşterisine kesilen irsaliyeli fatura ile birlikte müvekkili şirketin müşterisi Sincan- Ankara'da mukim "...Tic. A.Ş."ne gönderilmek üzere davalı şirketin Sahrayıcedit Şubesi elemanı tarafından müvekkili şirketin işyerinden teslim alındığını, ancak kargonun Maliköy'de kaybedilmiş olması nedeniyle müşteriye teslim edilemediğini, 25.11.2019 tarihli dilekçe ile irsaliyeli fatura ve kargo takip bilgileri de eklenerek davalı şirketin şubesi'nden kayıplarının tazmini talep edilmesine rağmen sonuç alınamadığını, yine davalı şirketin kayıtlarında ...

seri numaralı fatura ile işlenen kargonun 21.10.2020 tarihinde aynı tarihli, ... numaralı müvekkili tarafından müşterisine kesilmiş e-fatura ile birlikte Manisa'da mukim "...Ltd. Şti."ne gönderilmek üzere davalı şirketin Sahrayıcedit Şubesi elemanı tarafından müvekkili şirketin işyerinden teslim alındığını, ancak kargonun yüklendikten sonra kaybedilmesi nedeniyle müvekkili şirketin müşterisine teslim edilemediğini, müvekkili şirket tarafından 11.11.2020 tarihli dilekçe ile e-fatura ve kargo takip bilgileri de eklenerek davalı şirketin Sahrayıcedit Şubesi'nden kayıplarının tazmin edilmesi talep edildiğini, 02.07.2021 günü müvekkili şirketin e-mail adresine davalı tarafından dönüş yapılarak kargonun ilgili kargo aktarma merkezinde araçtan indirilirken yere düşürülüp ambalajının hasarlandığı akabinde kargonun içindeki ürünlerin yere döküldüğü ve toplanmadığı, yere dökülen ürünlerin metal parçacıklar olup hasar görme ihtimali olmadığı fakat parçacıkların toplanmayıp sonrasında da temizlikçiler tarafından süpürülüp çöpe atıldığının tespit edildiğinin bildirilerek müvekkilin kayıp kargo tazmin talebinin olumlu sonuçlandığı, ücretinin ise 1.387,71-TL olduğunun belirtildiğini, öncelikle kargonun içerisindeki ürünlerin metal parçacık değil, kıymetli bakır olduğunu, teklif edilen bedelin kabul edilmesinin mümkün olmadığını, kaybedilen kargolara ait faturaların mevcut olduğunu, Kadıköy ...

Noterliği'nden 09.07.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnameyi keşide ederek tazmin talebinde bulunulduğunu ancak ihtarnamenin davalı şirketçe 12.07.2021 tarihinde tebellüğ edilmesine rağmen ihtarnameye cevap verilmediğini, ihtarnameler için 337,74- TL masraf yapıldığını, ileri sürerek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak teslim alınamayan ... fatura seri numaralı kargoları için 15.848.24.-TL'nin 20.09.2019 tarihinden itibaren, ... fatura seri numaralı kargo için ise 12.918.77-TL'nin 21.10.2020 tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek, keşide edilen ihtarname için yapılan 337.74-TL noter masrafının da 09.07.2021 tarihinden itibaren ticari faiz işletilerek, toplamda 29.104.75-TL'nin davalıdan tahsiliyle müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; gönderen tarafından müvekkili şirkete teslimi anında kargonun içeriğinin beyan edilmediğini ve kargoya ilişkin olarak herhangi bir değer gösterilmediğini, müvekkili şirket tarafından kargo içeriğinin bilinmesinin mümkün olmayıp davacının tüm bu iddialarının da ispata muhtaç olduğunu, zira iş bu davaya konu edilen gönderilerden ... no'lu gönderinin müvekkili şirket kayıtları kapsamında alıcısına teslim edildiğini, davacı tarafça TTK'nın 900. maddesinde düzenlenen hükme uygun olarak bildirim yapılmadığını, davacının istediği tazminat miktarının son derece fahiş olduğunu, müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen edimi ifa ettiğini, uyuşmazlık konusunun TTK kapsamında olup mezkur taşımaya ilişkin olarak müvekkili şirketin davacıya karşı herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kara taşımacılığı konusunda uzman bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde haklılıklarının ortaya çıkacağını, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, taraflar arasında davacı alacak mesnedi iki ayrı taşıma işi ve dayanak taşıma sözleşmesi hakkında ihtilaf bulunmadığı, davacının bu taşımalara konu emtia satışlarının ticari defter kayıtları ile teyit edildiği, davalı yanca, davacının birinci taşımada yükün teslim edildiği ileri sürülmüş ise de belgelendirilemediği, bu kapsamda birinci taşıma için 15.848,24- TL ve ikinci taşıma için 12.918,77- TL olmak üzere davacının 28.767,01- TL zarara uğradığı, davacının taşıma sürecinde kayıp iddiasına dayandığı, davalı yanca kayıp olmaması için gereken özen yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirildiğinin kanıtlanamadığı, bu nedenle davalının tam tazminattan sorumlu olduğu, (kısa kararda maddi hata sonucu 28.717,01 TL olarak belirtilmiş olmakla birlikte davacı vekilinin 15/12/2022 tarihli talebi değerlendirilerek 28.767,01 TL olarak düzeltilmek suretiyle) 28.767,01 TL’nin 27/07/2021 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 337,74 TL ihtarname giderinin yargılama giderlerinden olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili; kargoların davalıya teslim edildiği tarihten ya da kargoların müşterilerine teslim edilmesi gereken tarihten itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, 15.848,24-TL'nin 20/09/2019, 12.918,77-TL'nin 21/10/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini, mahkemece kabul edilen 337,34-TL ihtarname gideri yönünden aleyhine karşı vekalet ücreti takdir edilmesi ve arabuluculuk ücreti ile yargı giderleri açısından kabul/ret oranına göre hesaplama yapılmasının haklı olmadığını, kararın düzeltilmek üzere kaldırılmasını talep etmiştir.

2- Davalı vekili; müvekkili şirkete izafe edilecek hiçbir kusur bulunmadığını, sınırlı sorumluluk hesabının gözardı edildiğini, müvekkili şirkete tam tazminata hükmedilebilmesi ancak taşıyanın ağır kusurunun veya hilesinin ispatlanması halinde mümkün olduğunu, dava konusu olayda ağır kusurun oluşmadığını, müvekkili şirketin sorumlu olduğuna kanaat getirilecek ise de TTK nın 882.maddesi uyarınca kargonun her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olması gerektiğini, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Karara karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf dilekçesi sunulmuş ise de 311,37-TL istinaf karar harcının tamamlanması için davalı vekiline 16/06/2023 tarihinde muhtıra tebliğine rağmen davalının bir haftalık kesin süre geçtikten sonra 03/07/2023 tarihinde nispi harcın yatırıldığı, İlk derece mahkemesince bu husus karara bağlanmadan dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla; HMK 344/1 maddesi gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş, davacı tarafın istinaf nedenleri doğrultusunda inceleme yapılmıştır. Dava, davacıya ait iki ayrı taşımada kargoların kaybı nedeniyle uğranılan zararın davalıdan tazmini istemine ilişkin olup,dava dilekçesinde 15.848.24.-TL'nin 20.09.2019 tarihinden, 12.918.77-TL'nin 21.10.2020 tarihinden ve davalıya keşide edilen ihtarname için yapılan 337.74-TL nin 09.07.2021 tarihinden itibaren olmak üzere toplamda 29.104.75-TL'nin ticari faiziyle birlikte davalı tarafından müvekkiline ödenmesini talep edilmiştir.Mahkemece davanın kısmen kabul, kısmen reddi ile 28.767,01-TL’nin 27/07/2021 temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 337,74 TL ihtarname giderinin yargı giderinden olarak davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili, kargonun müvekkili şirket tarafından davalıya teslim tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. TTK'nın eşya taşımaya ilişkin hükümlerinde taşıyıcıya bildirim ile temerrüdün başlayacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. TBK'nın 114/2 maddesi uyarınca; haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümler, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hallerine de uygulanır.Haksız fiil hükümlerinde faizin başlangıç tarihi zararın doğum tarihidir.Bu halde davalı taşıyıcı sözleşmeye aykırı davranmış olup,davacının zararının doğum tarihi de emtiaların alıcıya teslim edilmesi gereken tarihlerdir. Davacı tarafın kargoları davalı taşıyıcıya teslim tarihlerinin değil alıcıya teslimi gereken tarihler esas alınarak 20.9.2019 tarihli gönderi için teslim tarihi olarak belirlenen 21.9.2019, 21.10.2020 tarihli gönderi için 22.10.2020 tarihleri faiz başlangıcına esas alınmıştır.Davacı ,davalı adına keşide ettiği ihtarname ile teslim tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmuş ,bu sebeple temerrüde düşen davalıya yeni bir atıfet mehli tanınmamıştır.

Somut olayda, mahkemece 337,74-TL ihtarname giderinin yargı gideri kısmında değerlendirilmesine ve davalıdan tahsiline doğru olarak karar verilmiştir. HMK'nın 323.4 maddesinde İhtarname, protesto ve ihbar giderlerinin yargı gideri olduğu belirtilmiştir. Her ne kadar bu miktar dava değeri içinde gösterilmiş ise de, bu durum bir maddi hatadan ibaret olup dava değerinde dikkate alınmaması gerekir. Davacı bu miktarı talep etmekte haklı olduğundan davacı yargı giderinin hesaplanmasında dava tam kabul edilmiş gibi yargı giderinin hesaplanması, davalı yararına da vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına, davacı vekilinin yargı gideri ve davalıya takdir olunan vekalet ücreti ,faiz başlangıcına ilişkin istinaf nedenleri yerinde olduğundan kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından, davanın kabulüne, 28.767,01-TL’nin 15.848,24-TL'sine 21/09/2019, 12.918,77-TL'sine 22/10/2020 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 344/1 maddesi gereğince YAPILMAMIŞ SAYILMASINA, 2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2022 Tarih 2021/620 Esas 2022/826 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın kabulüne, 28.767,01-TL’nin 15.848,24-TL'sine 21/09/2019, 12.918,77-TL sine 22/10/2020 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ihtar giderinin yargılama gideri içinde değerlendirilmesine " İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 1.965,07-TL nispi karar harcından yatırılan 497,04-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 1.468,03‬-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan ‬556,34‬-TL peşin harçların davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafça yapılan 2.000-TL bilirkişi ücreti ,78-TL posta masrafı,337,74-TL ihtar gideri olmak üzere toplam 2.415,74-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine taktir olunan 9.200-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından yatırılan peşin istinaf karar harcının(Davacı 179,90-TL davalı 491,90-TL ) istek halinde kendilerine iadesine, Davacı tarafından yapılan 50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/11/2024