Rücû tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2019/1350 E. 2019/3625 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
limited şirket hisse devri↗ çekişmesiz yargı↗ hisse devri sözleşmesi↗ re'sen gözetilme↗ ticari dava niteliği↗ sözleşmeden doğan dava↗ hisse devri↗ ipotek↗ hisse devir sözleşmesi↗ kefalet↗ rücu↗ temlik↗ kefil↗ usulden reddi↗ limited şirket↗ görevsizlik kararı↗ kredi sözleşmesi↗ tacir↗ yasal faiz↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davalı Koç Ak Temizlik Gıda Nakliye ve Kimyasal Ürün Ticaret Ltd. Şti.'nin dava dışı Türkiye Vakıflar Bankası'ndan almış olduğu davacının kefili olduğu kredi genel sözleşmesi ve ipotek sözleşmeleri gereği doğan 71.875,00-TL’nın davacı tarafından kefaleten ödendiği, davalılardan Asel Temizlik Enerji Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin davacının kefaleten ödediği borçtan dolayı sorumlu olup olmadığı konusunda ise taraflar arasında imzalanan 19/10/2012 tarihli devir sözleşmesinin 12. maddesinde açıklandığı gibi; "Bununla birlikte satıcı iş bu sözleşme tarihine kadar şirkete vermiş olduğu (mizanda belirtilmiş veya belirtilmemiş) borçlardan kaynaklanan ve tüm alacaklarını ivazsız ve gayrikabili rücu olarak alıcıya temlik etmektedir." şartı göz önüne alındığında diğer kredi sözleşme borçlusu olan Koç Ak Temizlik Şirketi gibi bu davalı Asel Temizlik Şirketi’nin de sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 71.875,00-TL'nın (61.475,00-TL'sine 11/02/2014 tarihinden itibaren 10.400,00-TL'sine 08/04/2014 tarihinden itibaren) yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davalı Koc Ak Ltd. şirket ortağı bulunan davacının, şirketteki hisselerinin mümeyyiz davalıya temlikinden sonra, ödediği şirket borçlarının limited şirket hisse devri sözleşmesi hükümleri uyarınca temlik alan mümeyyiz davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari davadır. Aynı yasanın 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu, 5/3. maddesinde de, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Görev hususu kamu düzeninine ilişkin olup, yargılamanın, her safhasında re'sen gözetilmelidir. Bu itibarla, mahkemece uyuşmazlığın limited şirket hisse devir sözleşmesinden doğan alacak istemine ilişkin ticari dava niteliğinde bulunduğu, uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu nazara alınarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK 114/c, 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/2233 E. 2022/7744 K.
Ortak:ipotek · kefalet · rücu · temlik · kefil · limited şirket · kredi sözleşmesi
İncelediğiniz karardaA.Ş.'nin davacının «kefaleten» ödediği borçtan dolayı sorumlu olup olmadığı konusunda ise taraflar arasında imzalanan 19/10/2012 tarihli devir sözleşmesinin 12. maddesinde açıklandığı gibi; "Bununla birlikte satıcı iş bu sözleşme tarihine kadar şirkete vermiş olduğu (mizanda belirtilmiş veya belirtilmemiş) borçlardan kaynaklanan ve tüm alacaklarını ivazsız ve gayrikabili «rücu» olarak alıcıya «temlik» etmektedir." şartı göz önüne alındığında diğer «kredi sözleşme» borçlusu olan Koç Ak Temizlik Şirketi gibi bu davalı Asel Temizlik Şirketi’nin de sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 71.875,00-TL'nın (61.475,00-TL'sine 11/02/2014 tarihinden itibaren 10.400,00-TL'sine 08/04/2014 tarihinden itibaren) yürütülecek «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Şti.'nin dava dışı Türkiye Vakıflar Bankası'ndan almış olduğu davacının «kefili» olduğu kredi genel sözleşmesi ve «ipotek» sözleşmeleri gereği doğan 71.875,00-TL’nın davacı tarafından «kefaleten» ödendiği, davalılardan Asel Temizlik Enerji Üretim Sanayi ve Tic.
1-Dava, davalı Koc Ak Ltd. şirket ortağı bulunan davacının, şirketteki hisselerinin mümeyyiz davalıya «temlikinden» sonra, ödediği şirket borçlarının «limited şirket hisse devri sözleşmesi» hükümleri uyarınca temlik alan mümeyyiz davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda… atıcı iş bu sözleşme tarihine kadar şirkete vermiş olduğu (mizanda belirtilmiş veya belirtilmemiş) borçlardan kaynaklanan ve tüm alacaklarını ivazsız ve gayrikabili «rücu» olarak alıcıya «temlik» etmektedir." şartı göz önüne alındığında, «kredi sözleşme» borçlusu davalı Koç Ak Temizlik Şirketi gibi davalı Asel Temizlik Şirketi’nin davacının ödediği miktardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı tarafından davalılar a …
… atıcı iş bu sözleşme tarihine kadar şirkete vermiş olduğu (mizanda belirtilmiş veya belirtilmemiş) borçlardan kaynaklanan ve tüm alacaklarını ivazsız ve gayrikabili «rücu» olarak alıcıya «temlik» etmektedir." şartı göz önüne alındığında, «kredi sözleşme» borçlusu davalı Koç Ak Temizlik Şirketi gibi davalı Asel Temizlik Şirketi’nin davacının ödediği miktardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı tarafından davalılar a …
Davacı, dava dışı bankalara şirket ortağı olması dolayısıyla değil, davalı Koçak şirketinin kullandığı kredilere dayanak «kredi sözleşmelerini» «müteselsil kefil» sıfatıyla imzalaması ya da bu kredi sözleşmelerine «teminat» olarak «ipotek» vermesi sebebiyle ödemede bulunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:pay devir sözleşmesi · halefiyet ilkesi · ipoteğin kaldırılması · rehin hakkı · halefiyet · rücu hakkı · rehin · müteselsil kefil
Benzer bu karardaAlacaklıya kısmen ifada bulunan «kefil», «rehin hakkının» sadece bunu karşılayan kısmına halef olur.
Bir alacağın güvencesini oluşturan «rehin» paraya çevrildiği veya borç rehin veren malik tarafından ödendiği takdirde malik, «kefile» karşı «rücu hakkını», ancak kefil ile kendisi arasında böyle bir anlaşma varsa ya da rehin sonradan bir «üçüncü kişi» tarafından verilmişse kullanabilir.
A.Ş. arasında kanundan kaynaklanan bir «halefiyet» ilişkisi bulunmadığından, davacının ödediği bedelleri «halefiyet ilkesi» gereğince davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic.
Diğer «halefiyet» hâllerine ilişkin kanun hükümleri saklıdır.” düzenlemesini, 596. maddesi; “Kefil, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde, onun haklarına halef olur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4311 E. 2019/5772 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:istinaf incelemesi · ortalama tüketici · iltibas
Benzer bu kararda… /M-5408 sayılı kararının iptali istemine ilişkin olup, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair karara yönelik olarak Bölge Adliye Mahkemesince yapılan «istinaf incelemesi» sonucunda; davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermişse de, başvuru konusu ibarenin "KOCTİC" olduğu, «ortalama tüketici» kitlesinin iki heceli marka başvurusunu "KOC – TİC" şeklinde algılayacağı, "TİC" ibaresinin ticaretin kısaltılması olduğu ve belirleyici olmadığı, öte yandan davac …
… men arınmış yeni bir kelime olduğu, davacının markalarının kapsamındaki 35.sınıftaki ürün ve hizmetler için kullanıldığında, bu kadar uzak iki işaret arasında nasıl «iltibas» ve haksız yararlanma oluşacağının davacı tarafça ispat edilemediği, tanınmışlığına zarar vereceği iddiasının yerinde olmadığı, bu itibarla TPMK YİDK'nın 25.05.2016 …
Hukuk Dairesi tarafından tüm dosya kapsamında yapılan «istinaf incelemesi» sonucunda; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/2078 E. 2019/3616 K.
Ortak:çekişmesiz yargı · re'sen gözetilme · ticari dava niteliği · görevsizlik kararı · tacir · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaAynı yasanın 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile «ticari nitelikteki» «çekişmesiz yargı» işlerine bakmakla «görevli» olduğu, 5/3. maddesinde de, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda g …
Bu itibarla, mahkemece uyuşmazlığın «limited şirket» «hisse devir sözleşmesinden doğan» alacak istemine ilişkin ticari dava niteliğinde bulunduğu, uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin «görevli» olduğu nazara alınarak mahkemenin «görevsizliği» nedeniyle HMK 114/c, 115/2 maddesi gereğince davanın «usulden reddine» karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, tarafların «tacir» olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari davadır.
Benzer bu karardaAynı Yasa'nın 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile «ticari nitelikteki» «çekişmesiz yargı» işlerine bakmakla «görevli» olduğu, 5/3. maddesinde de, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda g …
Ancak, 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, tarafların «tacir» olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari davadır.
Görev hususu kamu düzeninine ilişkin olup, yargılamanın her safhasında re'«sen gözetilmelidir».
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:menfi tespit davası · tespit davası · alacak davası · iflas · menfi tespit
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davanın, davacının dilekçede yazılı şirkete % 5 oranında hisseder olmasından kaynaklı «menfi tespit davası» olduğunu, davanın ticaret hukuku çerçevesinde görülmesi gerektiğini, davacı hakkında yapılmış bir takip veya istenen bir para da olmadığı bu nedenle açılan menfi tespit davasının şartları oluşmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, davacı şirket ortağının, «iflas» eden dava dışı şirketin borçlarını ödemiş olması dolayısıyla diğer ortağa açmış olduğu «alacak davası» olup, Mahkemece davanın ticaret hukuku çerçevesinde görülmesi gerketiği belirtilmiş olmasına rağmen gerekçe ile çelişik olarak işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2019/1350 E. , 2019/3625 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 13/04/2016 tarih ve 2014/148-2016/281 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 23.10.2018 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ..., davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirket Koç Ak Temizlik. Ltd Şti.'nin hissedarı olduğu dönemde, bu şirketin dava dışı bankalardan kullandığı nakdi/gayri nakdi krediler için taşınmazlarını anılan davalı lehine ipotek ettirdiğini, 19 Ekim 2012 tarihinde imza edilen sözleşme ile davalı şirketteki hisselerini diğer davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.’ye imza tarihinde bilançoda yer alan tüm aktif ve pasifler ile devrettiğini, kullanılan krediye ilişkin kayıtların şirket bilançolarında yer aldığını, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine, taşınmazların ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile satışını engellemek isteyen müvekkili tarafından bankalara ödeme yapıldığını ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla vekil edeni tarafından alacaklı bankaya ödenen 71.875,00-TL'nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ve temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. vekili, davada müvekkiline husumet düşmeyeceğini, Koç Ak Ltd. Şti. hisselerini yalnızca 6 ay süreyle elinde bulunduran müvekkilinin şirket borçlarından sorumlu tutulamasının mümkün olmadığını, Koç Ak Ltd. Şti. kayıtlarının davacı tarafından saklandığını ve üzerinde oynama yapıldığını, bu nedenle müvekkili şirketin zarara uğratıldığını, davacının Koç Ak Ltd. Şti'nin banka hesaplarından sürekli para çekimi yaptığını bu nedenle şirketin borçlarını ödeyemez hale düştüğünü, müvekkilinin diğer davalı şirketi sürekli finanse ettiğini ve vekil edeni şirketin halen de bu şirketten alacaklı konumda olduğunu, bir an için davacının müvekkili şirketten talep edebileceği bir tutar çıkması halinde ise tüm bu kapsamda müvekkilinin cari alacaklarının da davacının olası alacaklarından takas/mahsup edilmesi gerektiğini savunarak, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı yargılamaya katılmamıştır.
Mahkemece, davalı Koç Ak Temizlik Gıda Nakliye ve Kimyasal Ürün Ticaret Ltd. Şti.'nin dava dışı Türkiye Vakıflar Bankası'ndan almış olduğu davacının kefili olduğu kredi genel sözleşmesi ve ipotek sözleşmeleri gereği doğan 71.875,00-TL’nın davacı tarafından kefaleten ödendiği, davalılardan Asel Temizlik Enerji Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin davacının kefaleten ödediği borçtan dolayı sorumlu olup olmadığı konusunda ise taraflar arasında imzalanan 19/10/2012 tarihli devir sözleşmesinin 12. maddesinde açıklandığı gibi; "Bununla birlikte satıcı iş bu sözleşme tarihine kadar şirkete vermiş olduğu (mizanda belirtilmiş veya belirtilmemiş) borçlardan kaynaklanan ve tüm alacaklarını ivazsız ve gayrikabili rücu olarak alıcıya temlik etmektedir." şartı göz önüne alındığında diğer kredi sözleşme borçlusu olan Koç Ak Temizlik Şirketi gibi bu davalı Asel Temizlik Şirketi’nin de sorumlu olduğu gerekçesi ile davanın kabulü ile 71.875,00-TL'nın (61.475,00-TL'sine 11/02/2014 tarihinden itibaren 10.400,00-TL'sine 08/04/2014 tarihinden itibaren) yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, davalı Koc Ak Ltd. şirket ortağı bulunan davacının, şirketteki hisselerinin mümeyyiz davalıya temlikinden sonra, ödediği şirket borçlarının limited şirket hisse devri sözleşmesi hükümleri uyarınca temlik alan mümeyyiz davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari davadır. Aynı yasanın 5. maddesinde, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu, 5/3. maddesinde de, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Görev hususu kamu düzeninine ilişkin olup, yargılamanın, her safhasında re'sen gözetilmelidir. Bu itibarla, mahkemece uyuşmazlığın limited şirket hisse devir sözleşmesinden doğan alacak istemine ilişkin ticari dava niteliğinde bulunduğu, uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu nazara alınarak mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK 114/c, 115/2 maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davalının temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, kararın re'sen BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalı Asel Temizlik Enerji Üretim San. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine,
09/05/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/517387500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz