Hamilin ibrazıyla ortaya çıkan çekte iptal kararının kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/2081 E. 2019/4405 K. ·
OnandıKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Zayi nedeniyle iptaline karar verilen bir kambiyo senedi, sonradan hamili tarafından ibraz edilerek ortaya çıkmışsa iptal kararının bir anlamı kalmaz ve o senet yönünden iptal kararının kaldırılmasına karar verilir.
Ele alınan sorunlar
Zayi nedeniyle iptaline karar verilen çekin sonradan hamil tarafından ibraz edilerek ortaya çıkması hâlinde iptal kararının akıbeti → kabul
İddia: Davalı, dava konusu çekin iradesi dışında hırsızlık suretiyle elinden çıktığını, bu nedenle kambiyo vasfını kaybettiğini ve çeki elinde bulundurana alacak bahşetmesinin mümkün olmadığını, zayi nedeniyle çek iptali davası açıp gerekli ilanları yaptırdığını ve ödemeden men yasağı konulduğunu savunmuştur.
Gerekçe: Davacı, iptaline karar verilen çekin hamilidir. İptaline karar verilen çek, hamili tarafından ibraz edilmek suretiyle ortaya çıktığından iptal kararının bir anlamı kalmamıştır; bu nedenle dava konusu çek yönünden iptal kararının kaldırılması gerekir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Yargıtay'ca onanan ilk derece gerekçesi, ortaya çıkan senet bakımından zayi nedeniyle verilen iptal kararının kaldırılması gerektiği yönünde emsal değeri taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek iptali↗ zayi↗ hamil↗ ödemeden men yasağı↗ kambiyo vasfı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/2081 E. , 2019/4405 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada Gebze Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 09/06/2017 tarih ve 2016/1592 E 2017/509 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nce verilen 15/02/2018 tarih ve 2017/832-2018/121 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, keşidecisi Yeniler Gıda San ve Tic. Ltd. Şti tarafından Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/138 Esas sayılı dosyasında 25 adet çekin kaybolduğu gerekçesiyle çek iptali davası açıldığını, banka elinde bulunan 6955462 çekin de bunlardan biri olduğunu, TEB Gebze Şubesi'ne ait, 11/10/2014 keşide tarihli, 78.000.- TL bedelli, 6955462 nolu, keşidecisi Yeniler Gıda San ve Tic. Ltd. Şti olan çekin Beyazıt İstanbul Şubesi takipli müşterisi Erkan Atak'ın borçlarına karşılık müvekkili bankaya Erkan Atak tarafından verildiğini, dava konusu 6955462 nolu çek tahsili için ibraz edildiğinde mahkemenin 05/03/2014 tarih 2014/138 Esas sayılı dosyasından konulan ödeme yasağı kararının arkasına şerh düşüldüğünü, söz konusu çekin tahsil edilmesi için çek hakkında verilmiş iptal kararının kaldırılması gerektiğini, Gebze 2.
Asliye Hukuk Mahkemesine başvuruda bulunulduğunu fakat mahkemesince karar verilerek dosyadan el çekilmiş olması nedeniyle taleplerinin reddedildiğini, verilen bu kararın müvekkili banka tarafından temyiz edildiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20185/11485 Esas, 2016/6033 Karar sayılı ilamı ile çek hamilinin davada taraf sıfatı olmadığından temyiz isteminin reddine karar verildiğini bu sebeple Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 05/03/2014 tarih, 2014/138 Esas, 2014/364 Karar sayılı dosyasından verilen TEB Gebze Çarşı Şubesi' ne ait, 11/10/2014 keşide tarihli, 78.000.- TL bedelli, 6955462 çek nolu, keşidecisi Yeniler Gıda San. ve Tic. Ltd.Şti. olan çekin iptal kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili, dava konusu çekin davalının iradesi dışında hırsızlık cürmü ile elinden çıktığını, dava konusu çekin kambiyo vasfında olsa bile, irade dışı elden çıktığından dolayı kambiyo vasfını kaybettiğini, çeki elinde bulundurana bir alacak bahşetmesinin mümkün olamayacağını, müvekkilinin zayi nedeniyle çek iptali davası açtığını, gerekli ilanları yaptığını ve ödemeden men yasağı konulduğunu, davacının ibraz tarihinde çekin mahkeme kararı ile ödenmesinin tedbiren engellendiğini öğrendiğini buna rağmen çeki iptal davası dosyasına sunmadağını savunarak davanın reddini istemiştir.
İlk derece mahkemesince, Gebze 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/138 Esas, 2014/364 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilen davaya konu TEB Gebze Çarşı Şubesi' ne ait, keşidecisi Yeniler Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.(davalı) olan, 11/10/2014 keşide tarihli, 78.000.- TL bedelli, 6955462 çek nolu çekin hamili olduğunu, iptaline karar verilen çekin hamili tarafından ibrazı sebebiyle çek ortaya çıktığından iptal kararının bir anlamı kalmadığı gerekçesiyle davaya konu çek yönünden iptal kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesince, tüm dosya kapsamına göre, istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 13/06/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/517336200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz