Rekabet yasağına aykırılık nedeniyle cezai şart tahsili
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/2391 E. 2019/4356 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet etmeme yasağı↗ çalışma özgürlüğü↗ kısıtlılık↗ hakkaniyet↗ cezai şart↗ oy yasağı↗ tbk 99↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği 18/01/2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan 6098 Sayılı TBK'nın Rekabet Yasağıyla ilgili 444 ve 445/1. maddelerine göre değerlendirileceği, davalının bir yıl müddetle rekabet etmeme yasağı altına girdiği sözleşmede yer almakta ise de bu sürenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olduğu beyan edilmekle davalının ekonomik özgürlüğünü ve anayasada güvence altına alınan çalışma özgürlüğünü kısıtlayıcı nitelikte olduğu, sözleşmede yer, zaman, mekan, iş türü, bölge gibi sınırlayıcı hükümlere yer verilmediği, dava konusu cezai şarta dayalı hükmün hakkaniyete aykırılık oluşturduğu ve geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/790 E. 2021/4939 K.
Ortak:oy yasağı
İncelediğiniz kararda… 01/2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan 6098 Sayılı TBK'nın Rekabet Yasağıyla ilgili 444 ve 445/1. maddelerine göre değerlendirileceği, davalının bir yıl müddetle «rekabet etmeme yasağı» altına girdiği sözleşmede yer almakta ise de bu sürenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olduğu beyan edilmekle davalının ekonomik özgürlüğünü ve anayasada güvence altına alınan «çalışma özgürlüğünü» «kısıtlayıcı» nitelikte olduğu, sözleşmede yer, zaman, mekan, iş türü, bölge gibi sınırlayıcı hükümlere yer verilmediği, dava konusu «cezai şarta» dayalı hükmün «hakkaniyete» aykırılık oluşturduğu ve geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «işçi-işveren ilişkisi» bulunmadığı, davanın TBK 444 ve 447. maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, «sözleşme özgürlüğü» çerçevesinde tarafların sözleşme konusunu belirlemekte özgür oldukları, ancak bu özgürlüğün sınırsız olmadığı, sözleşmenin «rekabet yasağını» düzenleyen hükmünün Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınan «çalışma hürriyeti» ilkesine aykırı olduğu, tarafların bu özgürlüğün ihlali niteliğinde herhangi bir düzenleme yapmalarının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen k …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:işçi-işveren ilişkisi · sözleşme özgürlüğü · çalışma hürriyeti · rekabet yasağı
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «işçi-işveren ilişkisi» bulunmadığı, davanın TBK 444 ve 447. maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, «sözleşme özgürlüğü» çerçevesinde tarafların sözleşme konusunu belirlemekte özgür oldukları, ancak bu özgürlüğün sınırsız olmadığı, sözleşmenin «rekabet yasağını» düzenleyen hükmünün Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile güvence altına alınan «çalışma hürriyeti» ilkesine aykırı olduğu, tarafların bu özgürlüğün ihlali niteliğinde herhangi bir düzenleme yapmalarının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen k …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/316 E. 2016/9770 K.
Ortak:kısıtlılık · cezai şart · oy yasağı
İncelediğiniz kararda… 01/2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan 6098 Sayılı TBK'nın Rekabet Yasağıyla ilgili 444 ve 445/1. maddelerine göre değerlendirileceği, davalının bir yıl müddetle «rekabet etmeme yasağı» altına girdiği sözleşmede yer almakta ise de bu sürenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olduğu beyan edilmekle davalının ekonomik özgürlüğünü ve anayasada güvence altına alınan «çalışma özgürlüğünü» «kısıtlayıcı» nitelikte olduğu, sözleşmede yer, zaman, mekan, iş türü, bölge gibi sınırlayıcı hükümlere yer verilmediği, dava konusu «cezai şarta» dayalı hükmün «hakkaniyete» aykırılık oluşturduğu ve geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… vunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı ile davalı ... arasında imzalanmış olan 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 maddesi ile düzenlenmiş olan «rekabet yasağı» işin türü ve yer konusunda sınırlandırılmamış olduğundan sözleşmedeki rekabet yasağı düzenlemesinin BK m.444-445 ve yerleşmiş Yargıtay kararları uyarınca hukuken geçerli olmayacağı, davacının 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 ve 9.5 maddesi uyarınca «cezai şart» talep hakkının doğmayacağı, davacı, davalı ...'i istihdam eden davalı şirketin ticari sırlarına vakıf olmak ve kullanmak suretiyle «haksız rekabet» yaptığını beyan etmişse de 2012 yılı «ticari defterlerinde» rekabet iddiası olan 7 adet firmaya rastlanılmadığı, alıcı firmalara rastlanılmadığı, davacının iddiasını ispat edemediği, davalıların haksız rekabet yaptığının te …
Somut olayda, davacı ile davalı ... arasındaki sözleşmede 6 aylık «rekabet yasağı» süresi öngörülmüş, coğrafi alana yönelik «kısıtlama» ise yapılmamıştır.
Bu durumda, mahkemece davacı ile davalı ... arasındaki «hizmet sözleşmenin» TBK'nın 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, davacı ile davalı ... arasında imzalanmış olan 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 maddesi ile düzenlenmiş olan «rekabet yasağı» işin türü ve yer konusunda sınırlandırılmamış olduğundan sözleşmedeki rekabet yasağı düzenlemesinin BK m.444-445 ve yerleşmiş Yargıtay kararları uyarınca hukuken geçerli olmayacağı, davacının 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 ve 9.5 maddesi uyarınca «cezai şart» talep hakkının doğmayacağı gerekçeleriyle «rekabet etmeme yükümlülüğüne» aykırılık nedenine dayalı taleplerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rekabet etmeme yükümlülüğü · rekabet yasağı · tasdik kararı · hizmet sözleşmesi · bilirkişi incelemesi · ticari defter · cy/cy kaydı · eksik inceleme
Benzer bu karardaBu durumda, mahkemece davacı ile davalı ... arasındaki «hizmet sözleşmenin» TBK'nın 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, davacı ile davalı ... arasında imzalanmış olan 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 maddesi ile düzenlenmiş olan «rekabet yasağı» işin türü ve yer konusunda sınırlandırılmamış olduğundan sözleşmedeki rekabet yasağı düzenlemesinin BK m.444-445 ve yerleşmiş Yargıtay kararları uyarınca hukuken geçerli olmayacağı, davacının 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 ve 9.5 maddesi uyarınca «cezai şart» talep hakkının doğmayacağı gerekçeleriyle «rekabet etmeme yükümlülüğüne» aykırılık nedenine dayalı taleplerin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
… vunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacı ile davalı ... arasında imzalanmış olan 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 maddesi ile düzenlenmiş olan «rekabet yasağı» işin türü ve yer konusunda sınırlandırılmamış olduğundan sözleşmedeki rekabet yasağı düzenlemesinin BK m.444-445 ve yerleşmiş Yargıtay kararları uyarınca hukuken geçerli olmayacağı, davacının 16.01.2013 tarihli iş sözleşmesinin 9.2 ve 9.5 maddesi uyarınca «cezai şart» talep hakkının doğmayacağı, davacı, davalı ...'i istihdam eden davalı şirketin ticari sırlarına vakıf olmak ve kullanmak suretiyle «haksız rekabet» yaptığını beyan etmişse de 2012 yılı «ticari defterlerinde» rekabet iddiası olan 7 adet firmaya rastlanılmadığı, alıcı firmalara rastlanılmadığı, davacının iddiasını ispat edemediği, davalıların haksız rekabet yaptığının te …
Davacı ile davalı ... arasındaki «hizmet sözleşmesinde» iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği 30.04.2013 tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta 6098 Sayılı TBK'nın 445. maddesi tatbik edilecektir.
… ylece işlediği, davalı şirket satış faaliyetlerinin Almanya’daki genel merkez üzerinden yürütüldüğü, bu nedenle davalı şirketin tabi bulunduğu Almanya’daki şirketin «defter» ve kayıtlarının noter «tasdikli» raporunun istenmesi ve «bilirkişi incelemesi» yaptırılması gerektiği iddia edilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12799 E. 2016/8956 K.
Ortak:çalışma özgürlüğü · cezai şart · oy yasağı
İncelediğiniz kararda… 01/2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan 6098 Sayılı TBK'nın Rekabet Yasağıyla ilgili 444 ve 445/1. maddelerine göre değerlendirileceği, davalının bir yıl müddetle «rekabet etmeme yasağı» altına girdiği sözleşmede yer almakta ise de bu sürenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olduğu beyan edilmekle davalının ekonomik özgürlüğünü ve anayasada güvence altına alınan «çalışma özgürlüğünü» «kısıtlayıcı» nitelikte olduğu, sözleşmede yer, zaman, mekan, iş türü, bölge gibi sınırlayıcı hükümlere yer verilmediği, dava konusu «cezai şarta» dayalı hükmün «hakkaniyete» aykırılık oluşturduğu ve geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaDava, «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» istemine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu iş sözleşmesinin «rekabet yasağına» ilişkin VI. maddesinde rekabet yasağı sınırları Türkiye Cumhuriyeti şeklinde belirlenmiş olup sözleşmede rekabet yasağına yönelik olarak belli bir bölgenin belirlenmemiş olması nedeniyle anılan sözleşme hükmünün Anayasa'nın «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırı olması ve 6098 sayılı TBK'nın 444. ve 445. maddelerindeki koşulların gerçekleşmemiş bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki ....03.2009 başlangıç tarihli sözleşmede iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği 30.06.2013 tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta 6098 Sayılı TBK'nın 444 ve 445. maddesinin tatbik edileceğine dair mahkeme gerekçesi yerinde ise de, anılan maddelerdeki koşulların gerçekleşmediğine dair gerekçe yerinde değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:rekabet yasağı
Benzer bu karardaDava, «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» istemine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu iş sözleşmesinin «rekabet yasağına» ilişkin VI. maddesinde rekabet yasağı sınırları Türkiye Cumhuriyeti şeklinde belirlenmiş olup sözleşmede rekabet yasağına yönelik olarak belli bir bölgenin belirlenmemiş olması nedeniyle anılan sözleşme hükmünün Anayasa'nın «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırı olması ve 6098 sayılı TBK'nın 444. ve 445. maddelerindeki koşulların gerçekleşmemiş bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki ....03.2009 başlangıç tarihli sözleşmede iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği 30.06.2013 tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta 6098 Sayılı TBK'nın 444 ve 445. maddesinin tatbik edileceğine dair mahkeme gerekçesi yerinde ise de, anılan maddelerdeki koşulların gerçekleşmediğine dair gerekçe yerinde değildir.
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede «rekabet yasağının» geçerli olacağı yer “.....” olarak belirlenmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/2391 E. , 2019/4356 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 16/11/2017 tarih ve 2015/823-2017/1397 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesinin davacı vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacı şirketin sektörde tanınmış bir finans şirketi olduğunu, özel olarak “kaldıraçlı döviz işlemleri” işini gerçekleştirdiğini, yatırımcılar ile birebir ilişkili olan şirketin müşteri portföyünün, ticari kararlarının, müşteri bilgilerinin şirket bakımından hayati önem taşıdığını, 02.07.2010 tarihinde şirkette müşteri temsilcisi olarak işe başlayan davalı ile 1 yıl süreli rekabet etmeme sözleşmesi imzalandığını, davalının 18.01.2012 tarihinde işten istifa ederek ayrıldığını, ancak davalının sözleşme hükmüne aykırı hareket ederek davacı ile rekabet halinde olan Gedik Yatırım Menkul Değerler A.Ş. şirketinde çalışmaya başladığını ileri sürerek fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği 18/01/2012 tarihi itibariyle yürürlükte olan 6098 Sayılı TBK'nın Rekabet Yasağıyla ilgili 444 ve 445/1. maddelerine göre değerlendirileceği, davalının bir yıl müddetle rekabet etmeme yasağı altına girdiği sözleşmede yer almakta ise de bu sürenin Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde geçerli olduğu beyan edilmekle davalının ekonomik özgürlüğünü ve anayasada güvence altına alınan çalışma özgürlüğünü kısıtlayıcı nitelikte olduğu, sözleşmede yer, zaman, mekan, iş türü, bölge gibi sınırlayıcı hükümlere yer verilmediği, dava konusu cezai şarta dayalı hükmün hakkaniyete aykırılık oluşturduğu ve geçerli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/06/2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Dava, rekabet yasağına aykırılık nedeniyle cezai şart tahsili istemine ilişkindir. Konuya ilişkin yasal düzenlemeler 818 sayılı BK'nın 348 vd. maddeleri ile 6098 sayılı TBK'nın 444 vd. maddelerinde yer almaktadır. Taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin sona erdiği 18.1.2012 tarihi ve 6098 sayılı Kanunun yürürlüğüne ilişkin 648. maddesi gözetildiğinde, somut olaya, 818 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup mahkemenin yanılgılı değerlendirme sonucu somut olaya 6098 sayılı Kanun hükümlerini uygulaması yerinde değilse de bu yanlışlık sonuca doğrudan etkili bulunmadığından üzerinde durulmayacaktır.
Ancak, söz konusu yasal düzenlemelerle mer'i hukuk düzeni içerisinde yerine bulan ve kısaca rekabet yasağı olarak adlandırılan bu sözleşmelerin, sözleşme serbestisi kapsamında ve fakat kanunun sınırlayıcı hükümleri dahilinde düzenlendikleri sürece sonuç doğurucu nitelikte oldukları kuşkusuzdur. Bu bağlamda, söz konusu hükümlerin Anayasamızın çalışma hürriyetine ilişkin hükümleri ile bağdaşmadığı şeklinde bir kanaatin olması halinde, bu hususun, Anayasa Mahkemesinde yöntemince ileri sürülmesi gerektiği görüşündeyiz. Bu nedenle, bu yönde bir başvuru yapılmaksızın mezkur yasa hükümlerine uygun sözleşmelerin ayrıca bir anayasa süzgecinden geçirilmesi suretiyle geçerli olup olmadıklarının tartışılmasının doğru olmadığı kanısındayız.
Öte yandan, rekabet yasağının ancak işveren şirketin faaliyet alanı ile sınırlı bir biçimde belirlenebilmesi söz konusu iken, somut olayda tüm Türkiye olarak belirlenmiş olması nedeniyle 818 sayılı Kanunun 349. maddesi uyarınca muteber olmadığı ileri sürülebilirse de, davalı çalışan, davacı şirketteki görevinden istifa ettikten çok kısa bir süre sonra davacı şirket ile aynı ilde ve alanda faaliyet gösteren rakip bir şirkette, üstelik aynı pozisyonda çalışmaya başlamış olup bir an için coğrafi alan sınırlaması bakımından bir geçersizliğin söz konusu olduğunun kabulü halinde dahi, davalı yanca geçersizlik savunmasında bulunulmasının açıkça hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olmakla nazara alınmaması gerektiğinin gözden kaçırıldığı düşüncesindeyiz.
Tüm bu nedenlerle, yerel mahkeme kararının davacı lehine bozulması gerektiği görüşü ile Daire çoğunluğunun aksi yöndeki kararına katılamıyoruz.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/517326000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz