Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2019/1209 E. 2019/4812 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zeyilname↗ itiraz hakem heyeti↗ sigorta tahkim komisyonu↗ sigorta tahkimi↗ ön inceleme duruşması↗ tahkim↗ hakem kararı↗ dava şartı yokluğu↗ derdestlik↗ olumsuz oy↗ komisyon↗ uyuşmazlık konusu↗ usulden reddi↗ yetki↗ geçersizlik↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ dahili dava↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
11. Hukuk Dairesi 2019/1209 E. , 2019/4812 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 23.05.2018 gün ve 2018/İHK-4058 sayılı karar, davacı/başvuru sahibi vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi duruşmalı yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, duruşması için belirlenen 25.06.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı/hakem heyetine başvuran vekili; İnşaat All Risk Sigorta poliçesi kapsamında üçüncü şahıslara verilen zararların da teminat altına alındığını, müvekkilinin inşaat faaliyeti esnasında gerçekleşen göçme sonucu komşu parselde yer alan sanayi sitesinde üçüncü kişilere ait işyerlerinin bulunduğu yapılarda ve yol ve altyapıda hasar meydana geldiğini ileri sürerek 3.000.000,00 TL zararının tazminini talep etmiştir.
Davalı/karşı taraf vekili; davacının aynı iddialarını daha önce hakem huzurunda uyuşmazlık konusu yaptığını, söz konusu dosyanın Bölge Adliye Mahkemesinde bulunduğunu savunarak derdestlik itirazında bulunmuş, ayrıca sigortalının bilerek sebep olduğu zararların teminat dışı olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti; derdestlik nedeniyle başvurunun usulden reddine karar verilmiş, karara başvuru sahibi itiraz etmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti; Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinde derdest bulunan dosyada başvuru sahibinin aynı sebepleri yargılama konusu yaptığı ve eda talepli başvuruda bulunduğu, hakem heyetince de hüküm kurulduğu ve ayrıca düzenlenen zeyilnamenin geçersiz olduğunun da ifade edildiği, bu durumda ilk yargılama bakımından da uyuşmazlık konusu içerisine başvuru sahibinin uğradığı zararlar ile üçüncü kişilere verilen zararlar dahil edilmiş olduğundan, önceki yargılama tamamen sonuçlanmadan derdestlik nedeniyle yargılamaya yapılamayağı gerekçesiyle itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı/başvuru sahibi vekili temyiz etmiştir.
Talep, İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında yer alan 3. şahıs mali mesuliyet teminatına dayalı tazminat istemine ilişkin olup, davacı, işbu davada poliçe kapsamında 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle zeyilnameyle arttırılan 3.000.000TLyi talep etmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun usulden reddine karar verilmiş, itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, aynı
poliçeyle ilgili olarak 3. kişilere verilen zararlara ilişkin daha önceden de hakem heyetine başvuru yapıldığı ve söz konusu kararın henüz kesinleşmeyip derdest olduğu, ayrıca zeyilnamenin de geçersizliğine karar verildiği gerekçesiyle itiraz başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.
Derdestlik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı maddesinde olumsuz dava şartı olarak düzenlenmiştir. Buna göre önceden açılmış bir dava devam etmekte iken aynı konuda yeniden dava açılamaz, buna rağmen açılırsa yeni dava usulden reddedilir. Bunun için, aynı davanın iki kere açılmış olması ve birinci ile ikinci davanın aynı olması gerekir. Aynı dava olduğunu söyleyebilmek için, birinci ile ikinci davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir. Mahkeme, yaptığı, inceleme sonucunda, iki davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olduğu kanısına varırsa ikinci davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verir.(KURU, Baki; İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları,2017,s.140-141)
Hakem heyetine yapılan başvuru üzerine, davalı cevap dilekçesinde derdestlik itirazında bulunmuştur. Mahkemece, işin esasına girilmeden önce dava şartı olan derdestlik itirazının incelenerek davanın derdest olup olmadığının tespiti gerekir. Ancak, hakem heyetince, derdestlik ile birlikte işin esasına da değinilmiş ve zeyilnamenin önceki açılan davada geçersizliğine karar verildiği, işbu davada zeyilnameyle arttırılan tutarın talep edildiği, zeyilnamenin geçerliliğinin tartışmalı olduğu gerekçesine yer verilmiştir. Ayrıca hakem heyetine yapılan önceki tarihli başvurunun derdest olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu hakem heyeti dosyası yeterince incelenmemiştir.
Dosyadaki mevcut delillere göre, davacı, hakem heyetine ilk başvurusunda 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle 750.000TL talep etmiş, hakem heyetince davacının 3. kişilerin zararını gidermek amacıyla ödeme yaptığını belgelerle ispat edemediği, bu aşamada tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle bu talebe ilişkin başvurusunun reddine karar verilmiştir. Hakem Heyetine yapılan ilk başvuruda, zeyiledilen 3.000.000 TL talep edilmemiş olmasına rağmen, hakem heyeti aynı zamanda zeyilnamenin de geçersizliğine karar vermiştir. Ancak, bu durumda, mahkemece gerektiği takdirde, 750.000TL tutar yönünden ilk başvurunun sonucu beklenip, başvurunun 3. kişilerin zararını gidermek amacıyla ödeme yapılmamış olması nedeniyle reddedildiği gözetilerek işbu davada sonradan ödeme yapıldığı ve bu suretle zararın gerçekleştiği iddia edilmiş olduğu takdirde, sonraki tarihli işbu davanın 750.000TL yönünden dahi derdest kabul edilemeyeceği de kabul edilmelidir.
O halde, mahkemece, taraflar arasındaki önceki tarihli hakem heyeti dosyası getirtilip, talep, talep tutarı, hukuki sebepler ve hakem heyetinin red gerekçesi de incelenerek dava şartı olan derdestliğin söz konusu olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden yazılı gerekçeler İtiraz Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1113 E. 2022/757 K.
Ortak:zeyilname · itiraz hakem heyeti · hakem kararı · derdestlik · uyuşmazlık konusu · usulden reddi · geçersizlik · hasar · dava şartı · Tazminat
İncelediğiniz karardaHukuk Dairesinde «derdest» bulunan dosyada başvuru sahibinin aynı sebepleri yargılama konusu yaptığı ve eda talepli başvuruda bulunduğu, «hakem» heyetince de hüküm kurulduğu ve ayrıca düzenlenen «zeyilnamenin» «geçersiz» olduğunun da ifade edildiği, bu durumda ilk yargılama bakımından da «uyuşmazlık konusu» içerisine başvuru sahibinin uğradığı zararlar ile üçüncü kişilere verilen zararlar «dahil» edilmiş olduğundan, önceki yargılama tamamen sonuçlanmadan derdestlik nedeniyle yargılamaya yapılamayağı gerekçesiyle itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir …
Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun «usulden reddine» karar verilmiş, itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, aynı poliçeyle ilgili olarak 3. kişilere verilen zararlara ilişkin daha önceden de «hakem» heyetine başvuru yapıldığı ve söz konusu kararın henüz kesinleşmeyip «derdest» olduğu, ayrıca «zeyilnamenin» de «geçersizliğine» karar verildiği gerekçesiyle itiraz başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.
Ancak, «hakem» heyetince, «derdestlik» ile birlikte işin esasına da değinilmiş ve «zeyilnamenin» önceki açılan davada «geçersizliğine» karar verildiği, işbu davada zeyilnameyle arttırılan tutarın talep edildiği, zeyilnamenin geçerliliğinin tartışmalı olduğu gerekçesine yer verilmiştir.
Benzer bu karardaUyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun «usulden reddine» karar verilmiş, itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, aynı poliçeyle ilgili olarak 3. kişilere verilen zararlara ilişkin daha önceden de «hakem» heyetine başvuru yapıldığı ve söz konusu kararın henüz kesinleşmeyip «derdest» olduğu, ayrıca «zeyilnamenin» de «geçersizliğine» karar verildiği gerekçesiyle itiraz başvurusunun usulden reddine dair verilen karar, Dairemizin 25/06/2019 tarih, 2019/1209 E. - 4812 K. sayılı ilamı ile bozulmuşt …
Dairemiz bozma ilamında davacının, «hakem» heyetine ilk başvurusunda 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle 750.000.-TL talep ettiği, hakem heyetince davacının 3. kişilerin zararını gidermek amacıyla ödeme yaptığını belgelerle ispat edemediği, bu aşamada tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle bu talebe ilişkin başvurusunun reddine karar verildiği, Hakem Heyetine yapılan ilk başvuruda, zeyiledilen 3.000.000.-TL talep edilmemiş olmasına rağmen, Hakem Heyeti’nin aynı zamanda «zeyilnamenin» de «geçersizliğine» karar verdiği, ancak bu durumda, mahkemece gerektiği takdirde, 750.000.-TL tutar yönünden ilk başvurunun sonucunun beklenip, başvurunun 3. kişilerin zararını gidermek amacıyla ödeme yapılmamış olması nedeniyle reddedildiği gözetilerek işbu davada sonradan ödeme yapıldığı ve bu suretle zararın gerçekleştiği iddia edilmiş olduğu takdirde, sonraki tarihli işbu davanın 750.000.-TL yönünden dahi «derdest» kabul edilemeyeceği, mahkemece, taraflar arasındaki önceki tarihli hakem heyeti dosyası getirtilip, talep, talep tutarı, hukuki sebepler ve hakem heyetinin red gerekçesi de incelenerek dava şartı olan derdestliğin söz konusu olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle İtiraz Hakem Heyeti'nin 23.05.2018 gün ve 2018/İHK-4058 sayılı «itiraz hakem heyeti» kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Davalı/karşı taraf vekili; davacının aynı iddialarını daha önce «hakem» huzurunda «uyuşmazlık konusu» yaptığını, söz konusu dosyanın Bölge Adliye Mahkemesinde bulunduğunu savunarak «derdestlik» itirazında bulunmuş, ayrıca sigortalının bilerek sebep olduğu zararların «teminat» dışı olduğunu savunmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:usulden ret · bekletici mesele · teminat kapsamı · ara karar · riziko · eksik inceleme
Benzer bu kararda… diği; projedeki eksikliğin giderilmesi için alınan Ekim 2014 tarihli güçlendirme projesinin uygulanması devam ederken, zararın doğumuna yol açan asıl toprak kayması «rizikosunun» gerçekleştiği; İnşaat All Risk Sigortası Genel Şartları'nın A.4-h maddesi ve poliçe özel şartındaki "proje hatasından kaynaklanan zararların «teminat» dışı olduğu" hükmünün yapılan açıklamalar dahilinde değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınarak, «teminatın kapsamı» ile sigortacının sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, «eksik incelemeyle» karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulduğu görülmüştür.
İtiraz Hakem Heyetince Dairemiz bozma ilamı sonrasında, itiraz başvurusunun reddine, 21.03.2018 tarihli «usulden ret» kararının kaldırılmasına, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Ancak, Dairemiz bozma ilamında bu husus belirtilmiş olmasına rağmen aynı poliçe ve aynı «teminat» kaleminden talepte bulunulan daha önceki başvuru ile ilgili dosya getirtilmediği gibi, gerek İtiraz Hakem Heyetince oluşturulan «ara» kararında, gerekse nihai kararda dava şartı olan «derdestlik» hususunda bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.
Ödeme yapılmamış olması halinde bu davanın açılamayacağının kabulü, ödeme yapılmış olduğunun anlaşılması halinde ise daha önceki başvuru dosyasının «bekletici mesele» yapılması gerekirken, yazılı şekilde davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden başvuruda bulunan Pulsar Yaşam Alanları Konut İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş yararına bozulması gerekmiştir.
-
Devlet destekli bitkisel ürün sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/16452 E. 2014/5469 K.
Ortak:zeyilname · sigorta poliçesi · hasar
İncelediğiniz kararda… dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı/«hakem» heyetine başvuran vekili; İnşaat All Risk Sigorta poliçesi kapsamında üçüncü şahıslara verilen zararların da «teminat» altına alındığını, müvekkilinin inşaat faaliyeti esnasında gerçekleşen göçme sonucu komşu parselde yer alan sanayi sitesinde üçüncü kişilere ait işyerlerinin bulunduğu yapılarda ve yol ve altyapıda «hasar» meydana geldiğini ileri sürerek 3.000.000,00 TL zararının tazminini talep etmiştir.
Hukuk Dairesinde «derdest» bulunan dosyada başvuru sahibinin aynı sebepleri yargılama konusu yaptığı ve eda talepli başvuruda bulunduğu, «hakem» heyetince de hüküm kurulduğu ve ayrıca düzenlenen «zeyilnamenin» «geçersiz» olduğunun da ifade edildiği, bu durumda ilk yargılama bakımından da «uyuşmazlık konusu» içerisine başvuru sahibinin uğradığı zararlar ile üçüncü kişilere verilen zararlar «dahil» edilmiş olduğundan, önceki yargılama tamamen sonuçlanmadan derdestlik nedeniyle yargılamaya yapılamayağı gerekçesiyle itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir …
Talep, İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında yer alan 3. şahıs mali mesuliyet «teminatına» dayalı tazminat istemine ilişkin olup, davacı, işbu davada poliçe kapsamında 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle «zeyilnameyle» arttırılan 3.000.000TLyi talep etmiştir.
Benzer bu kararda… davacının oluşan zararının 32.861,04 TL olduğu tespit edilmiş ise de; 865789, 865741, 865647, 865696, 866009, 865990 ve 866019 numaralı poliçelerin iptal edilerek, «zeyilname» ile kayıt altına alındığı ve poliçe bedellerinin ise davacının hesabına alacak olarak kaydedildiği, davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen bu zeyilnamelerin iptal mahiyetinde olup, davacının beyanına istinaden düzenlendiği ve poliçe bedellerinin de iade edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; 3.342,72 TL «hasar» bedelinin (tazminatın), «temerrüt tarihi» olan 11/08/2010 («son» hasat tarihi) tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte, davalı TARSİM A.Ş'den tahsili ile davacıya ödenmesine; bu hususta fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.
2-Dava, devlet destekli bitkisel ürün «sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davaya konu 865789, 865741, 865647, 865696, 866009, 865990 ve 866019 poliçelerin davacının beyanı ile iptale edildiği gerekçesiyle, bu poliçe ile ilgili istemin reddine karar verilmiştir.
Ancak her ne kadar davalı tarafça dosyaya «ibraz» edilen «zeyilnamede» “«sigorta ettirenin»/sigortalının beyanına istinaden bu poliçenin başlangıcından itibaren iptal edildiği” belirtilmişse de davacının iptale yönelik böyle bir beyanı olduğuna ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı gibi davacı da bu konuda beyanı olmadığını açıkça ifade etmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta ettiren · temerrüt tarihi · yasal faiz · temerrüt · ibraz · i̇i̇k 72/son
Benzer bu kararda… davacının oluşan zararının 32.861,04 TL olduğu tespit edilmiş ise de; 865789, 865741, 865647, 865696, 866009, 865990 ve 866019 numaralı poliçelerin iptal edilerek, «zeyilname» ile kayıt altına alındığı ve poliçe bedellerinin ise davacının hesabına alacak olarak kaydedildiği, davacı sigorta şirketi tarafından düzenlenen bu zeyilnamelerin iptal mahiyetinde olup, davacının beyanına istinaden düzenlendiği ve poliçe bedellerinin de iade edildiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; 3.342,72 TL «hasar» bedelinin (tazminatın), «temerrüt tarihi» olan 11/08/2010 («son» hasat tarihi) tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte, davalı TARSİM A.Ş'den tahsili ile davacıya ödenmesine; bu hususta fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.
Ancak her ne kadar davalı tarafça dosyaya «ibraz» edilen «zeyilnamede» “«sigorta ettirenin»/sigortalının beyanına istinaden bu poliçenin başlangıcından itibaren iptal edildiği” belirtilmişse de davacının iptale yönelik böyle bir beyanı olduğuna ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı gibi davacı da bu konuda beyanı olmadığını açıkça ifade etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/864 E. 2020/3197 K.
Ortak:zeyilname · Tazminat
İncelediğiniz karardaHukuk Dairesinde «derdest» bulunan dosyada başvuru sahibinin aynı sebepleri yargılama konusu yaptığı ve eda talepli başvuruda bulunduğu, «hakem» heyetince de hüküm kurulduğu ve ayrıca düzenlenen «zeyilnamenin» «geçersiz» olduğunun da ifade edildiği, bu durumda ilk yargılama bakımından da «uyuşmazlık konusu» içerisine başvuru sahibinin uğradığı zararlar ile üçüncü kişilere verilen zararlar «dahil» edilmiş olduğundan, önceki yargılama tamamen sonuçlanmadan derdestlik nedeniyle yargılamaya yapılamayağı gerekçesiyle itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir …
Talep, İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında yer alan 3. şahıs mali mesuliyet «teminatına» dayalı tazminat istemine ilişkin olup, davacı, işbu davada poliçe kapsamında 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle «zeyilnameyle» arttırılan 3.000.000TLyi talep etmiştir.
Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun «usulden reddine» karar verilmiş, itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, aynı poliçeyle ilgili olarak 3. kişilere verilen zararlara ilişkin daha önceden de «hakem» heyetine başvuru yapıldığı ve söz konusu kararın henüz kesinleşmeyip «derdest» olduğu, ayrıca «zeyilnamenin» de «geçersizliğine» karar verildiği gerekçesiyle itiraz başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalılardan Yapı Kredi Sigorta A.Ş. açısından zararın meydana geldiği dönemde «zeyilnamenin» düzenlenmiş olduğu ve zararın sigorta kapsamında kalmadığı anlaşılmakla bu davalı açısından davanın reddine, davalılardan Ar Yapı İnşaat A.Ş. açısından davacının a …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:avans faizi
Benzer bu karardaMerkez Bankasının kısa vadeli avansına uygulanan ve değişebilir «avans faizi» ile tahsiline dair verilen kararın davacı vekili ile davalı Aryapı İnşaat A.Ş. vekili tarafından temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2019/1209 E. , 2019/4812 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasındaki davada Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nce verilen 23.05.2018 gün ve 2018/İHK-4058 sayılı karar, davacı/başvuru sahibi vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, saklanmak üzere tevdi edildiği İstanbul Anadolu 9.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından temyiz incelemesi duruşmalı yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olup, duruşması için belirlenen 25.06.2019 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı/hakem heyetine başvuran vekili; İnşaat All Risk Sigorta poliçesi kapsamında üçüncü şahıslara verilen zararların da teminat altına alındığını, müvekkilinin inşaat faaliyeti esnasında gerçekleşen göçme sonucu komşu parselde yer alan sanayi sitesinde üçüncü kişilere ait işyerlerinin bulunduğu yapılarda ve yol ve altyapıda hasar meydana geldiğini ileri sürerek 3.000.000,00 TL zararının tazminini talep etmiştir.
Davalı/karşı taraf vekili; davacının aynı iddialarını daha önce hakem huzurunda uyuşmazlık konusu yaptığını, söz konusu dosyanın Bölge Adliye Mahkemesinde bulunduğunu savunarak derdestlik itirazında bulunmuş, ayrıca sigortalının bilerek sebep olduğu zararların teminat dışı olduğunu savunmuştur.
Uyuşmazlık Hakem Heyeti; derdestlik nedeniyle başvurunun usulden reddine karar verilmiş, karara başvuru sahibi itiraz etmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti; Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinde derdest bulunan dosyada başvuru sahibinin aynı sebepleri yargılama konusu yaptığı ve eda talepli başvuruda bulunduğu, hakem heyetince de hüküm kurulduğu ve ayrıca düzenlenen zeyilnamenin geçersiz olduğunun da ifade edildiği, bu durumda ilk yargılama bakımından da uyuşmazlık konusu içerisine başvuru sahibinin uğradığı zararlar ile üçüncü kişilere verilen zararlar dahil edilmiş olduğundan, önceki yargılama tamamen sonuçlanmadan derdestlik nedeniyle yargılamaya yapılamayağı gerekçesiyle itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı/başvuru sahibi vekili temyiz etmiştir.
Talep, İnşaat All Risk Sigorta Poliçesi kapsamında yer alan 3. şahıs mali mesuliyet teminatına dayalı tazminat istemine ilişkin olup, davacı, işbu davada poliçe kapsamında 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle zeyilnameyle arttırılan 3.000.000TLyi talep etmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun usulden reddine karar verilmiş, itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyetince, aynı
poliçeyle ilgili olarak 3. kişilere verilen zararlara ilişkin daha önceden de hakem heyetine başvuru yapıldığı ve söz konusu kararın henüz kesinleşmeyip derdest olduğu, ayrıca zeyilnamenin de geçersizliğine karar verildiği gerekçesiyle itiraz başvurusunun usulden reddine karar verilmiştir.
Derdestlik 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı maddesinde olumsuz dava şartı olarak düzenlenmiştir. Buna göre önceden açılmış bir dava devam etmekte iken aynı konuda yeniden dava açılamaz, buna rağmen açılırsa yeni dava usulden reddedilir. Bunun için, aynı davanın iki kere açılmış olması ve birinci ile ikinci davanın aynı olması gerekir. Aynı dava olduğunu söyleyebilmek için, birinci ile ikinci davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir. Mahkeme, yaptığı, inceleme sonucunda, iki davanın taraflarının, konularının ve dava sebeplerinin aynı olduğu kanısına varırsa ikinci davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verir.(KURU, Baki; İstinaf Sistemine Göre Yazılmış Medeni Usul Hukuku, Yetkin Yayınları,2017,s.140-141)
Hakem heyetine yapılan başvuru üzerine, davalı cevap dilekçesinde derdestlik itirazında bulunmuştur. Mahkemece, işin esasına girilmeden önce dava şartı olan derdestlik itirazının incelenerek davanın derdest olup olmadığının tespiti gerekir. Ancak, hakem heyetince, derdestlik ile birlikte işin esasına da değinilmiş ve zeyilnamenin önceki açılan davada geçersizliğine karar verildiği, işbu davada zeyilnameyle arttırılan tutarın talep edildiği, zeyilnamenin geçerliliğinin tartışmalı olduğu gerekçesine yer verilmiştir. Ayrıca hakem heyetine yapılan önceki tarihli başvurunun derdest olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu hakem heyeti dosyası yeterince incelenmemiştir.
Dosyadaki mevcut delillere göre, davacı, hakem heyetine ilk başvurusunda 3. kişilere verdiği zarar nedeniyle 750.000TL talep etmiş, hakem heyetince davacının 3. kişilerin zararını gidermek amacıyla ödeme yaptığını belgelerle ispat edemediği, bu aşamada tazminat talep edemeyeceği gerekçesiyle bu talebe ilişkin başvurusunun reddine karar verilmiştir. Hakem Heyetine yapılan ilk başvuruda, zeyiledilen 3.000.000 TL talep edilmemiş olmasına rağmen, hakem heyeti aynı zamanda zeyilnamenin de geçersizliğine karar vermiştir. Ancak, bu durumda, mahkemece gerektiği takdirde, 750.000TL tutar yönünden ilk başvurunun sonucu beklenip, başvurunun 3. kişilerin zararını gidermek amacıyla ödeme yapılmamış olması nedeniyle reddedildiği gözetilerek işbu davada sonradan ödeme yapıldığı ve bu suretle zararın gerçekleştiği iddia edilmiş olduğu takdirde, sonraki tarihli işbu davanın 750.000TL yönünden dahi derdest kabul edilemeyeceği de kabul edilmelidir.
O halde, mahkemece, taraflar arasındaki önceki tarihli hakem heyeti dosyası getirtilip, talep, talep tutarı, hukuki sebepler ve hakem heyetinin red gerekçesi de incelenerek dava şartı olan derdestliğin söz konusu olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğinden yazılı gerekçeler İtiraz Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin 23.05.2018 gün ve 2018/İHK-4058 sayılı kararının BOZULMASINA, takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 25/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/517323000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz