Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2019/1175 E. 2019/2674 K. ·
OnandıKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Yabancılık unsuru taşıyan ve münhasır yetki kapsamına girmeyen, taşıma akdi ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda konişmentoya konulan yabancı mahkeme yetki şartı geçerlidir; yabancı taşıyıcının Türkiye'de acentesinin bulunması onu Türkiye'de yerleşik saymayı ve yetki şartını etkisiz kılmayı gerektirmez, bu hâlde dava dilekçesi yetkisizlik nedeniyle reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Konişmentoda kararlaştırılan yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği → ret
İddia: Davalı, konişmentoda uyuşmazlıkların çözüm yerinin Londra Mahkemeleri, uygulanacak hukukun İngiliz Hukuku olarak belirlendiğini savunarak davanın yetki yönünden reddini istemiştir.
Gerekçe: Uyuşmazlık yabancılık unsuru taşımakta ve akdi ilişkiye dayanmakta olup münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine giren bir konuya ilişkin değildir; bu nedenle konişmentoda belirlenen yetki şartı geçerlidir ve dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddi gerekir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)
Yurt içinde acentesi bulunan yabancı taşıyıcının Türkiye'de yerleşik sayılıp sayılmayacağı → ret
İddia: Davacı, istinaf başvurusunda yetkisizlik kararının yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Yurt içinde acentesi bulunması nedeniyle davalı yabancı taşıyıcıyı Türkiye'de yerleşik saymak mümkün değildir; uyuşmazlık yabancılık unsuru taşımakta olup dava konusu münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp taşıma akdi ilişkisinden kaynaklanmaktadır. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Konişmentodaki yabancı mahkeme yetki şartının geçerliliği ve acente bulunmasının yerleşiklik doğurmaması yönündeki tespitler, taşıma uyuşmazlıklarındaki yetki itirazları bakımından emsal değeri taşır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Yabancılık unsuru taşıyan ve münhasır yetki kapsamında olmayan, taşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda konişmentoda kararlaştırılan yabancı mahkeme yetki şartı geçerlidir; yabancı taşıyıcının yurt içinde acentesinin bulunması onu Türkiye'de yerleşik saymayı gerektirmez.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yabancılık unsuru↗ yetki şartı↗ münhasır yetki↗ konişmento↗ acente↗ yetkisizlik↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2019/1175 E. , 2019/2674 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/02/2018 tarih ve 2017/158 E. - 2018/35 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nce verilen 20/12/2018 tarih ve 2018/1042-2018/1656 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davadışı SGT A.Ş.'nin Çin'den satın aldığı emtiaların İzmir Limanına nakliyesinin davalı şirkete ait gemi ile gerçekleştirildiğini, 65 koli yükün ıslak ve hasarlı olduğunun tespit edilip hasara ilişkin tutanak düzenlendiğini, HDI Sigorta A.Ş. tarafından söz konusu hasar nedeniyle sigortalı firmaya 38.455,18 TL hasar bedeli ödendiğini, sigorta şirketi tarafından davacı şirket aleyhine rücu davası açıldığını, yapılan yargılama neticesinde HDI Sigorta A.Ş.'ye ödenen 67.324,94 TL hasar bedelinin 1.970,15 TL tutarındaki onama harcı ile birlikte dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini tistemiştir.
Davalı vekili, konişmentoda uyuşmazlıkların çözüm yerinin Londra Mahkemelerinin, uygulanacak hukukun da İngiliz Hukuku olarak belirlendiğini, hasar ihbarı da yapılmadığını savunarak davanın yetki ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
İlk derece mahkemesince, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, akdi ilişkiye dayandığı, münhasıran Türk mahkemelerinin yetkisine giren bir konuya ilişkin olmadığı, konişmentoda belirlenen yetki şartının geçerli olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce, yurt içinde acentesi bulunması nedeniyle davalı yabancı taşıyıcıyı Türkiye'de yerleşik saymanın mümkün bulunmadığı, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp taşıma akdi ilişkisinden kaynaklandığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 08/04/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/517072200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz