Aracı hizmet sağlayıcının satım akdinin tarafı olmaması nedeniyle sorumsuzluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/736 E. 2025/987 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz
★ Emsal
Gerekçe özeti
Elektronik ortamda ihale/aracılık hizmeti sunan aracı hizmet sağlayıcısı, satım bedelinin tahsilini üstlenmiş olsa dahi, satım sözleşmesinin tarafı haline gelmez; araç devri dava dışı satıcı tarafından yapılmışsa, bedelin aracı üzerinden ödenmesi aracıyı satım akdinin tarafı kılmaz ve bu durumda fatura düzenleme yükümlülüğü de aracıya ait olmadığından, alıcının vergisel zarar tazminine ilişkin talebi aracıya yöneltilemez.
Ele alınan sorunlar
Aracı hizmet sağlayıcının araç satımından kaynaklı vergisel zarardan sorumluluğu → ret
İddia: Davacı vekili; davalının aracın bedelini tahsil ettiğini, bu tahsilin satıcı adına ve hesabına yapılan doğrudan temsil niteliğinde olduğunu, bedeli tahsil eden davalının VUK uyarınca fatura düzenlemekle yükümlü olduğunu, müvekkilinin kime ödeme yaptıysa ondan fatura isteyebileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Davacının ihalesine girerek bedelini davalının banka hesabına ödediği aracın, Beşiktaş Noterliği'nde düzenlenen araç satış sözleşmesi ile dava dışı satıcı ile davacı arasında yapıldığı anlaşılmaktadır. 6563 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sağlayıcı tarafından sunulan içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı hususlardan sorumlu değildir. Elektronik hizmet sağlayıcılarının satım bedelinin tahsilini üstlenip üstlenmeyebildikleri, ancak bu durumda dahi elektronik pazar yeri işleticilerinin sistemde yapılan akitlerin tarafı haline gelmedikleri yasal düzenlemeden anlaşılmaktadır. Somut olayda davacı araç bedelini davalıya ödemiş görünmekte ise de, araç devrini dava dışı araç maliki yapmış olup, satım bedelinin davalı aracılığıyla sigorta şirketine ödenmesi davalıyı satım akdinin tarafı haline getirmemektedir. Vergi Usul Kanununda kimin vergi yükümlüsü olduğu düzenlenmiştir. Bu halde, aracın satımı nedeniyle fatura düzenleme yükümlülüğü olmayan davalıdan zarar tazmini talebi mümkün değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Elektronik ihale/aracılık platformu işleten şirketlerin, satım bedelinin tahsilini üstlenmiş olsalar dahi 6563 sayılı Kanun'un 9. maddesi kapsamında satım sözleşmesinin tarafı haline gelmedikleri ve bu nedenle fatura düzenleme yükümlülüğünün doğmadığı yönünde emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
aracı hizmet sağlayıcı↗ elektronik pazar yeri işleticisi↗ satım akdinin tarafı olma↗ fatura düzenleme yükümlülüğü↗ vergisel zarar tazmini↗ hukuka aykırı içerikten sorumsuzluk↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/736
KARAR NO 2025/987
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/02/2025
NUMARASI 2024/587 Esas - 2025/127 Karar
DAVA
Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında ... plakalı araç satışı için Beşiktaş ... Noterliği ... yevmiye nolu ve 18/10/2022 tarihli araç satış sözleşmesi akdedildiğini, ... plakalı aracın müvekkili tarafından 625.900-TL(KDV Dahil) bedel karşılığında satın alındığını, aracın bedelinin ... A.Ş'ye ödendiği ancak yapılan bu ödeme karşılığında müvekkiline fatura kesilmediğini, taraflarınca Konya ... Noterliğinin ... ve ... yev numaralı ihtarnameleri ile davalıya ve ...'e araç sözleşmesine uygun olarak fatura düzenlenmesi ihtar edilmişse de sonuç alınamadığını, müvekkilinin faturasız aracı satamaması nedeniyle zarar ve vergisel kayıplarının mali müşavir ve vergi hukukçusu bilirkişiler atanarak tespiti ve davalıdan tazmini gerektiğini ileri sürerek bilirkişi incelemesi neticesinde belirli hale geldikten sonra artırılmak üzere şimdilik belirsiz alacak olarak açılan 100-TL alacağın satış tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak taraflarına verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; müvekkili şirketin, www...com adresli web sitesi üzerinden sigorta şirketleri ile yaptığı anlaşmalar gereği hasarlı/pert araçların e-ihale yöntemi ile satışı işi ile iştigal ettiğini, müvekkili tarafından, zorunlu haller ayrık kalmak kaydıyla, doğrudan bir araç satış işlemi gerçekleştirilmediğini, davacının, dava konusu aracı bizzat dava dilekçesi ekinde sunduğu Beşiktaş ... Noterliği'nin 18.10.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi ile ...'den satın alındığını, müvekkili şirketin satışa aracılık yaptığını, araç satış sözleşmesinin dahi tarafı olmayan müvekkilinin tarafından davacıya fatura düzenlenmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkilinin yegane görevinin web sitesi üzerinden hizmet sağlayıcılığı olduğunu, konumu nedeniyle müvekkilinin davacıyı bir zarara uğrattığından sözedilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; taraflar arasında ... plakalı aracın satışına ilişkin Beşiktaş ... Noterliği ... Yevmiye nolu 18/10/2022 tarihli araç satış sözleşmesi akdedildiğini,davalı vekilinin cevap dilekçesinde araç satış sözleşmesinin tarafı olmadığını, web sitesi üzerinden sadece satışa aracılık ettiği belirtilerek davanın reddini talep ettiğini, araç satışlarının KTK nın 20 maddesi gereği noter marifetiyle yapılması yasal zorunluluk olup araca ilişkin satış sözleşmesi, Beşiktaş ... Noterliği ... Yevmiye nolu 18/10/2022 tarihli araç satış sözleşmesi ile dava dışı ... arasında yapıldığı, davacının talebi sözleşme gereği fatura düzenlenmemesinden kaynaklı KDV den kaynaklı zarar talebi olup, davalı sözleşmenin tarafı olmadığını, davalının sözleşmeye aracılık etmesi tek başına taraf sorumluluğu doğurmayacağını, davacının sorumluluğuna dair yazılı sözleşme ya da başkaca yazılı delil bulunmadığından sabit görülmeyen davanını reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; öncelikle davalı şirket www... com adresli web sitesi üzerinden hasarlı/pert araçları e-ihale yöntemiyle sattıklarını beyan ettiğini, kural olarak aracılık faaliyeti yapanlar ücret tahsili yapamayacaklarını, müvekkilinin aracın bedelini davalı şirkete ödediğini, aracı şirketle satıcı arasında temsil ilişkisinin olduğu anlaşıldığını, bu bedel tahsili satıcı adına ve hesabına yapılan bedel tahsili olduğu için, doğrudan temsil ilişkisi söz konusu olduğunu, aracı şirketin fatura düzenleme yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkilinin aracı şirkete güvenerek sözleşme yaptığını, bedelini davalı aracı şirkete ödediğini, VUK uyarınca bedeli tahsil eden gerçek veya tüzel kişinin fatura düzenlemek zorunda olduğunu, daha sonra bedelin kimlere gönderildiğini bilmediği gibi bilmesi gerekmediğini, müvekkili kime ödeme yaptıysa ondan fatura isteyebileceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; bedeli davalıya ödenen bir adet aracın davalıdan satın alındığı halda davalı tarafından fatura düzenlenmediğinden vergisel zarara uğradığı ileri sürülerek zararın tazmini istemine ilişkindir. Davalı vekili 21.01.2025 tarihli dilekçesi ile; müvekkili şirketin, web sitesi üzerinden sigorta şirketleri ile yaptığı anlaşmalar gereği hasarlı/pert araçların e-ihale yöntemi ile satışa arz edilmesi işi ile iştigal ettiğini, müvekkili şirkete ait web sitesine üye olan kişi ve kurumlar düzenlenen ihalelere elektronik ortamda teklif sunma imkanı elde ettiğini, huzurdaki dava konusu ... plakalı araç da müvekkili şirket ile sigorta şirketleri arasında yapılan mutabakatlar kapsamında müvekkili şirkete ait internet sitesi üzerinden ihaleye alındığını, müvekkili şirketin yalnızca ihale süreçlerine elektronik olarak aracılık ettiği, aracın satıcısı ya da alıcısı konumunda bulunmadığını, yapılan ihale sonucunda araç ile belirlenen 625.900-TL'lik bedel ihaleye giren alıcı ...
(davacı) tarafından 18.10.2022 tarihinde müvekkiline ait banka hesabına gönderilmiş, müvekkilinin de bu bedeli yine 18.10.2022 tarihinde ... Sigorta firmasına (aracı sigortalayan ve sigortalıya pert bedeli ödemesi yapacak firmaya) aynı bedeli gönderdiğini, müvekkilinin aracılık hizmeti yaptığını beyan etmiştir. Davacının ihalesine girerek bedelini davalının banka hesabına ödediği aracın Beşiktaş .... Noterliği ... Yevmiye nolu 18/10/2022 tarihli araç satış sözleşmesi ile dava dışı ... arasında satış sözleşmesi yapıldığı anlaşılmaktadır. 5/11/2014 tarihli 29166 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 6563 sayılı kanunun "Hukuka aykırı içerik" başlıklı 9.madde- (başlığı ile birlikte değişik: 1/7/2022-7416/3 md.) (1) Diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça, aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sağlayıcı tarafından sunulan içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırı hususlardan sorumlu değildir." denilmiştir.
Elektronik hizmet sağlayıcılarının iki ayrı sistemde çalıştıkları; satım bedelinin tahsilini üstlendikleri gibi üstlenmeyebildikleri, elektronik pazar yeri işleticilerinin sistemde yapılan akitlerin tarafı haline gelmediği yasal düzenlemeden anlaşılmaktadır.Somut olayda; davacı araç bedelini davalıya ödemiş görünmekte ise de; araç devrini dava dışı araç maliki yapmış olup, satım bedelinin davalı aracılığı ile sigorta şirketine ödenmesi davalıyı satım akdinin tarafı haline getirmemektedir. Vergi Usul Kanununda kimin vergi yükümlüsü olduğu da düzenlenmiştir. Bu halde; aracın satımı nedeniyle fatura düzenleme yükümlülüğü olmayan davalıdan zarar tazmini talebi mümkün olmadığından bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle istinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 17/06/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/5148 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi