Davalı şirketin sicilden terkini nedeniyle taraf ehliyeti eksikliği

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2255

KARAR NO 2025/336

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/05/2023

NUMARASI 2021/27 Esas 2023/416 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ;

07. 09.2020 tarihinde müvekkili şirketin faaliyet gösterdiği ... San. Tic. .. Blok No: ... Başakşehir adresinde yaşanan hırsızlık hadisesinde müvekkili şirketin hamili/lehdarı olduğu çekin çalındığını, müvekkili şirket yetkilisinin şikayetçi olduğunu, soruşturmanın Küçükçekmece C Başsavcılığı'nın 2020/39212 numaralı dosyasında devam ettiği, ayrıca Bakırköy 1. ATM'nin 2020/573 E. sayılı dosyasıyla zayi nedeniyle çek iptali davası açtıklarını,mahkemece verilen ödemeden men yasağı kararının ilgili bankalara müzekkere ile bildirildiğini, ... AŞ tarafından düzenlenen ... Taksim Ticari İstanbul Şubesi ... IBAN nolu hesabına ait 05.01.2021 tarihli, ... seri numaralı, 29.687,06 TL bedelli çekin de çalınan çeklerden olduğunu,banka tarafından;

''Çekin karşılığı yoktur. T.C. Bakırköy 1. ATM'nin 11.09.2020 tarih ve 2020/573 esas sayılı ödeme yasağı gereğince çek hakkında işlem yapılmayarak iade edildi''kaydı konulduğunu,çalınan çeklerin ticari ilişkisi olduğu firmalara verilmek üzere cirolu ve imzalı bir şekilde kasada iken çalındığını, çek üzerinde ki imza müvekkili şirket yetkilisine ait olduğundan icra hukuk mahkemesine başvurulamadığını,çeklerin henüz davalıya geçmediği bir zaman diliminde ciro zincirinde davalının bir üstünde yer alan yetkisiz hamil ... Ltd. Şti'nce bankalara ve faktoring firmalarına ibraz edilmeye çalışıldığını, taraflarınca bu hususun öğrenilmesi akabinde soruşturma dosyasına talepte bulunulduğunu, 31.11.2020 tarihinde Savcılık tarafından ...

isimli şirket eski ortağının dinlenilmesi hususunda Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazıldığını,müvekkili ile ... şirketi arasında ticari ilişki olmadığını belirterek, öncelikle müvekkili şirketin icra takibi nedeniyle zarara uğramasını önlemek amacıyla Bakırköy 1. ATM nin 2020/573 esas sayılı dosyasına yatırılan teminatın kabulü ile İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibin tedbiren durdurulmasını, aksi halde, uygun bir teminat karşılığında durdurulmasını ve durdurma kararının tüm takip borçluları ( ..Ltd. Şti. hariç) adına verilmesini, TTK nın 792 maddesi gereğince çekin müvekkili şirkete iadesini,takibin iptalini , müvekkili şirket lehine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının çekin lehtarı olduğu, çekteki ilk cironun lehtar davacıya, sonrasında 2. cironun ...Ltd Şti'ne ait olduğu, sonraki üçüncü cironun davalı ... Tic Ltd Şti'ne ait olduğu, alınan bilirkişi raporlarında da belirlendiği üzere davalı ... Ltd Şti çeki dava dışı ... şirketinden iktisap ettiği ve incelenen ticari defterlerine göre ... şirketi ile davalı arasında ticari ilişki bulunduğunun belirlendiği, davalının çeki kötüniyetli olarak veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğine dair delil sunulmadığından çekin hamil olan davalıdan istirdatı için aranan koşullar oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; sahte fatura tanzim etmekten dolayı hakkında olumsuz rapor düzenlenen ve halen hakkında farklı yıllara ait vergi incelemesi yürütülmekte olan davalı şirketin ticari ilişki çerçevesinde dava konusu çeki iktisap ettiğinin kabulünün mantığa aykırı olduğunu, davalı taraf hukuksuz şekilde ağır kusurlu olarak ele geçirdiği dava konusu çeki dayanak yaratmak maksadıyla fatura düzenlemek suretiyle defterlerine işlediğini, davalı tarafın düzenlediği faturaların sahte olduğunun İstanbul Vergi Kaçakçılığı-3 Denetim Daire Başkanlığı tarafından saptandığını,davalının dava konusu çeki iktisap ederken ağır kusurlu olmadığını kabulün hukuka aykırı olduğunu, Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. elinde bulunan ve icra takiplerine konu edilen çeklerin tamamının müvekkil şirketin kasasından çalınan çekler olduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, dosyaların celp edilmediğini, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı aleyhine başlatılan İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu çek nedeniyle borçlu olunmadığına ilişkin menfi tespit ve takibe konu çekin istirdatı talebine ilişkindir.Davalı Tasfiye Halinde ... San. Tic.A.Ş.'nin ticaret sicil kaydının incelenmesinde, şirketin karar tarihi öncesinde 1.3.2022 tarihli genel kurul kararı gereğince sicilden terkin edildiği ve bu hususun 14.3.2022 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır. Taraf ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerekmektedir. İlk derece mahkemesince re'sen incelenmesi gereken taraf teşkilindeki bu eksiklik mahkemece gözetilmemiş, şirket tüzel kişiliği sona erdiği, dolayısıyla vekalet ehliyeti de sona eren şirket vekiline karar tebliğ ve sair işlemlerin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yargılama sürecinde davanın taraflarının taraf ehliyetini haiz olması gerekir. Mahkemece, davacıya davalı şirketin ihyası için süre verilip ihya davası açıldığı takdirde sonucu beklenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece tüzel kişiliği sona eren şirketin ihyası yoluna gidilmeden karar verilmesi nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın esasına ilişkin istinaf sebebleri incelenmeden kaldırılarak, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/05/2023 Tarih 2021/27 Esas 2023/416 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/03/2025