Açık hesap ilişkisinde ticari defterlerin birbirini doğrulaması ve yetki sözleşmesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2023/224

KARAR NO 2025/1281

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/11/2022

NUMARASI 2019/560 Esas - 2022/838 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili: müvekkil ile davalı şirket arasında "LPG ile Çalışan Karayolu Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayiliği"sözleşmesi akdedildiğini, davalının borçlarınıödemede geciktiğini ve dahi ödememeye başladığını, davalı, muaccel 17.888,58-TL alacağın tahsili amacıyla aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatılmış ise de, davalı icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, bu sebeplerle; borçlunun İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyasına itirazının iptali ile takibin devamına, borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili: davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davalı müvekkilin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını, icra takibi içerisinde alacağa esas evrak/bilgi/belge yer almadığını ve dava dosyasında da bir belge yer almadığını,aldığı mallar karşılığı davacıya toplam 3.229.226- TL ödeme yapıldığından davacıya borç bulunmadığının tesbit edileceğini ileri sürerek davanın reddine davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; bilirkişi raporunda, davacı şirketin 31.12.2017 tarihi itibariyle davalıdan 17.888,58- TL alacağının bulunduğu tespit edildiği, davalı şirketin ticari defterleri talimat yazılarak incelenmiş ve davalı yanın tarafına düzenlenen faturalardan kaynaklı olarak 31.12.2017 tarihi itibariyle davacı şirkete 17.888,58 -TL borcu bulunduğunun tespit edildiğini, bu şekilde taraf defterlerinin birbiriyle örtüştüğü, defterlerin sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacı tarafça alacağın varlığı ispat edildiğinden davanın kabulüne, likit alacak nedeniyle hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı vekili; yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili Suruç mahkemelerine gönderilmesini, davacının harca esas değer olarak gösterdiği 17.888,58 TL'lik alacak miktarının sebebini, tarihini açıklamadığını, dava dilekçesi ekinde cari hesap ekstresi sunulmadığını,davacı kayıtlarına göre alacağın 17.888,58- TL olduğu, davalı kayıtlarına göre ise borç tutarının 17.887,58- TL olarak belirlenmesi karşısında; defter kayıtlarının birbirini doğrulamadığının kabulü gerektiğini birbirini doğrulamayan ticari defterlerin eldeki davada delil olarak kabul edilmesi mümkün olmadığını, alacağın likit olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddi ile davacının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; cari (açık) hesap alacağından kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan İİK nın 67 maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi yoktur.Ticari ilişkinin açık hesap şeklinde işlediği belirlenmiştir. İcra takibinde cari hesap bakiyesi talep edilmiş olup, dava dilekçesinde , ticari defterlere delil olarak dayanılmıştır. Açık hesap ilişkisi; önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen, taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumudur. Açık hesap ilişkisinde, taraflar tek taraflı veya karşılıklı olarak alacaklarını hesaba kaydedip belirli hesap dönemlerine bağlı kalmaksızın hesaplaşma yaptıklarından, bu ilişkiye TTK’nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanamaz.

Taraflar arasındaki tüpgaz bayilik sözleşmesi dosyaya ibraz edilmiş olup, bayilik sözleşmesinin 36 maddesinde taraflar arasında çıkabilecek uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme olarak İstanbul mahkemeleri belirlenmiştir.Bu halde davacının icra takibi ve davayı HMK nın 17 madde uyarınca münhasır yetkili mahkeme İstanbul asliye ticaret mahkemelerinde açmasında usule aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin mahkemenin yetkisine itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. Davalının ticari defterlerinde davacıya 17.887,58- TL borcunun kayıtlı bulunduğu her iki yanın ticari defterlerinin birbirini doğruladığı belirlenmiştir. Davalı vekili 1-TL'lik fark bulunduğu ileri sürerek defterlerin birbirini doğrulamadığını ileri sürmekte ise de talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunda davalının davacıdan 2016 yılında 953.386,39-TL, 2017 yılında da 2.293.728,19-TL mal aldığı,her iki yılda alımları;

3. 247.114,58-TL etmektedir. Cevap dilekçesinde belirtildiği, bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; davalı toplam 3.229.226- TL ödeme yapmış olup, mal alımı toplamı 3.247.114.58- 3.229.226 = 17.888,58-TL bakiye olduğu halde bilirkişi tarafından 1-TL bakiyede maddi hata yapılmış,eksik yazılmıştır.Tarafların ticari defterleri mutabıktır. İİK’nun 67. maddesi uyarınca itirazın  iptali davasında borçlunun itirazında haksız olduğunun belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir.Her uyuşmazlığın somut özelliklerine göre değişmekle birlikte likit alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle;

davalının ticari defterlerinde davacıya takip tutarı kadar borçlu bulunduğu, davacının takibe konu alacağını kanıtladığı, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan borcunun likit ve bilgisinde bulunduğundan karara yönelik istinaf nedenleri yerinde bulunmamış, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.221,96-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 305,50-TL harcın mahsubu ile kalan 916,46-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/09/2025