Davalı şirketin sicilden terkini nedeniyle taraf teşkili eksikliği
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/46 E. 2025/1294 K. · · İlk derece: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
İlk derece kararı verildikten sonra, kararın kesinleşmesinden önce davalı tüzel kişiliğinin ticaret sicilinden terkin edildiğinin anlaşılması halinde, taraf ve dava ehliyeti dava şartı olduğundan bu eksiklik BAM tarafından re'sen gözetilir; esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin karar kaldırılarak, tüzel kişiliğin ihyası suretiyle taraf teşkili eksikliğinin giderilmesi için dosya kararı veren mahkemeye gönderilir.
Ele alınan sorunlar
Davalı şirketin karar sonrası sicilden terkini nedeniyle taraf teşkilinin eksikliği → kabul
Gerekçe: Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup, karar kesinleşinceye kadar davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Davalı şirketin karar tarihinden sonra 07/05/2025 tarihli genel kurul kararı ile sicilden terkin edildiği ve bu hususun 30/05/2025 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır. Tüzel kişiliği sona eren davalı şirket hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için şirketin tüzel kişiliğinin ihya edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle davalı vekilinin esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve taraf teşkilindeki eksikliğin giderilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın kesinleşmesinden önce davalı tüzel kişiliğinin sicilden terkin edilmesi halinde, esasa girilmeksizin taraf teşkili eksikliğinin re'sen gözetilerek kararın kaldırılıp dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiğine ilişkin usuli bir çözüm sunması nedeniyle emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Taraf ve dava ehliyeti - davalı tüzel kişiliğin sicilden terkin edilmesi nedeniyle taraf teşkilinin eksik olduğu tespit edilmiştir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf ve dava ehliyeti↗ dava şartı↗ tüzel kişiliğin ihyası↗ sicilden terkin↗ re'sen inceleme↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/46
KARAR NO 2025/1294
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/10/2022
NUMARASI 2017/1167 Esas - 2022/783 Karar
DAVA
Kar Mahrumiyeti Ve Cezai Şart Alacağı
DAVA TARİHİ 29/12/2017
İlk derece mahkemesince verilen davanın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; taraflar arasında,15.06.2017 tarihinde 5 yıl süreli olarak “... İle Çalışan Karayolları Taşıtları İçin İkmal İstasyonu Bayiliği Sözleşmesi” akdedildiğini, davalının kendi talebi ile EPDK nezdindeki ... Bayilik Lisansının 17.11.2017 tarih ve 48728 sayılı EPDK Kurul kararı ile sonlandırıldığını, bu nedenle müvekkili tarafından Beyoğlu ... Noterliği'nin ... yevmiye no'lu 29.11.2017 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini belirterek kar mahrumiyeti olarak şimdilik 10.000-TL,cezai şart olarak şimdilik 20.000-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; müvekkili şirketin asıl muhatabının ... (...) olup, müvekkili şirket ile ... arasında 23/06/2014 tarihinde 3,5 yıl süreli sözleşme imzalandığını, ancak ... dağıtım firması olmadığı için ... A.Ş. ile partner olarak çalışmaya başladığını, bu doğrultuda ...'nin talebi ile ... A.Ş. ile sözleşme yapıldığını, müvekkilinin davacı şirkete karşı dava dilekçesinde iddia edildiği gibi hiçbir taahhüdü bulunmadığını, kar mahrumiyeti talebinin ve cezai şart taleplerinin de haksız olduğunu, ayrıca tüm ariyetlerin eksiksiz şekilde teslim edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı ve davalı arasında bayilik sözleşmesi imzalandığı, davacının davalıya ihtar çekerek bayilik sözleşmesini feshettiği ve eldeki dava ile kar mahrumiyeti ve cezai şart talebinde bulunduğu, davalının ... Bayilik lisansını kendi talebiyle sonlandırması neticesinde bayilik sözleşmesinin fiilen uygulanamaz hale geldiği, bu nedenle davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu,sözleşmenin ... tarafından haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle, davacının davalıdan bayilik sözleşmesinin 32/a maddesi kapsamında kar mahrumiyeti ve 32/b maddesinde kapsamında cezai şart isteyebileceği, bilirkişi heyeti tarafından kar mahrumiyetinin 179.033,63 TL olarak, cezai şartın 52.288,88 TL olarak hesaplandığı, cezai şart ödemesinin davalının ekonomik mahvına sebep olacağının anlaşıldığı, bu nedenle cezai şarttan takdiren %30 indirim yapıldığı, indirim sonrası cezai şart tazminatının 36.602,22 TL olarak belirlendiği, kar mahrumiyetinin de bilirkişi raporları ve bedel artırım dilekçesi doğrultusunda 179.033,63-TL olması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 179.033,63-TL kar mahrumiyeti ile 36.602,22-TL cezai şartın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davalı müvekkil şirketin herhangi bir mesuliyeti olmadığını, ... dağıtıcı lisansı sahibi bir şirketin tüm hisselerini satın alması koşulu gerçekleştiğinden davalı bayi, dava dışı ... tarafından bildirilen tarih itibariyle mevcut ... dağıtım şirketi ile yapmış olduğu otogaz bayilik sözleşmesinin sonlandırıldığını, somut olayda davalı şirketin kusurlu bir eylemi olmaması sebebiyle mesuliyet kabul etmediklerini ve hükmedilen kar mahrumiyeti bedeline itiraz ettiklerini, asıl borç yoksa cezai şartın da söz konusu olamayacağını, cezai koşula hükmedilebilmesi için çekince koyma şartı olduğunu, dosyada mübrez bilirkişi tarafından yapılan incelemeler neticesinde davalı müvekkil şirketin güncel 2021 yıl sonu bilançosuna göre şirketin borca batık olduğunu, mahkeme tarafından cezai şart ödenmesine karar verilmesi durumunda şirketin borçlarını ödeyebilecek ekonomik gücü olmadığından şirketin mahvına sebep olacağının tespit edildiğini, cezai şartın fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshine dayalı kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.Elde ki davada nihai karar verildikten sonra ancak kesinleşmeden Davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarında; karar tarihi sonrasında 07/05/2025 tarihli genel kurul kararı gereğince sicilden terkin edildiği ve bu hususun 30/05/2025 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği anlaşılmaktadır.Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup karar kesinleşinceye değin davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden, taraf teşkilindeki bu eksiklik re'sen incelenmiştir.Davalı şirket hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için, davalı şirketin tüzel kişiliğinin ihya edilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle;
davalı vekilinin esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, taraf teşkilindeki eksiklik giderilerek dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2022 Tarih 2017/1167 Esas - 2022/783 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA;"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Davalı tarafından yatırılan 3.683-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/09/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/48394 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi