İpotekle temin edilen alacakta müteselsil kefile karşı ihtiyati haciz şartları

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/223

KARAR NO 2024/273

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/09/2023 (İst.6 ATM D.İş Karar) - 07/12/2023 (Ara Karar)

NUMARASI 2023/677 Esas

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Haciz - İhtiyati Hacze İtiraz

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/917 D.İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati haciz talebinin kısmen kabul-kısmen reddine ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından; ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili, İstanbul 6. ATM'nin 2023/917 D.İş sayılı dosyası ile; Müvekkili ... Bank A.Ş. ile ... San. Tic. A.Ş. arasında 3 Temmuz 2015 tarihinde 4.000.000- avro, 19 Aralık 2013 tarihinde 41.000.000- avro limitli olmak üzere toplamda 45.000.000 avroluk iki ayrı genel kredi sözleşmesi akdedildiğini ve borçlu şirketin bu kredileri kullandığını, ... San. ve Tic. AŞ.,... ve ...'in anılan genel kredi sözleşmeleri’ne müteselsil kefil olduğunu, borçlu ve müteselsil kefillere 20 Ocak 2017 tarihinde, Bakırköy ... Noterliği’nin ... yevmiye numaralı işlemiyle hesap kat ihtarnamesi gönderdiğini, kat ihtarının borçlu ve kefillere tebliğ edildiğini ancak halen borcun kısmen dahi ödemediğini, kredi borcundan 2.000.000 avro tutarındaki alacağın tahsilini teminat altına almak amacıyla, borçlu ...

A.Ş.’nin ve müteselsil kefiller ..., ... ve ...’e ait menkul ve gayrimenkul malları, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları ve banka hesaplarındaki malvarlığı değerleri de dâhil olmak üzere tüm malvarlığı değerlerinin alacağı karşılamaya yetecek kadarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ D.İŞ KARARI

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/917 D.İş sayılı dosyası ile; borçlular... A.Ş. ve ... San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden; İİK. 257/1 maddesi gereğince alacağın rehinle temin edilmiş olması, kat ihtarında belirtilen borcun ipotek bedelinin altında olup, ipotek bedelini aşan miktara dair yaklaşık ispatı bulunmadığından ihtiyati haciz isteminin bu borçlular yönünden reddine, diğer borçlular...ve ... yönünden; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun süresinde ödenmediğine kanaat getirecek delillerin İİK'nın 258/1. fıkrası uyarınca sunulduğu ve yaklaşık ispatın da bu aşamada var olduğu kanaatine varılmakla İİK'nın 257/1. fıkrası uyarınca %15 teminat ile 57.531.800‬-TL alacağın tahsilini teminen ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz edenler ... ve ... vekili;...bank A.Ş. lehine İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mah. ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde 10.000.000 Euro bedelli limit ipoteğinin 24/12/2014 tarihinde tesis edildiğini, ipoteğin üçüncü kişi ...Ltd. Şti. tarafından verildiğini, davalı lehine aynı kredi sözleşmelerinden kaynaklanan borçlarının teminatını teşkil etmek üzere İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, ... Caddesi No:...'de bulunan taşınmaz üzerinde 80.000.000 Euro bedelli ipotek tesis edildiği, davacının 14/08/2023 tarihinde müvekkilinin şirketleri hakkında İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından 80.000.000 Euro üzerinden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takibe geçtiğini ve takibe itiraz edildiğini, takibin itiraz üzerine durmasına rağmen davalı bankanın ihtiyati haciz talep ettiğini, Mahkemece şirketler yönünden ihtiyati haciz talebinin reddedildiğini, müvekkilleri ...

ve...yönünden kabul edildiğini, müteselsil kefilleri aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesinin TBK'nın 591/1 maddesine aykırı olduğundan kaldırılması gerektiğini, ihtiyati haciz kararının verilebilmesi için alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerektiğini, asıl borçlu şirketin kredi borcu ipotekle teminat altına alındığından müteselsil kefiller asıl borçlunun ileri sürebileceği İİK 45.maddesine aykırılığı sürebileceklerinden müteselsil kefiller aleyhine verilen ihtiyati haczin kaldırılmasının gerektiğini,alacağın varlığı ve ihtiyati haciz sebebi yaklaşık ispat ölçüsünde ispat edilmediğini belirterek İstanbul 6. ATMnin 2023/917 Değişik İş sayılı dosyasından verilen 18/09/2023 tarihli ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

İTİRAZA İLİŞKİN EK KARAR

Mahkemece; her ne kadar ihtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar tarafından borca karşılık ipotek verildiği bu nedenle ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği ileri sürülmüş ise de, ipotek resmi senetlerinin incelenmesinde; ipoteğin davalı şirketlerin borcu için verildiği, kefillerin borcunu kapsamadığı anlaşıldığından TBK.nın 586/1. maddesi uyarınca müteselsil kefiller hakkında ihtiyati haciz istenebileceğinden ve genel haciz yoluyla takip yapılabileceğinden itirazın yerinde olmadığı ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli şartların bulunduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkili şirketin, ... AŞ ve ...'den 14 Eylül 2023 tarihinde yapılan hesaplamalara göre yaklaşık 133.041.081,11 Avro alacaklı olduğunu, alacağın ipotek ile teminat altına alınmış bölümünün ise 80.000.000 Avrodan ibaret olduğunu, ihtiyati haciz talep edilen 2.000.000 Avro alacağın teminatsız alacak miktarı olan 53.041.081,11 Avronun bir bölümünden ibaret olduğunu, ihtiyati haciz için gerekli şartların oluştuğunu, kararın şirketler yönünden reddine dair bölümün kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2- İhtiyati hacze itiraz edenler ... ve...vekili; ... bank AŞ lehine asıl borçlu ...AŞ'nin kredi borcunun teminatını teşkil etmek üzere 10.000.000 Euro ve 80.000.000 Euro bedelli ipotekler tesis edildiğini, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın rehinle temin edilmemiş olması gerektiğini, asıl borçlu şirketin kredi borcu ipotekle teminat altına alındığından TBK 591/1 maddesi uyarınca müteselsil kefiller asıl borçlunun ileri sürebileceği İİK'nın 45.maddesine aykırılığı ileri sürebileceklerinden müteselsil kefiller aleyhine verilen ihtiyati haczin kaldırılması gerektiğini, ipotek kısmını aşan bir alacağı bulunduğunu ispat edemediğini, ... bank AŞ ile müvekkilleri arasında 17/01/2018 tarihli vefa hakkına dayanan protokol imzalandığını, ...

bank AŞ'nin protokole aykırı davranarak ipotekli taşınmazlardan birini sattığını ve zarar verdiğini, uğranılan zararla banka alacağının takası halinde hiçbir alacağı olmadığının ortaya çıkacağını, yaklaşık ispatın gerçekleşmediğini, ihtiyati hacze itirazının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, gerçek kişi borçlular aleyhine verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek karara, borçlu şirketler aleyhindeki ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın istinaflarına ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

İİK'nın 265. Maddesi hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." TBK'nin 586/1. maddesinde; ''Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehinini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir '' şeklinde düzenlenmiştir.

İİK’nin 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.” hükmünü içermektedir. Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden davacı vekili, kredilerin teminatını oluşturmak üzere ...'a ait taşınmaz üzerinde müvekkili şirket lehine 80.000.000 Avro üst limitli bir ipotek tesis ettiğini, müvekkili şirketin alacağının 80.000.000 Avronun çok üzerine çıktığından ipotek limitini aşan ve teminatsız kalan alacağın bir kısmı olan 2.000.000 Avro tutarındaki alacağının tahsili için başlatılan takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, kat ihtarından açıkça görüleceği üzere müvekkili şirketin 20 Ocak 2017 hesap kat tarihi itibariyla alacak miktarının 45.028.170,56 -Avro tutarında olduğunu, ayrıca genel kredi sözleşmelerine istinaden yıllık temerrüt faiz oranının %28 olduğunu, buna göre şirketin yalnızca 80.000.000- Avrosu teminat altına alınan alacağının bu tutarın çok daha üzerinde olduğunu, borçluların müteselsil kefil sıfatı ile kredi borcundan sorumlu olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz talebinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre; alacaklının 80.000.000-Euro'ya kadar olan borç için bir talebi bulunmadığı, ihtiyati haciz talebinin 80+2 milyona ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Sunulan ipotek evraklarından ipoteğin her iki şirketlerin asaleten ve kefaleten borçlarını temin ettiği, gerçek kişi müteselsil kefillerin borçlarını temin etmediği bu nedenle kural olarak müteselsil kefillere ipotekden ayrıca müteselsil kefillere başvurulması mümkündür. Ne var ki alacaklı tarafından 20 Ocak 2017 hesap kat tarihi itibariyla 45.028.170,56-Avro alacak bakımından hesap kat edilmiştir. Alacaklı vekili güncel borç tutarının 80 milyon avroyu aştığını ileri sürmekte ise de; 2017 yılında kat edilen borcun ipotek miktarını aşabileceği yolunda kanaat verecek delil düzeyinde bir belge sunulmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; alacaklının asıl borçludan 80 milyon avroyu aşan alacağı bulunduğu hususunda kanaat verici delil ibraz etmediği, yabancı para alacağına %28 oranda temerrüt faizi işletileceğinin ileri sürüldüğü anlaşılmakla maccel alacağın varlığına ilişkin kanaat verici delil sunulmadığından borçlu şirketler hakkında verilen ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır. Müteselsil kefillere ipotekden ayrıca başvuru mümkün ise de alacaklı vekili tarafından 80 milyon Euroyu aşan miktar için ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmakla, ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. İstinaf nedeni yerinde olmayan alacaklı vekilinin borçlu şirketler bakımından ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine, itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına davalı gerçek kişiler hakkındaki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, İhtiyati hacze itiraz edenler ... ve...vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/677 Esas 07/12/2023 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararın KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın kabulüne; İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/09/2023 Tarih 2023/917 D.İş 2023/991 Karar sayılı itiraz eden borçlular ... ve...aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, " Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 269,85‬-TL harcın mahsubu ile kalan 157,75-TL harcın ihtiyati haciz talep eden davacı bankadan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, İhtiyati hacze itiraz edenler ...

ve... tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/02/2024