6102TTK Türk Ticaret Kanunu

EFT dekontlarında açıklama yoksa alacağın yaklaşık ispatı sağlanamaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/16 E. 2024/19 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinde alacaklının ibraz ettiği ödeme belgeleri (örneğin EFT dekontları) herhangi bir açıklama içermiyor ve ödemenin niteliğini (borç ifası, avans vb.) gösteren başka bir delil de bulunmuyorsa, bu belgeler muaccel alacağın varlığına kanaat verici yaklaşık ispat düzeyinde delil sayılmaz. Havale/EFT, mevcut bir borcun ödendiğine dair yasal karine oluşturur ancak borcun doğumunu veya miktarını kanıtlamaz. Muaccel alacağın varlığı ihtilaflı olup bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektiriyorsa, İİK 257/1 ve 258/1 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesinin yasal koşulları oluşmamış demektir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulunun oluşup oluşmadığı → ret

İddia: İhtiyati haciz talep eden vekili, sunulan EFT dekontlarının borcun varlığını yaklaşık olarak ispatladığını, mahkemenin yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesini istemiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunabilmek için rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun varlığı gerekir. İİK 258/1'in ikinci cümlesine göre alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebeplerini mahkemeye kanaat getirecek şekilde yaklaşık olarak ispat etmekle mecburdur; kesin ispat aranmaz. Ancak muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması ve bu ihtilafın çözümünün yargılamayı gerektirmesi halinde, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekir; çünkü muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur ve varlığı ihtilaflı, tespite muhtaç bir alacak için muaccel veya müeccel bir para alacağından söz edilemez. Somut olayda alacaklı vekilinin ibraz ettiği EFT dekontlarında hiçbir açıklama bulunmamakta, ödemelerin avans niteliğinde olduğunu gösteren bir belge de sunulmamıştır. TBK 555 vd. maddelerinde düzenlenen havale, hukuksal niteliği itibariyle bir ödeme vasıtasıdır ve mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yönünde yasal karine mevcuttur; bu karine, borcun doğumunu değil, mevcut bir borcun ifasını gösterir. Karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede, açıklama içermeyen EFT dekontlarının muaccel alacağın varlığına kanaat verici, yaklaşık ispat düzeyinde delil niteliğinde olduğu kabul edilemez. Sunulan resim ve belgeler de yaklaşık ispat ölçüsüne varan bir delil değerlendirmesine yeterli değildir. Muaccel alacağın varlığının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden, ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları oluşmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Açıklama içermeyen EFT/havale dekontlarının, karşı tarafın beyanı alınmadan yapılan tek taraflı ihtiyati haciz talebinde alacağın varlığına yönelik yaklaşık ispat için yeterli görülmeyeceğine ve muaccel alacağın ihtilaflı olması halinde ihtiyati haciz şartlarının oluşmayacağına ilişkin bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat muaccel alacak havale karinesi EFT dekontu

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 555

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/16

KARAR NO 2024/19

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/11/2023

NUMARASI 2023/358 Esas - 2023/360 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin verilen 24/11/2023 tarihli D.İş kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili; aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlu ile müvekkili arasında yapılan parke ticareti sebebiyle müvekkilinin borçlu firmaya ödemeler yaptığını, müvekkili Adıyaman ilinde ticaretle uğraştığı için ödemeler karşılığında gönderilmesi gereken malları, deprem sebebiyle (Adıyaman Deprem Bölgesi) yer sıkıntısı yaşadığı için alamadığını, daha sonra ise yapılan bu ödemeler karşılığında müvekkile, mallarını teslim etmesi talebinde bulunmasına rağmen alışverişe konu malların gönderilmediğini, borçlunun adresinde bulunan müvekkili, borçlu firmanın yetkililerine ve çalışanlarına ulaşamadığını, edinilen bilgiler doğrultusunda çalışanların işten çıkarıldığı ve son günlerde firmanın mevcut iş adresini tahliye ve taşıma işleri yaptığını öğrenildiğini, müvekkilinin yaklaşık 4.000 metrekare alana ait Parke artı KDV ve Adıyaman iline teslim edilmesi için nakliye ödemesi olarak yaklaşık 800.000-TL ödeme yaptığını, halihazırda belgelenen miktarın 423.700-TL olduğunu, beyanla anılan nedenlerle borçlunun taşınır taşınmaz mallarıyla, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARARI

Mahkemece; İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış, bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması yeterli kabul edildiğini ,Somut olayda; alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden, taraflar arasında alacak-borç ilişkisinin yargılama ile ortaya çıkacağı anlaşılmakla yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; Aleyhine ihtiyati haciz istenen borçlu ile müvekkili arasında yapılan parke ticareti sebebiyle alacaklının borçlu firmaya ödemeler yaptığını, müvekkili Adıyaman ilinde ticaretle uğraştığı için ödemeler karşılığında gönderilmesi gereken malları, deprem sebebiyle (Adıyaman Deprem Bölgesi) yer sıkıntısı yaşadığı için alamadığını, daha sonra ise yapılan bu ödemeler karşılığında müvekkile, mallarını teslim etmesi talebinde bulunmasına rağmen alışverişe konu mallar gönderilmediğini, yaklaşık 4.000 metrekare alana ait ... artı KDV ve Adıyaman iline teslim edilmesi için nakliye ödemesi olarak yaklaşık 800.000-TL ödeme yaptığını, belgelendirebildikleri miktarın 423.700-TL olduğunu, mahkeme yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından bahsetse dahi söz konusu dava dilekçesinde sunulan dekontlardan da açıkça anlaşılacağı üzere borcun olduğu ispatlandığını ileri sürerek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ticari ilişki kapsamında karşı yana banka aracılığıyla ödenen malların teslim edilmemesi nedeniyle yapılan ödemeler bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Bu düzenlemeye göre de ihtiyati haciz kararı verilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda, alacaklı vekili tarafından 2022 yılı içinde muhtelif tarihlerde bir kısmı da 2023 yılı 1 ve 6 aylarına ait EFT dekontları ibraz edilerek, yapılan bu ödemeler karşılığı mal gönderilmediği ileri sürülerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur.

Ne var ki EFT dekontlarında bir açıklama, ne de yapılan ödemelerin avans niteliğinde olduğunu kabule yarar bir belge sunulmamıştır. İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili alacağın varlığını ödeme dekontları ile yaklaşık olarak ispatladığını ileri sürse de bir açıklama taşımayan EFT dekontları alacağın varlığına kanaat verici delil niteliğinde değildir. 6098 sayılı TBK'nun 555 vd. maddelerinde düzenlenmiş olan havale, hukuksal niteliği itibariyle bir ödeme vasıtasıdır. Başka bir anlatımla, havalenin, mevcut bir borcun ödenmesi amacıyla yapıldığı yolunda yasal karine mevcuttur. Sunulan EFT dekontlarına karşı, karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

Talep sahibi tarafından ibraz edilen resimler ve belgeler göz önüne alındığında yaklaşık ispat ölçüsüne varan delil değerlendirmesi yapılmasına yeterli bulunmamaktadır.İhtiyati haciz isteyen vekilinin ihtiyati haciz talebi ,muaccel alacağın varlığının tesbiti noktasında yargılama yapılması gerektirmektedir.Açıklanan nedenlerle;ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, sunulan belgeler ile yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamış, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından ihtiyati haciz talep eden tarafından peşin yatırılan 269,85‬-TL harcın mahsubu ile kalan 157,75‬-TL harcın ihtiyati haciz talep edenden alınarak Hazine'ye gelir kaydına, İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/01/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/47049 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.