Ticari defterler ve BA-BS mutabakatıyla teslim ispatı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1168 E. 2024/1126 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari davalarda, taraflardan biri kanuna uygun tutulmuş ticari defterlerini usulüne uygun ibraz etmiyorsa (örn. envanter defterinin eksik olması), bu defter kayıtları o taraf lehine delil teşkil etmez; kanuna uygun ibraz edilen karşı tarafın defterleri ile taraf beyanlarına dayalı BA-BS bildirimlerinin birbirini doğrulaması, malın teslim edildiğinin ve alacağın varlığının ispatı için yeterli kabul edilir. Fatura ve ambar tesellüm fişlerine itiraz etmeden defterlerine kaydeden ve karşı iddiasını belge ile desteklemeyen taraf aleyhine, defterlerini eksik ibraz etmiş olması da aleyhe delil olarak değerlendirilebilir.
Ele alınan sorunlar
Ticari defter kayıtlarının delil değeri ve HMK 222 uyarınca değerlendirilmesi → ret
İddia: Davalı vekili, bilirkişi raporunda sadece davacının ticari defterlerinin incelendiğini, davalının defterlerinin HMK 222 uyarınca karşılaştırmalı incelenmediğini, tek taraflı inceleme yapıldığını ileri sürerek ek bilirkişi raporu talep etmiş ve kararın kaldırılıp davanın reddini istemiştir.
Gerekçe: Her iki tarafın 2023 yılında e-defter tuttuğu, davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfında olduğu, davalının ise envanter defterini ibraz etmediği tespit edilmiştir. Davalının ticari defterlerinin kanuna uygun ibraz edilmemesi nedeniyle bu kayıtların davalı lehine delil teşkil ettiğinin kabulü mümkün değildir. Davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda davalının davacıya 116.901,85 TL borçlu olduğu, davalının ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda da davacının davalıdan aynı miktarda alacaklı olduğu tespit edilmiş, tarafların defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı belirlenmiştir. İnceleme aşamasında ticari defterlerini tam olarak sunmayan davalının defterleri lehine delil sayılmasa da aleyhine delil teşkil ettiğinden, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
BA-BS formları ve fatura/ambar tesellüm fişleriyle malın teslim alındığının ispatı → ret
İddia: Davalı vekili, işin yapılıp yapılmadığının belirlenmediğini, sahada keşif ve inceleme yapılmadığını, alacağın likit olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davacının BS formu ile davalıya 12 adet belge ile (KDV hariç) 1.473.003,39 TL tutarında satış yaptığını, davalının da aynı miktarda davacıdan alım yaptığını BA formuyla bildirdiği, bu beyanların birbirini doğruladığı tespit edilmiştir. BA formunda davacıdan mal aldığını Vergi Dairesine bildiren davalının malı/hizmeti teslim aldığının kabulü gerekir. Ayrıca davacı tarafından düzenlenen faturaları teslim alıp itiraz etmeyen davalının fatura muhteviyatı malları teslim aldığının kabulü gerekir. Yargılama sürecinde bir iş yapıldığına ilişkin herhangi bir sözleşme veya belge sunulmamış, bu yönde bir iddia da ileri sürülmemiştir; cari hesabı teşkil eden faturaların satım faturaları olduğu, ambar tesellüm fişlerinin incelenmesinde de fatura içeriği malların teslim alındığı belirlenmiştir. Davalının devam eden ticari ilişki içinde teslim alıp itiraz etmeden defterlerine kaydettiği faturalar nedeniyle davacı teslimi kanıtlamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, ticari defterlerini usulüne uygun ibraz etmeyen tarafın bu eksikliğinin aleyhine delil teşkil edebileceği ve BA-BS beyanlarının birbirini doğrulamasının teslim ispatı bakımından yeterli sayılabileceği yönündeki değerlendirme, benzer ticari alacak davalarında emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defter delili↗ HMK 222↗ BA-BS formu↗ itirazın iptali↗ cari hesap alacağı↗ ambar tesellüm fişi↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1168
KARAR NO 2024/1126
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/04/2024
NUMARASI 2023/1066 Esas 2024/390 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
Davanın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davalı hakkında Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasıyla 116.901- TL asıl alacak ve 16.939- TL işlemiş faiz toplamı 133.840,86- TL alacağın tahsili amacıyla genel haciz yoluyla takip yapıldığı, davalının 13.10.2023 tarihinde borca itiraz ederek takibi durdurduğunu,beyanla; davalı borçlunun borca ve icra takibine yaptığı itirazının iptaline, Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibinin devamına,alacağın %20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili;davacı tarafın alacaklı olduğunu iddia ettiği tutarın hangi fatura kapsamında ileri sürüldüğünün, takip konusu alacak miktarının neye göre belirlendiğinin gerek icra dosyası gerekse de huzurdaki dava dosyası kapsamında anlaşılamadığını, davacı tarafından, müvekkili ... ile arasındaki ticari ilişki kapsamında üstlenilen işlerin taraflarca belirlenen koşullara uygun olarak yerine getirilmemiş olup, sırf sevkiyatlara dair Vergi Usul Kanunu gerekliliklerinin yerine getirilmesi amacıyla kesilen faturalar gösterilerek müvekkili şirket aleyhine icra takibine geçilmesinin ve akabinde işbu davanın ikame edilmesinin hem taraflar arası münakit sözleşme hükümlerine hem de hukuka açıkça aykırı olduğunu,davanın reddine, davacı taraf aleyhine alacaklı olduğunu iddia ettiği meblağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 116.901,84 TL fatura alacağı ve 16.939,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 133.840,86 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı,alınan bilirkişi raporunda; davacının ve davalının 2023 yılı ticari defterlerinin lehinde delil niteliği taşıdığı, davacının ticari defterlerinda davalının davacıya 116.901,85-TL borçlu olduğu,davalının ticari defterlerinde davacının davalıdan olan alacağının 116.901,85-TL olduğunun tespit edildiğini, tarafların ticari defter bakiyelerinin mutabık olduğunu, davacının BS formu ile davalıya 12 adet belge ile (KDV hariç) 1.473.003,39-TL tutarında satış yaptığı hususunda BS beyanında bulunduğu, davalının da davacıdan 12 adet belge ile (KDV hariç) 1.473.003,39-TL tutarında alım yaptığı hususunda BA beyanında bulunduğunu, tarafların BA-BS beyanlarının birbirleri ile mutabık olup fark Bulunmadığını, davacının talep edebileceği ticari temerrüt faizinin 1.716,70-TL olduğunun hesaplandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 118.618,54-TL alacak bakımından itirazın kısmen iptaline fazla istemin reddine, asıl alacak üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davalı vekili;mahkemenin eksik inceleme ile karara vardığını, yalnızca davacının ticari defter ve kayıtlarının tam manada incelenmesi ve tek taraflı incelemenin hakkaniyetli bir netice doğurmayacağı sabit olduğundan ek bilirkişi raporu talep ettiklerini ,HMK nın 222 maddesinde belirtildiği üzere; “ ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiğini” hükmünü içerdiğini, itiraza konu bilirkişi raporunda ise sadece davacının ticari defterleri tam manası ile incelendiğini ve HMK’nın 222.
Maddesine aykırı olarak taraflara ait ticari defter kayıtlarının birbirini teyit edip etmediği incelenmeden, aykırılık olmaması hali doğrulanmadan sadece davacı yanın ticari defter kayıtları esas alınarak değerlendirme yapıldığı ve bilirkişi raporu hazırlandığını, keşif ve bilirkişi incelemesi talep ettikleri halde sahada hiçbir inceleme yapılmadığını, işin yapılıp yapılmadığının belirlenmediğini, alacağın likit olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, cari hesap bakiyesi alacağın tahsili istemine ilişkindir. Davacı taraf; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu ileri sürerek alacağın tahsili talep edilmiş e-faturalar ibraz edilmiştir. HMK nın 222.madde "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine ibrazına karar verebilir" hükmünü haizdir. Her iki yanın 2023 yılında E-defter tuttuğu, davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfında bulunduğu, davalının envanter defterinin ibraz edilmediğinden kayıtlarının davalı lehine delil teşkil ettiğinin kabul edilemeyeceği, davacının ticari defterlerinin incelenmesi neticesine göre davalının davacıya 116.901,85-TL borçlu, davalının ticari defterlerinin incelenmesi neticesine göre davacının davalıdan
olan alacağının 116.901,85-TL olduğunun tespit edildiği, tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı belirlenmiştir. Davalının BA, davacının BS formları getirtilmiş, davalının takip konusu faturalar muhteviyatı malları satın aldığını Vergi Dairesine bildirdiği anlaşılmıştır. BA(Büyük alış) formunda davacıdan mal aldığını Vergi Dairesine bildiren davalının malı/hizmeti teslim aldığının da kabulü gerekir. Yine; davacı tarafından düzenlenen faturaları teslim alan ve itiraz etmeyen davalının fatura muhteviyatı malları teslim aldığının kabulü gerekir. Davalı vekili, işin yapılıp yapılmadığının belli olmadığını, ticari defterlerinin eksik ibraz edildiğini kabul etmediklerini, sahada inceleme yapılmadığını ileri sürülmekte ise de yargılama sürecinde bir iş yapıldığına ilişkin herhangi bir sözleşme, belge sunulmamış, bu yönde bir iddiada bulunulmamış olup cari hesabı teşkil eden faturalarının satım faturaları olduğu gibi ambar tesellüm fişlerinin incelenmesinde de fatura içeriği malların teslim alındığı da belirlenmiştir.
Davalının devam eden ticari ilişki içinde teslim alıp itiraz etmeden ticari defterlerine kayıt ettiği faturalar nedeniyle davacı teslimi kanıtlamışdır. Davacının BS formu ile davalıya 12 adet belge ile (KDV hariç) 1.473.003,39-TL tutarında satış yaptığı hususunda BS beyanında bulunduğu, davalının da aynı şekilde davacıdan 12 adet belge ile (KDV hariç) 1.473.003,39-TL tutarında alım yaptığı hususunda BA beyanında bulunduğunun tespit edildiğinde, inceleme aşamasında ticari defterlerini tam olarak sunmadığından davalının ticari defterleri lehine delil vasfında sayılmasa dahi aleyhine delil teşkil ettiğinden davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle;
alacağa dayanak faturaların ve davalının yaptığı ödemelerin her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, kayıtların mutabık olduğu, davalının davacıya 118.618,54-TL borçlu bulunduğunun kabulü ile itirazın kısmen kısmen iptaline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.İstinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davalıdan alınması gereken 8.102,83 TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 2.025,71-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 6.077,12-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/07/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/46504 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi