Rehinle temin edilip edilmediği araştırılmadan itirazın reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/137 E. 2024/333 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)usul emsali
Davacının nitelemesi: İhtiyati Hacze İtiraz mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebinde bulunabilmenin ön koşulu, alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. Borçlunun, alacağın rehinle (ipotekle) teminat altına alındığını ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ayrıca takip başlatıldığını somut olarak (tapu bilgileri, icra dosya numarası ile) ileri sürerek itiraz etmesi halinde, mahkemenin bu iddiayı ve ilgili ipotekli takip dosyasını inceleyip alacağın rehinle temin edilip edilmediğini araştırmadan, salt alacağın varlığı ve muacceliyetine ilişkin yaklaşık ispatın oluştuğu gerekçesiyle itirazı reddetmesi hukuka uygun değildir; bu husus araştırılmadan verilen itiraz kararı kaldırılmalıdır.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz kararına itirazın, alacağın rehinle temin edilip edilmediği araştırılmadan reddedilmesi → kabul
İddia: İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, alacağın refinansman ve sendikasyon kredisi sözleşmesi ile tadil protokolü kapsamında çok sayıda gayrimenkul üzerindeki garame ipoteği ile teminat altına alındığını, İİK 45. madde uyarınca rehinle temin edilmiş alacak için önce rehinin paraya çevrilmesi yolunun izlenmesi gerektiğini, ayrıca İstanbul ... İcra Dairesi'nde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz talebinde bulunabilmenin ön koşulu, alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır. İİK 45/1 uyarınca rehinle temin edilmiş bir alacağın alacaklısı, borçlu iflasa tabi olsa bile önce rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; rehin bedeli borcu karşılamazsa kalan alacak için haciz veya iflas yoluna başvurulabilir. İtiraz eden borçlular vekili, alacağın rehinle teminat altına alındığını, çok sayıda gayrimenkulün tapu bilgilerini ve halen devam eden ipotekli takip dosyasının numarasını bildirerek itirazda bulunmuştur. Mahkemece, muaccel alacağın varlığına ilişkin kanaat verici delil bulunduğu ve itiraz sebeplerinin İİK 265. maddede yazılı sebeplerden olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiş ise de; istinaf ve itiraz dilekçelerinde belirtilen ipoteklerin neyi teminat altına aldığı ve başlatılan ipotekli takip dosyası incelenmeden, İİK 265. maddede yazılı koşulların oluşmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesi doğru değildir. Alacağın rehinle temin edilip edilmediği hususunda inceleme yapılmadığından istinaf nedeni yerinde görülmüştür.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtiyati haciz kararına itirazda, borçlunun alacağın rehinle (ipotekle) teminat altına alındığını somut delillerle ileri sürmesi halinde, mahkemenin İİK 45. madde kapsamındaki bu ön koşulu (rehinle temin edilmemiş olma) araştırmadan, yalnızca alacağın varlığı ve muacceliyeti yönünden yaklaşık ispatın yeterliliğine dayanarak itirazı reddedemeyeceği yönünde emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ yaklaşık ispat↗ rehinle temin edilmiş alacak↗ ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/137
KARAR NO 2024/333
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/12/2023 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/695 Esas
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/02/2024
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA VE TALEP
Davacı alacaklı vekili tarafından, davalı borçlular aleyhine ihtiyati haciz talep edilen İstanbul 7. ATM'nin 2023/1061 D. İş sayılı dosyasına sunulan 26/09/2023 tarihli dilekçe ile; 20/12/2013 tarihli genel kredi sözleşmesine ve Beyoğlu ... Noterliği'nin 31/05/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine dayanarak 9.196.986,54-TL alacaklı olduğunu, borcun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçluların mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu belirterek, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
İstanbul 7. ATM'nin 27/09/2023 tarihli, 2023/1061 D. İş ve 2023/1073 D. İş karar sayılı kararı ile; "Talebin, İİK nın 257. vd maddeleri gereğince kabulü ile;
9. 196.986,54-TL alacağın ifasının teminen borçluların yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacaklarıyla diğer haklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, ihtiyati haciz kararından icra dosyasından tebliğ edilen ödeme emirleri ile muttali olunduğunu,alacaklı tarafından keşide edilen 02/03/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile kat edildiğini iddia ettiğini, bahse konu ihtara Üsküdar ... Noterliği'nden keşide edilen 08/03/2018 tarih ve ... sayılı ihtar ile itiraz edildiğini, dosyaya sunulan genel kredi sözleşmesi, ... ile diğer alacaklı bankalar tarafından imzalanan ve değişik tarihlerde tadil edilen refinansman ve sendikasyon kredisi sözleşmesi ile yenilendiğini, müvekkillerinin genel kredi sözleşmesi kapsamında bir borcu kalmadığını, müvekkillerinin tüm malvarlığının refinansman ve sendikasyon kredisi sözleşmesi ve tadil protokolü kapsamında;
menkul, gayrimenkul, hisse, marka, işletme rehini sözleşmeleri ile ...’nın da aralarında bulunduğu bankalara garameten rehin olarak verildiğini, İİK'nın 257. maddesi'nin rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir hükmünü taşıdığını, İİK'nın 45. maddesi uyarınca ise; Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabileceğini, ancak rehinin tutarının borcu ödemeye yetmezse alacaklının kalan alacağını iflas veya haciz yolu ile takip edebileceğini, müvekkillerinin ...
dahil bankalar lehine değişik gayrimenkuller üzerinde 400.000.000-TL, 80.000.000-TL 5.000.000-USD bedellerinde garame ipoteği tesis ettiğini, ayrıca marka, emtia ve hisse sözleşmeleri mevcut olup, hiçbir rehin sözleşmesinin mahkemeye ibraz edilmediğini, Refinansman ve Sendikasyon Kredisi Sözleşmesi uyarınca teminat temsilcisi tayin edilen ... Bankası tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, açıklanan nedenlerle rehinle temin edilmiş ve muaccel olmayan bir alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesinin yasaya aykırı olduğunu itirazlarının kabulü ile 27/09/2023 tarihli, 2023/1061 D.İş ve 2023/1073 karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İTİRAZA İLİŞKİN ARA KARAR
Mahkemece; davacı tarafça davalılar aleyhine İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu,ihtiyati haciz talep eden tarafından sunulan ve celp edilen belgeler (İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası, İstanbul 7. ATM'nin 2023/1061 D.İş sayılı dosyası, genel kredi sözleşmeleri, Beyoğlu ... Noterliği'nin 31/05/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, ödeme planları, hesap ekstreleri, kredi taahhütleri vs.) incelendiğinde, alacağın varlığı, miktarı ve muacceliyeti hususunda, İİK'nın 257/1 ve 258. maddesinde öngörülen şartlar gereğince ihtiyati haciz kararı verilebilmesi bakımından yaklaşık ispat koşullarının oluştuğu,diğer itiraz sebeplerinin İİK265.
maddesi kapsamında bulunmadığı dikkate alınarak ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK'nın 265. maddesi hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı;
huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." TBK'nin 586/1. maddesinde; ''Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehinini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir '' şeklinde düzenlenmiştir. İİK’nin 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.
Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.” hükmünü içermektedir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular vekili; alacağın rehinle teminat altına alındığını, çok sayıda gayrimenkulün tapu bilgilerini ve halen devam eden ipotekli takip dosyasının numarasını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmişlerdir. Mahkemece; muaccel alacağın varlığı hakkında kanaat verici delil ibraz edildiği,itiraz sebeblerinin İİK nın 265.maddesinde yazılı sebeblerden olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiş ise de; ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin ön koşulu "rehinle temin edilmemiş" olma şartıdır. İstinaf ve itiraz dilekçelerinde üç sayfada belirtilen ipoteklerin neyi teminat altına aldığı ve başlatılan ipotekli takip dosyası incelenmeden İİK 265.madde de yazılı koşulların mevcut olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; Alacağın rehinle temin edilip edilmediği hususunda inceleme yapılmadığından istinaf nedeni yerinde görülen ihtiyati haciz kararına itiraz eden davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılarak, anılan eksiklik giderildikten sonra itirazlar hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/695 Esas sayılı 14/12/2023 tarihli ara kararının, HMK'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itirazın yeniden değerlendirilmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/02/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/46136 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi