Bankacılık işlemlerinden kaynaklanan tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/5452 E. 2013/5365 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekle ödeme↗ ödemeden men kararı↗ banka sorumluluğu↗ bankacılık işlemleri↗ ba beyannamesi↗ basiretli tacir↗ keşideci↗ çek↗ tacir↗ kusur↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, Dairemizin 29.09.2011 tarih 2011/8710 E, 2011/11183K sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, çek üzerindeki imzanın, imza beyannamesi ibraz edilen ...'in imzası ile benzerlik göstermediği, ödemeyi yapan banka görevlisinin çeki tahsil eden şahıstan aldığı kimlik fotokopisinde ... isminin yazılı olduğu, ancak çekin arkasını ...olarak yazıp imzaladığı,...ile ... arasında fark olduğu, banka görevlisinin bir kişinin kendi ismini yanlış yazamayacağından hareketle ilgili şahsın kimlik bilgilerini yeniden kontrol ederek ödeme yapması gerektiği, çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşmaları yapan bir bankanın basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, konuyu keşideciye iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 14.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren banka mevduat faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
...-Dava, bankacılık işlemlerinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı, bir adet çek yaprağının çalındığını iddia etmiş, davalı banka ise ödemeden men talimatı verilmediği için davacının kusurlu olduğunu savunmuştur. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizin bozma ilamına uyulmuş ise de, mahkemece bozma ilamınının gerekleri yerine getirilerek bir inceleme yapılmamıştır.
Dairemiz bozma ilamında, davalı Banka'nın sorumluluğunun ...’nun 724. maddesinden kaynaklandığı belirtilerek bu doğrultuda inceleme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerektiğine değinilmiş olmasına rağmen mahkemece, çek karnesinin iyi muhafaza edilmemesinden dolayı davacıya bir kusurun isnadı mümkün olup olmadığı değerlendirilmeksizin hüküm kurulmuştur.
Bu durumda, davacının çek yapraklarından bir adedini çaldırdığını iddia ederek dava açtığı gözetilerek çek yaprağını çaldırmış olması nedeniyle ...'nun 724 ncü maddesi gereğince davalı banka'nın oluşan zararda ne nispette kusurlu olduğu hususunda gerekirse bankacı bilirkişilerden rapor alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/11413 E. 2011/3771 K.
Ortak:çekle ödeme · keşideci · çek · tacir · kusur
İncelediğiniz karardaMahkemece, Dairemizin 29.09.2011 tarih 2011/8710 E, 2011/11183K sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, «çek» üzerindeki imzanın, imza «beyannamesi» «ibraz» edilen ...'in imzası ile benzerlik göstermediği, ödemeyi yapan banka «görevlisinin» çeki tahsil eden şahıstan aldığı kimlik fotokopisinde ... isminin yazılı olduğu, ancak çekin arkasını ...olarak yazıp imzaladığı,...ile ... arasında fark olduğu, banka görevlisinin bir kişinin kendi ismini yanlış yazamayacağından hareketle ilgili şahsın kimlik bilgilerini yeniden kontrol ederek ödeme yapması gerektiği, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşmaları yapan bir bankanın basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 14.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren banka mevduat faizi ile tahsiline ka …
Dairemiz bozma ilamında, davalı Banka'nın sorumluluğunun ...’nun 724. maddesinden kaynaklandığı belirtilerek bu doğrultuda inceleme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerektiğine değinilmiş olmasına rağmen mahkemece, «çek» karnesinin iyi muhafaza edilmemesinden dolayı davacıya bir «kusurun» isnadı mümkün olup olmadığı değerlendirilmeksizin hüküm kurulmuştur.
Davacı, bir adet «çek» yaprağının çalındığını iddia etmiş, davalı banka ise «ödemeden men» talimatı verilmediği için davacının kusurlu olduğunu savunmuştur.
Benzer bu karardaTTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.
Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.
Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:muhatap banka · çek hamili · tahrifat · kusursuz sorumluluk · takipsizlik kararı · pasif husumet ehliyeti · sahtecilik · husumet ehliyeti
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı bankanın çalıştırdığı elamanın kusurundan BK 55. maddesi uyarınca sorumlu olduğu ancak ceza soruşturmasında çalışan hakkında «takipsizlik» kararı verildiği ve davalı bankanın kusursuz olması nedeniyle «husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.
Banka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.
Bu durumda mahkemece, sahte olduğu ileri sürülen çeki ödeyen bankanın sorumluluğunun yukarıda açıklanan mevzuat karşısında değerlendirilmesi ve davanın esası hakkında yapılacak araştırma sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği halde BK'nun 55. maddesi gerekçe gösterilerek davalının «pasif husumet ehliyetinin» bulunmadığı yönünde yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/1153 E. 2010/7159 K.
Ortak:çekle ödeme · keşideci · çek · tacir · kusur · ibraz
İncelediğiniz karardaMahkemece, Dairemizin 29.09.2011 tarih 2011/8710 E, 2011/11183K sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, «çek» üzerindeki imzanın, imza «beyannamesi» «ibraz» edilen ...'in imzası ile benzerlik göstermediği, ödemeyi yapan banka «görevlisinin» çeki tahsil eden şahıstan aldığı kimlik fotokopisinde ... isminin yazılı olduğu, ancak çekin arkasını ...olarak yazıp imzaladığı,...ile ... arasında fark olduğu, banka görevlisinin bir kişinin kendi ismini yanlış yazamayacağından hareketle ilgili şahsın kimlik bilgilerini yeniden kontrol ederek ödeme yapması gerektiği, «çekle ödeme» yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşmaları yapan bir bankanın basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 14.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren banka mevduat faizi ile tahsiline ka …
Dairemiz bozma ilamında, davalı Banka'nın sorumluluğunun ...’nun 724. maddesinden kaynaklandığı belirtilerek bu doğrultuda inceleme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerektiğine değinilmiş olmasına rağmen mahkemece, «çek» karnesinin iyi muhafaza edilmemesinden dolayı davacıya bir «kusurun» isnadı mümkün olup olmadığı değerlendirilmeksizin hüküm kurulmuştur.
Davacı, bir adet «çek» yaprağının çalındığını iddia etmiş, davalı banka ise «ödemeden men» talimatı verilmediği için davacının kusurlu olduğunu savunmuştur.
Benzer bu karardaTTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.
Çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile «çek» anlaşmaları yapan bir bankanın, basiretli bir «tacir» gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, gerektiğinde konuyu «keşideciye» iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi beklenir.
Kaldı ki bankaca «ibraz» edilen çeke de, «keşidecinin» imzası imza beyanına uymadığı için çekin ödenmediğine ilişkin «şerh» düşülmüş olduğu, bu şerhin ibraz yerine geçtiği nazara alınarak mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, kabulü yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:muhatap banka · çek hamili · kusursuz sorumluluk · tahrifat · sahtecilik · cy/cy şerhi · rücu · hamil
Benzer bu karardaBanka, bu şekilde doğan sorumluluğunu yerine getirdiği taktirde «sahteciliği» yapan «çek hamiline» «rücu» edebilecektir.
TTK’nun 724.maddesi “Sahte veya «tahrif» edilmiş bir çekin ödenmiş olmasından doğan zarar muhataba ait olur, meğer ki senette «keşideci» olarak gösterilen kimseye kendisine bırakılan «çek» «defterini» iyi saklamamış olması gibi bir «kusurun» isnadı mümkün olsun” hükmünü içermekte olup, sahte veya tahrif edilmiş bir çeki ödeyen «muhatap banka» ayrıksı durumlar dışında kural olarak oluşan zarardan sorumludur.
Bankanın anılan yasal düzenlemeden doğan sorumluluğu «kusursuz sorumluluk» nevindendir.
Kaldı ki bankaca «ibraz» edilen çeke de, «keşidecinin» imzası imza beyanına uymadığı için çekin ödenmediğine ilişkin «şerh» düşülmüş olduğu, bu şerhin ibraz yerine geçtiği nazara alınarak mahkemece davanın reddine karar vermek gerekirken, kabulü yerinde görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/5452 E. , 2013/5365 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen .../12/2011 tarih ve 2011/510-2011/403 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı banka nezdindeki çek hesabından alınmış çek yapraklarından bir adedinin çalındığını, sahte olarak tanzim edildiğini, davalı banka tarafından çeki ibraz eden sahte kimlikli dava dışı ... isimli kişiye ödeme yapıldığını, davalı banka çalışanın kasıt ya da ihmaliyle bu zararın oluştuğunu ileri sürerek, 14.800,00 TL’nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın zamanaşımı, husumet ve esastan reddini istemiştir.
Mahkemece, Dairemizin 29.09.2011 tarih 2011/8710 E, 2011/11183K sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, çek üzerindeki imzanın, imza beyannamesi ibraz edilen ...'in imzası ile benzerlik göstermediği, ödemeyi yapan banka görevlisinin çeki tahsil eden şahıstan aldığı kimlik fotokopisinde ... isminin yazılı olduğu, ancak çekin arkasını ...olarak yazıp imzaladığı,...ile ... arasında fark olduğu, banka görevlisinin bir kişinin kendi ismini yanlış yazamayacağından hareketle ilgili şahsın kimlik bilgilerini yeniden kontrol ederek ödeme yapması gerektiği, çekle ödeme yapmayı kabul eden ve müşterileri ile çek anlaşmaları yapan bir bankanın basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli dikkat ve özeni göstermesi ve duraksama halinde çeki uzman kişilere inceletmesi, konuyu keşideciye iletip alacağı cevaba göre hareket etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile 14.800,00 TL'nin dava tarihinden itibaren banka mevduat faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
...-Dava, bankacılık işlemlerinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı, bir adet çek yaprağının çalındığını iddia etmiş, davalı banka ise ödemeden men talimatı verilmediği için davacının kusurlu olduğunu savunmuştur. Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizin bozma ilamına uyulmuş ise de, mahkemece bozma ilamınının gerekleri yerine getirilerek bir inceleme yapılmamıştır.
Dairemiz bozma ilamında, davalı Banka'nın sorumluluğunun ...’nun 724. maddesinden kaynaklandığı belirtilerek bu doğrultuda inceleme ve araştırma yapılarak karar verilmesi gerektiğine değinilmiş olmasına rağmen mahkemece, çek karnesinin iyi muhafaza edilmemesinden dolayı davacıya bir kusurun isnadı mümkün olup olmadığı değerlendirilmeksizin hüküm kurulmuştur.
Bu durumda, davacının çek yapraklarından bir adedini çaldırdığını iddia ederek dava açtığı gözetilerek çek yaprağını çaldırmış olması nedeniyle ...'nun 724 ncü maddesi gereğince davalı banka'nın oluşan zararda ne nispette kusurlu olduğu hususunda gerekirse bankacı bilirkişilerden rapor alınarak karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (...) numarılı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.03.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/460499900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz