Dava dışı şirket hisselerine ihtiyati tedbir ve kayyım talebinin reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/393 E. 2024/367 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Sözleşmenin Feshi ve Edimlerin İadesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati tedbir, HMK m.389/1 uyarınca ancak uyuşmazlık konusu hak hakkında verilebilir; davanın tarafı olmayan bir kişi veya şirkete yönelik ya da dava konusu olmayan bir mal varlığına ilişkin tedbir/kayyım talepleri dinlenemez. Ayrıca HMK m.390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır; bu ispat sağlanmadıkça tedbir talebi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Dava dışı şirkete kayyım atanması talebi → ret
İddia: Davacı, davalının kanuni temsilcisi ve hissedarı olduğu dava dışı şirketin pasifini artırıcı, aktifini azaltıcı işlemler yapmasının önlenmesi için şirkete kayyım atanmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Davanın tarafları hisse devir eden ve devir alan gerçek kişilerdir; davanın tarafı olmayan anonim şirketin yönetimine kayyım atanması talebi dinlenemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Dava dışı şirkete ait taşınmaza ihtiyati tedbir konulması talebi → ret
İddia: Davalının hisselerini devrettiği şirkete ait taşınmazın (fabrika binası) satışa çıkarıldığı, taşınmazın mülkiyetinin şirkette kalmasının davanın sonucunu doğrudan ilgilendirdiği, aksi halde şirketin içi boş olarak iadesinin gerçekleşeceği ileri sürülerek taşınmaza tedbir konulması istenmiştir.
Gerekçe: HMK m.389/1 uyarınca ihtiyati tedbir ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir. Dava, hisse devir sözleşmesinin feshi ile hisselerin iadesi ve cezai şart istemine ilişkindir; dava dışı şirketin sahip olduğu taşınmaz davanın konusunu teşkil etmemektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşip gerçekleşmediği → ret
İddia: Davalının edimlerini yerine getirmediğinin tapu müdürlüklerinden gelen cevabi yazılarla sabit olduğu, taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin halen devam ettiği ileri sürülmüştür.
Gerekçe: HMK m.390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Taraflar arasında hisse devri nedeniyle başkaca davalar da görülmekte olup davacı iddialarının doğruluğu yargılama neticesinde belirlenecektir; davanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispat koşulu davacı yararına gerçekleşmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtiyati tedbirin ancak dava konusu hak üzerinde verilebileceği, davanın tarafı olmayan üçüncü kişi/şirkete yönelik tedbir veya kayyım taleplerinin dinlenemeyeceği ve HMK m.390/3'teki yaklaşık ispat koşulunun somut olayda nasıl değerlendirildiği yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ kayyım↗ uyuşmazlık konusu↗ hisse devri↗ sözleşmenin feshi↗ cezai şart↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/393
KARAR NO 2024/367
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/01/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/1209 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/03/2024
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 18/01/2024 tarihli ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA VE TALEP
İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; taraflar arasında, 25/09/2018 tarihli sözleşme ile diğer davalı ... Tic. AŞ'nin hisselerinin devri için sözleşme imzalandığını, davalının sözleşmede kendisine düşen edimleri yerine getirmediğini, sözleşmenin geriye doğru feshi ile tarafların edimlerinin karşılıklı iadesi için davalı ...'ye karşı arabuluculuk müracaatında bulunulduğunu, sözleşmenin geriye dönük olarak feshi ile birlikte edimlerin iadesi ve cezai şart olarak 750.000-USD'nin ödenmesini talep ettiklerini, davalının edimlerini yerine getirmemesi sebebi ile öncelikle TBK m.124'e süre verilmeden, sayın mahkemece aksi kanaatte olacak ise 6098 sayılı TBK m.123'e göre edimlerini yerine getirmek üzere kendisine makul süre verildikten sonra, 25/09/2018 tarihli sözleşmenin, davalı taraf kendisine düşen edimleri yerine getirmediğinden geriye dönük olarak feshine karar verilmesini, sözleşme geriye dönük olarak feshedilerek tarafların yerine getirdikleri edimlerin iadesine karar verilerek, müvekkilin davalıya devir ettiği ...
Tic. AŞ'nin hisselerinin müvekkile iadesine karar verilmesini, davalının hisseler üzerinde tasarruf yetkisinin kısıtlanması için öncelikle hisselere ihtiyati tedbir konularak hisselerin 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesini belirterek, davalı ...'nin yönetim kurulu başkanı olarak borçlandırıcı işlemlerle şirketin mevcudunu azaltıcı işlemler yapması için şirkete kayyım atanmasını, cezai şartın şimdilik 15.000-USD sinin ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI
Mahkemece; davacı vekillinin ihtiyati tedbir istemi HMK'nın 389 ve devamı maddelerine göre değerlendirildiği, HMK'nın 389/1. maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.'' düzenlemesine göre ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, oysa somut davada üzerine tedbir konulması talep edilen taşınmazın davalıların mal varlıklarının davanın konusunu oluşturmadığı nedeniyle, yasal koşulları oluşmayan ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili; taraflar arasında 25/09/2018 tarihinde düzenlenen sözleşmenin, davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeni ile geriye dönük olarak feshi ile ifa edilen edimlerin karşılıklı iadesi için açtıkları davada iadesi talep edilen edimlerin davalının elinden çıkarılmasının önlenmesi amacı ile kayyım tayini yada tedbir talebi verilmesi yönünde yaptıkları talebin mahkemece reddedildiğini, müvekkili hisselerini davalıya devir etmesine rağmen davalı ... sözleşmeye göre yerine getirmesi gereken edimlerini yerine getirmemiş, dava dışı şirketin borçları ödenmemiş ve 3. kişiler tarafından şirket lehine verilen ipotekler kaldırılmadığını, davalının edimlerini yerine getirmediği hususu dosyaya tapu müdürlüklerinden gelen cevabi yazılarla sabit olduğunu, belirtilen taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin halen devam ettiğini, tedbir veya kayyım atanası talebinin amacı davalının kanuni temsilcisi ve hissedarı olduğu dava dışı ...
AŞ firmasının pasifini artırıcı, tasarrufi işlemlerle aktifini azaltıcı işlemlerde bulunmasının önüne geçilebilmesi için olduğunu, tedbir istenen taşınmaz hisse devri yapılan ... firmasına ait olup satışa çıkarıldığını, her ne kadar taşınmaz dava dışı ... firmasına ait olsa da açılan davanın özelliği itibari ile taşınmazın mülkiyetinin ... firmasında kalması davanın sonucunu doğrudan ilgilendirdiğini, zira, ileride davanın kabul edilmesi ve ... hisselerinin iadesine karar verilmesi halinde, bu aşamada taşınmazın satışı (fabrika binası) halinde, ... firmasının içi boş olarak iadesi gerçekleşeceğinden müvekkilin mağduriyeti doğacağını ileri sürerek, 18/01/2024 tarihli tedbir taleplerinin reddine dair kararın kaldırılmasını taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, taraflar arasındaki hisse devir sözleşmesi gereği davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin feshi ile hisselerin istirdadı, cezai şart taleplerine ilişkin davada ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. HMK'nın 389/1. maddesi ise, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir. "şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi, "Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.
Somut olayda talep, dava dışı şirketin hisselerinin davalıya devir edildiği,ancak sözleşmedeki edimler yerine getirilmediğinden feshi ile hisselerin iadesi istemine ilişkindir. Davanın tarafları hisse devir eden ve devir alan gerçek kişiler olup, davanın tarafı olmayan AŞ'nin yönetimine kayyım atanması talebi dinlenemeyecektir. Taraflar arasında hisse devri nedeniyle başkaca davaların da görülmekte olduğu, davacı iddialarının doğruluğu yargılama neticesinde belirlenecek olup bu aşamada yaklaşık ispatın sağlanmadığı, şirketin sahip olduğu taşınmazın da iş bu davanın konusunu teşkil etmediğinden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın bulunduğu aşama itibariyle HMK'nın 390/3.
maddesi koşulların davacı yararına gerçekleşmediği sonucuna varıldığından, ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, ihtiyati tedbir isteyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/03/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/46013 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi