Çek İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/15623 E. 2013/12573 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
senetle ispat zorunluluğu↗ senetle ispat↗ istirdat davası↗ çek iptali↗ yemin delili↗ yemin↗ ciro↗ ispat yükü↗ istirdat↗ çek↗ menfi tespit↗ eksik inceleme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozma ilamına uyularak; asıl dosya yönünden iptali istenen çekin katılan ...'un elinde olduğu ve davacının bu kişiye karşı menfi tespit ve istirdat davacı açması nedeniyle çek iptali davasının konusuz kaldığı gerekçesiyle çek iptali davasının reddine,birleşen 2007/230 esas sayılı dosya yönünden çekin bir ödeme vasıtası olup, haksız olarak davacının elinden çıktığının, HUMK 288 ve devamı maddeleri gereğince senetle ispat zorunlu bulunduğu, çek yaprağı üzerindeki ciroda imza ve yazının davacı "...'e" ait olduğu, davacının çekin haksız olarak elinden çıktığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle menfi tespit ve istirdat davalarının reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacı tarafından açılan ve birleşen menfi tespit ve istirdat davası yönünden ise; davacı dava dilekçesinde "diğer yasal deliller" diyerek delillerini bildirdiğine göre mahkemece ispat yükü üzerinde bulunan davacıya yemin delilini kullanıp kullanmayacağı sorulup hatırlatılmak suretiyle sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12115 E. 2016/9377 K.
Ortak:senetle ispat zorunluluğu · senetle ispat · istirdat davası · çek iptali · yemin · ciro · istirdat · çek · Çek İptali
İncelediğiniz karardaMahkemece bozma ilamına uyularak; asıl dosya yönünden iptali istenen çekin katılan ...'un elinde olduğu ve davacının bu kişiye karşı «menfi tespit» ve «istirdat» davacı açması nedeniyle «çek iptali» davasının konusuz kaldığı gerekçesiyle çek iptali davasının reddine,birleşen 2007/230 esas sayılı dosya yönünden çekin bir ödeme vasıtası olup, haksız olarak davacının elinden çıktığının, HUMK 288 ve devamı maddeleri gereğince «senetle ispat zorunlu» bulunduğu, çek yaprağı üzerindeki «ciroda» imza ve yazının davacı "...'e" ait olduğu, davacının çekin haksız olarak elinden çıktığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle menfi tespit ve «istirdat davalarının» reddine karar verilmiştir.
2- Davacı tarafından açılan ve birleşen «menfi tespit» ve «istirdat davası» yönünden ise; davacı dava dilekçesinde "diğer yasal deliller" diyerek delillerini bildirdiğine göre mahkemece «ispat yükü» üzerinde bulunan davacıya «yemin delilini» kullanıp kullanmayacağı sorulup hatırlatılmak suretiyle sonucuna göre karar vermek gerekirken «eksik inceleme» sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak, davaya konu «çek» yaprağının örneği ve tüm dosya kapsamı ile çek bir ödeme vasıtası olup, haksız olarak davacının elinden çıktığı, HUMK 288 ve devamı maddeleri gereğince «senetle ispat zorunluluğunun» bulunduğu, çek yaprağı üzerindeki «ciroda» imza ve yazının davacı "...'e" ait olduğu, davalının çekin kaybolma durumunun olmadığına, karşılıksız çıktığına ve çeki davacıdan aldığına dair «yemin» ettiği gerekçesi ile «çek iptali davası» yönünden verilen karar kesinleştiğinden yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», «menfi tespit» ve «istirdat» davasının reddine, İİK'nın 72/5. madddesi uyarınca 150.000,00 TL'nin %20'si oranında «icra inkar tazminatının» davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.
Somut olayda davacı tarafından «zayi» nedeniyle açılan «çek iptali» davasında henüz çeki elinde bulunduranın bilinmediği zamanda «ödeme yasağı» verildiği, daha sonradan çekin ... tarafından icra takibine konulduğunun ortaya çıkması üzerine davacıya «istirdat davası» açmak üzere «mehil» verildiği, davacının da birleşen davada «çek istirdadı davası» açtığı, «zayi nedeniyle iptal» davasında verilen «ihtiyati tedbir» kararının, istirdat davası kesinleşinceye kadar geçerli olduğu, «menfi tespit davası» sırasında «takibin durdurulması» için verilen ihtiyati tedbir kararından farklı olduğu halde davalı yararına tazminata karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün davacı yararına bozulmasını gerekt …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:çek istirdadı davası · çek istirdadı · ödeme yasağı · çek iptali davası · zayi nedeniyle iptal · takibin durdurulması · ek mehil · menfi tespit davası
Benzer bu karardaSomut olayda davacı tarafından «zayi» nedeniyle açılan «çek iptali» davasında henüz çeki elinde bulunduranın bilinmediği zamanda «ödeme yasağı» verildiği, daha sonradan çekin ... tarafından icra takibine konulduğunun ortaya çıkması üzerine davacıya «istirdat davası» açmak üzere «mehil» verildiği, davacının da birleşen davada «çek istirdadı davası» açtığı, «zayi nedeniyle iptal» davasında verilen «ihtiyati tedbir» kararının, istirdat davası kesinleşinceye kadar geçerli olduğu, «menfi tespit davası» sırasında «takibin durdurulması» için verilen ihtiyati tedbir kararından farklı olduğu halde davalı yararına tazminata karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün davacı yararına bozulmasını gerekt …
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davaya konu «çek» yaprağının örneği ve tüm dosya kapsamı ile çek bir ödeme vasıtası olup, haksız olarak davacının elinden çıktığı, HUMK 288 ve devamı maddeleri gereğince «senetle ispat zorunluluğunun» bulunduğu, çek yaprağı üzerindeki «ciroda» imza ve yazının davacı "...'e" ait olduğu, davalının çekin kaybolma durumunun olmadığına, karşılıksız çıktığına ve çeki davacıdan aldığına dair «yemin» ettiği gerekçesi ile «çek iptali davası» yönünden verilen karar kesinleştiğinden yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», «menfi tespit» ve «istirdat» davasının reddine, İİK'nın 72/5. madddesi uyarınca 150.000,00 TL'nin %20'si oranında «icra inkar tazminatının» davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/15623 E. , 2013/12573 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 30.09.2011 tarih ve 2005/25-2011/307 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili asıl dosyada; davacının kömür satışı karşığı ... -... Ticaretten çek aldığını, bu çekin ... Bankası ... Şubesi ... nolu hesaba yönelik 0102066 nolu olup 25/03/2005 tarih ve 150.000,00 TL bedelli olarak ... adına düzenlenerek davacıya verildiğini, ancak çekin davacının elindeyken bilinmeyen bir şekilde kaybolduğunu, davacının çekin yetkili hamili olduğunu iddia ederek çekin iptaline karar verilmesini,birleşen 2007/230 esas sayılı dosyada ise; mahkemenin iş bu çekin iptali amacıyla açılan dava dosyasında TTK uyarınca istirdat davası açmak için kendilerine süre verildiğini, müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğunu,bankaya vermek üzere imzalamış şekilde yedinde bulundurmakta iken çekin kaybolduğunu,çekte davacıya ait imzanın davalıya ciroyu, çekteki hakkı temlik içermediğini, 3.
şahıs davalı ile davacının hiçbir hukuki ve fiili bağı, tanışmışlıklarının bulunmadığını,davalıya borçlu olmadıklarının tespitine ve çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili;davacının bu çekin keşidecisi olmadığını, bahsi geçen banka hesabının kendisine olmadığını, bu nedenle çeke ödeme yasağı koyduramayacağını, çekin menfi tespitini veya çek yerine kain olacak karar istenebileceğini, ancak çekin kayıp olmadığını, davacının bu çeki davalıya aralarındaki para alışverişinden dolayı verdiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak; asıl dosya yönünden iptali istenen çekin katılan ...'un elinde olduğu ve davacının bu kişiye karşı menfi tespit ve istirdat davacı açması nedeniyle çek iptali davasının konusuz kaldığı gerekçesiyle çek iptali davasının reddine,birleşen 2007/230 esas sayılı dosya yönünden çekin bir ödeme vasıtası olup, haksız olarak davacının elinden çıktığının, HUMK 288 ve devamı maddeleri gereğince senetle ispat zorunlu bulunduğu, çek yaprağı üzerindeki ciroda imza ve yazının davacı "...'e" ait olduğu, davacının çekin haksız olarak elinden çıktığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle menfi tespit ve istirdat davalarının reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davacı tarafından açılan ve birleşen menfi tespit ve istirdat davası yönünden ise; davacı dava dilekçesinde "diğer yasal deliller" diyerek delillerini bildirdiğine göre mahkemece ispat yükü üzerinde bulunan davacıya yemin delilini kullanıp kullanmayacağı sorulup hatırlatılmak suretiyle sonucuna göre karar vermek gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda 1 no'lu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 no'lu bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 17.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/451716100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz