Bono üzerindeki teminat kaydının re'sen incelenmesi ve itirazın kabulü

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/539

KARAR NO 2024/496

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/11/2023 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/337 D.İş - 2023/340 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/03/2024

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili, borçlu şirketin müvekkiline talep dilekçesi ekinde fotokopisi sunulan 1 adet bono verdiğini, ödememe protestosu çekilmesine rağmen ödeme yapılmadığını, bono bedelinin 4.000.000-USD olsa da talebe konu bonodaki fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bono meblağının şimdilik 9.000.000-TL'lik kısmının tahsili amacıyla ihtiyati haciz talep ettiklerini, bu alacak için borçluların menkul ve gayrimenkulleri ile hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Davalı vekili, alacağın rehinle temin edilmemiş olması ve mevcut kanıtlara göre istem kanuna uygun görülmüş olmakla, 9.000.000-TL alacağı karşılayacak şekilde %15'ine tekabül eden 1.350.000-TL teminat karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına borca yetecek kadar miktarda İİKnın koyduğu sınırlar içinde (Tahsilde tekerrür olmamak üzere) ihtiyati haciz konulmasına, oy çokluğu ile karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, davacı şirket ile aralarındaki 25.02.2021 tarihli Rödevans sözleşmesine konu; ... ... İlçesi, ... ruhsat nolu, Krom ocağı ve Zenginleştirme tesisinin 2 yıllık işletme haklarını almış ve süre bitiminde tesisin 31.12.2022 tarihinde davacı şirkete teslim edildiğini, davacı müvekkili ile şirket ve yetkilisi ...’den sözleşmenin imzası esnasında,sözleşmenin 10. maddesine istinaden işletme esnasında ruhsat iptaline sebep verilecek bir eylem söz konusu olursa ve davacının sahibi olduğu Çat Çirişli Maden ruhsatı iptal olursa diye teminat senedi olarak 4.000.000-USD bedelli ve vade tarihi boş bir teminat senedi alındığını, bu senedin sadece ruhsat iptaline güvence olarak verilmiş ki ruhsat iptaline neden olacak bir işlem yada eylemlerinin bulunmadığını, akdedilen 25.02.2021 tarihli Rödevans sözleşmesinin 10.

maddesine göre kendilerine teslim edilen 4.000.000-USD bedelli senedin iadesini Ayvacık Noterliği 18.01.2023 tarih ve ... yevmiyeli ihtarname ile istediklerini, ancak sanıkların bunu iade etmek yerine müvekkilini şirkete 07.09.2023 tarihli protesto ile senedi tahsile koyacaklarını ifade eden bir protesto gönderdiklerini, nitekim senette tarih olmamasına rağmen 06.09.2023 tarihi yazarak Beykoz ...Noterliği 07.09.2023 tarih ve ... yevmiyeli protesto çektiklerini, akdin 10.maddesi gereği ancak ruhsat iptalinde tazminat taleplerinin teminatı olarak verilen teminat senedini iade etmediğini, haksız bir şekilde tahsil yoluna gitmeye çalıştıklarını ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR Mahkemece, itirazın İİK nın 265.madde koşullarını taşımadığından oy çokluğuyla reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili, 25.02.2021 tarihli rödovans sözleşmesine konu Maden ruhsatı iptal olmadığı gibi davacının maden ruhsatının iptaline ilişkin mezkur dosya kapsamında sunduğu bir bilgi ve belge de bulunmadığını, maden ruhsatının geçerliliğinin açıkça devam etmesine rağmen ilk derece mahkemesi HAK kavramına aykırı bir şekilde karar verdiğini, karara dayanak gösterilen ilamlar incelendiğinde somut olayda esasen teminat senedi olmayan bir bononun, karara itiraz eden tarafından teminat olarak verildiği iddia edildiğini ve Yargıtayın bu hususta menfi tespit davası açılması gerektiği ifade edildiğini, teminat senedi olmayan bir senede "Teminat senedidir." şeklinde yapılan bir itirazın ihtiyati haciz kararını durdurmayacağı ve menfi tespit yargılaması görülmesi gerektiği pek tabii bir durum olduğunu, ancak somut olayda mahkemece atıf yapılan Yargıtay kararları bir yana, davaya konu senedin üzerindeki 25.02.2021 tarihli Rödovans Sözleşmesinin 10.maddesi uyarınca "verilmiş olan teminat senedidir" şeklindeki açık atıf ve sundukları 25.02.2021 tarihli Rödovans sözleşmesinin 10.

maddesi birlikte değerlendirildiğinde söz konusu bononun teminat senedi olduğu izahtan vareste olduğunu, nitekim bu hususta bkz. Yargıtay HGK 2017/12-350 E. 2021-152 K. Sayılı ve 23.02.2021 Tarihli kararı, Yargıtay 12. HD. 2018/9186 E. 2019/866 K.

23. 01.2019 Tarihli kararı). Bu nedenlerle ruhsatın herhangi bir şekilde iptal olmadığını ve davacı tarafın alacağın varlığına dair kanaat getirici belgeyi sunmadığı göz önünde bulundurularak müvekkilleri aleyhine verilen ihtiyati haciz kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda talebe konu olan bononun 06/09/2023 vade tarihli olduğu, talep tarihi itibariyle vadesinin dolduğu, bononun şeklen gerekli yasal unsurları taşıdığı ,ancak bononun ön yüzünde "iş bu bono 26/02/2021 tarihli ...Tic. A.Ş. İle yapılan Rödovans sözleşmesinin 10. Maddesine istinaden "Teminat Seneti” olarak verilmiştir.

3. şahıslara ciro edilemez." kaydı bulunmaktadır.İtiraz dilekçesi ile sunulan dayanak sözleşmenin 10.maddesinde "rödövansçı firmanın kusuru nedeniyle ruhsat iptaline sebebiyet verdiği takdirde 4.000.000-usd tazminat ödeyeceği kararlaştırılmıştır. Senet metninde yazılı kayıtta ,senedin açıkça teminat senedi olduğunun ve neyin teminatı olduğunun açıkça gösterildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle elde ki senedi kayıtsız ,şartsız borç ikrarı olduğunun kabul edilmesi mümkün değildir. Senet metninde açıkça gösterilen bu kayıt alacaklıyı bağlayacağından ve mahkemece senet metninde yazılı bu kaydın re'sen incelenmesi gerektiğinden, İİK 265. Maddede yazılı itiraz sebeplerinden olmadığından bu kaydın dikkate alınmaması doğru bulunmamıştır.Verilen senedin teminat senedi olduğunun itiraz sebebi olarak ileri sürülmesi ile senet metninde geçerli bir teminat kaydı bulunması halini birbirinden ayırt etmek gerekmektedir.

Anılan itiraza ilişkin Dairemizin tüm kararlarında mevcut olan "senet metninde teminat kaydı bulunmamaktadır" ibaresi tam olarak somut durumu karşılamaktadır. Senet metninden tespit edilebilen ve sözleşme ile doğrulanan teminat kaydı nedeniyle muaccel alacağın varlığına kanaat getiren bir delil sunulmadığının kabulü gerektiğinden itirazın kabulü gerekirken reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır. Nitekim aynı sebeple icra takibinin iptaline karar verildiği, sunulan karar örneğinden anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenlerle, senedin teminat senedi olduğu itirazının İİK nın 265. maddesinde yazılı itiraz sebeblerinden olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmesi doğru olmadığından, ihtiyati haciz kararına itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak, ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne borçlular ...

ve ... Tic. Ltd. Şti. hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/337 D.İş - 2023/340 Karar 09/11/2023 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"İhtiyati hacze itiraz eden ... ve ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin itirazının kabulüne; 2023/337 D.İş - 2023/340 Karar 25/09/2023 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"5.900-TL vekalet ücretinin ihtiyati haciz talep eden alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlulara ödenmesine,"İtiraz eden borçlular tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendilerine iadesine,Talep eden alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, itiraz edenler tarafından yapılan 160-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz edenlere ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

29/03/2024