Fatura alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat aranması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/577 E. 2024/526 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklının, alacağının varlığı, rehinle temin edilmediği ve muaccel olduğu hususunda mahkemeye yaklaşık ispat düzeyinde kanaat verecek delil sunması gerekir. Muaccel alacağın varlığı ihtilaflı olup bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektiriyorsa, ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kabul edilemez. Salt fatura düzenlenmiş olması, karşı yanın bu faturaya ilişkin beyanı alınmadan, adına fatura düzenlenen kişiyi sorumlu tutmaya ve yaklaşık ispatı sağlamaya yeterli değildir.
Ele alınan sorunlar
Fatura ve taşıma belgelerine dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, müvekkilinin taşıma hizmetini eksiksiz yerine getirdiğini, navlun ücretinin ödenmediğini, alacağın faturalar ile Air Waybill ve CMR belgeleriyle ispatlandığını, ancak mahkemece bu belgelerin değerlendirilmediğini ileri sürerek ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK 258/1'in 2. cümlesine göre alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. Bu kapsamda ihtiyati haciz talep eden, para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak ispat etmek durumundadır. Kesin ispat aranmamakla birlikte, muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması ve bu ihtilafın çözümünün yargılamayı gerektirmesi halinde ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekir; çünkü ihtiyati haciz için muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur ve varlığı ihtilaflı, tespite muhtaç bir alacak yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Somut olayda, karşı yan adına düzenlenen fatura ve taşıma belgelerine dayanılmakta ise de, salt fatura düzenlenmesi adına fatura düzenlenen kişiyi sorumlu tutmak için yeterli değildir. Sunulan faturalara karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu kabul edilemez. Faturada yazılı bedelin ödenmediği iddiası ve muaccel alacağın varlığının tespiti yargılama yapılmasını gerektirmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karar, fatura ve taşıma belgelerine (Air Waybill, CMR) dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, karşı yanın beyanı alınmadan salt fatura ibrazının yaklaşık ispatı sağlamaya yeterli olmadığı ve muaccel alacağın varlığının ihtilaflı olduğu hallerde ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığı yönünde bölgesel ikna edici bir ölçüt sunmaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ muaccel alacak↗ taşıma sözleşmesi↗ navlun alacağı↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/577
KARAR NO 2024/526
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/01/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2024/55 Esas
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/04/2023
İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Davacı vekili, davalı şirket tarafından İstanbul'dan Hindistan'da yerleşik ... Limited firmasına ... ve ... mal faturaları muhteviyatı ihracatı yapılan taze kiraz cinsi emtiaların taşımasına ilişkin müvekkili şirket ile anlaşıldığını, ancak müvekkili şirketin sağlamış olduğu taşıma hizmetinin karşılığı olan navlun ücretini, tanzim edilen navlun faturası ve sair faturalara karşın ödemediğini, söz konusu nakliye işlemlerinin müvekkili şirket tarafından eksiksiz olarak yerine getirildiğini ve taşıma hizmetinin karşılığı olan para alacağının muaccel olduğunu ancak davalı tarafından müvekkilinin hesabına yatırmadığını, davalı şirket yetkilileri tarafından daha önce de başkaca isim ve unvanlar altında başkaca şirketler kurulduğunu ve başka ticari ilişkileri gereği de borçlarını ödemediklerini, bu durumu sistematik hale döken davalı şirket bakımından müvekkili ve müvekkili faaliyet alanında bulunan diğer şirketleri zarara uğratmasının önüne geçebilmek amacıyla davalının taşınır, taşınmaz el ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulünü, %20'den az olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI
Mahkemece, uyuşmazlık konusu hususların yargılamaya muhtaç halde olduğu, toplanacak delillere göre yapılacak yargılama sonucunda değerlendirilebilecek olması, iddia ve savunmaya konu talepler bakımından yaklaşık ispata yönelik olarak değerlendirme yapılabilmesi olanağı bulunmadığı, bu nedenle ihtiyati haciz istem koşullarının bu aşamada oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden davacı vekili; müvekkili şirketin davalı şirketle anlaşmaları uyarınca eksiksiz olarak taşıma hizmetinin sağlandığını, buna karşın anılan hizmetin karşılığı olan navlun ücreti ve sair masrafların davalı tarafından ödenmediğini, davalı şirketin piyasada iş yapmak üzere borçlandığını ve ödeme yapamadığı her halde yeni bir firma kurarak işbu faaliyet alanına dahil olduğunu ve müvekkili şirket gibi taşıma alanında etkinlik gösteren firmaları mağdur ettiğini, amiyane tabirle dolandırdığını, alacağın faturalar ile ortaya konduğunu, taşıma hizmetine ilişkin olarak düzenlenmiş bulunan Air Waybill ve CMR belgeleri ile ispat olunmasına karşın mahkemece değerlendirilmediğini, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılarak davalıya ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine teminatsız olarak, kabul görmediği takdirde ise takdir edilecek uygun bir teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, fatura alacağı bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
Bu düzenlemeye göre de ihtiyati haciz kararı verilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.Somut olayda, ihtiyati haciz talep eden tarafından karşı yan adına düzenlenen fatura ve taşıma belgelerine dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulmakta ise de, salt fatura düzenlenmesi, adına fatura düzenlenen kişiyi sorumlu tutmak için yeterli bulunmamaktadır.
Sunulan faturalara karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. Faturada yazılı bedelin ödenmediği iddiası ve muaccel alacağın varlığının tespiti noktasında yargılama yapılması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, sunulan belgeler ile yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamış, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/04/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/44004 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi