Hisse devrinde eski ortağın defterleri teslim etmemesi zayi belgesi nedeni değildir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/811 E. 2024/843 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin kaybının, kanunda sayılan afet veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında gerçekleşen bir nedene bağlı olması ve tacirin bu belgeleri korumak için gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekir. Hisse devri sırasında eski ortağın defterleri yeni ortağa teslim etmemesi ve defterlere bu yolla ulaşılamaması, kanunda öngörülen olağanüstü zayi nedenleri kapsamında değerlendirilemez; bu durumda zayi belgesi talebi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Hisse devri sonrası defterlerin teslim edilmemesinin TTK 82/7 kapsamında zayi sayılıp sayılmayacağı → ret
İddia: Davacı vekili; müvekkilinin şirketi devralırken 2019 yılına ait defterlerin eski ortak tarafından teslim edilmediğini, defterlerin akıbetinin bilinmediğini, zayi olgusunun müvekkilinin iradesi dışında meydana geldiğini ve davanın süresinde açıldığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: TTK 82/7 uyarınca, saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrayan tacir, zıyaı öğrendiği tarihten itibaren belirtilen süre içinde yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu hükümden yararlanabilmek için tacirin bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermesi, diğer taraftan zıyaın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmesi gerekir. İleri sürülen zayi sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, yani kaybın davacının iradesi dışında gerçekleşmesi şarttır. Somut olayda davacı, hisse devri sırasında eski ortağın defterleri teslim etmediğini ve akıbetinin bilinmediğini ileri sürmüş, buna dair düzenlenen tutanağı delil göstermiştir; ancak zayi olgusunun kanunda sayılan afet veya hırsızlık gibi bir nedenden kaynaklandığına dair bir iddia bulunmamaktadır. Şirkette hisse devri yapılması ve önceki ortak tarafından defterlere ulaşılamamış olması, TTK 82 kapsamında zayi belgesi verilmesini gerektiren nedenler arasında kabul edilemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Hisse devri sonrasında eski ortağın ticari defterleri teslim etmemesinin, TTK 82/7 kapsamında zayi belgesi verilmesini gerektiren bir neden olarak kabul edilemeyeceğine ilişkin tespit, benzer defter kaybı/zayi belgesi taleplerinde bölgesel emsal niteliği taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ ticari defterlerin saklanması↗ TTK 82/7↗ hisse devri↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/811
KARAR NO 2024/843
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/03/2024
NUMARASI 2024/297 Esas 2024/361 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/05/2024
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin 10/07/2023 tarihinde şirketi devralırken 2019 yılına ait defterlerin müvekkiline teslim edilmediğini, defterlerin akıbetinin bilinmediğini, müvekkilinin vergi daireleri nezdinde yaptırımla karşılaşabileceğini belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; defter zayi talebine ilişkin sunulan belgeler ve düzenlenen tutanaklardan, ticari defterlerin akıbetinin vefat eden ortak ...'nin ölümünden beri bilinmediği, bu tarihin 01/07/2023 tarihi olarak belirtildiği, bu tarih üzerinden bir aylık sürenin dolduğu, şirketin ortağının, yetkilisinin değişmesinin bu sürenin engel olmadığı, şirketin zayi belgesi talep edilen defterlerin kayıp durumda olduğu, kanunun aradığı olağanüstü şartların gerçekleşmediği, şirket yetkililerinin ticari defterlerin saklanmasını, korunmasını kendilerinden beklenen özen doğrultusunda kimsenin kendi kusuruna dayalı olarak talepte bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkilinin 10/07/2023 tarihinde şirketi devralırken 2019 yılına ait defterlerin müvekkiline teslim edilmediğini, bu hususun hisse devri yapan ...'nin de imzasının bulunduğu 21/03/2024 tarihli tutanakta belirtildiğini, müvekkilinin zayiden bu tarihte haberdar olduğundan davanın süresinde açıldığını, zayi olgsunun müvekkilinin iradesi dışında meydana geldiğini, defterlerin akıbetinin bilinmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren-30 gün- içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği belirtilmektedir. Davacının bu hükümden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermesi, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir. İleri sürülen zayi sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defterlerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Somut olayda; davacı vekili müvekkili şirkette 10/07/2023 tarihinde yapılan hisse devri sırasında şirkete ait 2019 yılına ait defterlerin eski ortak tarafından yeni ortağa teslim edilmediğini, defterlerinin akıbetinin bilinmediğini ileri sürerek, eski ve yeni ortak tarafından bu hususta tutulan 21/03/2014 tarihli tutanağı delil olarak göstermiş ise de tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Zayi olgusunun Kanun'un 82 maddesinde belirtilen yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi bir nedenden dolayı gerçekleştiğine dair bir iddia ileri sürülmediği gibi şirkette hisse devri yapılmasının ve önceki ortak tarafından defterlere ulaşılamamış olmasının TTK'nın 82.
maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesini gerektiren nedenler arasında kabul edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece zayi belgesi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; mahkemece zayi belgesi verilmesine talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/05/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/43541 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi