İhtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verilebilmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/841 E. 2024/828 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir Talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İhtiyati tedbir kararı, HMK 389 uyarınca ancak davanın uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir; davanın konusu tazminat talebiyken, dava konusu olmayan bir edimin (örneğin bir malın teslimi) ifasına yönelik tedbir istenmesi, tedbirin uyuşmazlık konusuyla örtüşmemesi nedeniyle HMK 389 vd. şartlarını taşımaz ve reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Tazminat davasında fotokabin cihazlarının teslimine ilişkin ihtiyati tedbir talebinin uyuşmazlık konusuyla bağlantısı → ret
İddia: Davacı vekili, bilirkişi raporuyla müvekkilinin haklılığının ortaya konulduğunu, sözleşmeye göre davalının fotokabinleri masrafı kendisine ait olmak üzere teslim alması gerektiğini, davalının bunu yapmayarak kötüniyetli davrandığını ve zararın devam etmemesi için Irak'ta 4, Azerbaycan'da 1 adet fotokabinin davalıya teslimine ilişkin tedbir kararı verilmesi gerektiğini ileri sürerek ara kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbir kararı ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir; 390/3. maddesine göre tedbir talep eden taraf dayandığı sebebi ve türünü açıkça belirtmeli ve davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmelidir. Somut olayda dava, fotokabinlerin teslim alınmamasından kaynaklanan zararın tazminine ilişkindir; davacının fotokabinlerin karşı tarafa teslimine yönelik doğrudan bir talebi bulunmamaktadır. İhtiyati tedbir sadece uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceğinden, tazminat davasında fotokabin cihazlarının davalı tarafından teslim alınması yönünde tedbir kararı verilmesi mümkün değildir. Bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin HMK'nın 389 vd. maddelerindeki şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İhtiyati tedbirin, davanın esas talebiyle (bu olayda tazminat) örtüşmeyen bir edimin (fotokabinlerin teslimi) yerine getirilmesi amacıyla istenemeyeceğine; tedbirin ancak dava konusu uyuşmazlık hakkında verilebileceğine ilişkin genel kuralı somutlaştırması nedeniyle bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ uyuşmazlık konusu↗ yaklaşık ispat↗ tazminat davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/841
KARAR NO 2024/828
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 27/03/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2022/89 Esas
DAVA
Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/05/2024
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 27/03/2024 tarihli ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili; davalı ile 29/09/2014 ve 01/11/2018 tarihli "Gelir Ortaklığına Dayalı Fotokabin İşletme Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin müvekkili tarafından 25/03/2019 tarihli ihtarname ile feshedildiğini, davalıya ait fotokabin cihazlarının derhal teslim alınmasının davalıdan talep edildiğini, sözleşmenin feshine rağmen davalının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini, sözleşme gereğince sözleşmenin feshinden sonra davalının fotokabin cihazlarını teslim almakla yükümlü olduğunu, buna rağmen davalı tarafından cihazlarının müvekkili tarafından teslim edilmesinin istendiğini, davalının cihazları almaması nedeniyle müvekkilinin yerine yeni makineleri koyamadığını, ticari faaliyetlerini planladığı gibi yapamadığını, cihazların bir kısmının müvekkili tarafından bağımsız nakliye firmasına teslim edilerek davalıya gönderildiğini, müvekkilinin bir adet makineyi ise ...
A.Ş. İsimli firmanın deposuna tevdi ettiğini ve bu şirkete depo kirası ödediğini, Irak ve Azerbaycan'da bulunan cihazların da teslim alınmaması nedeniyle müvekkilinin aylık 2.000-USD depo bedeli ödeyerek cihazları depoya teslim ettiğini, davalıya ait cihazların müşteri şikayetine neden olduğunu, destek istenmesine rağmen davalının gerekli desteği vermediğini, davalının edimlerini gereği gibi ifa etmediğini, cihazları teslim alma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğrattığını ileri sürerek açtığı tazminat davasında 01/12/2023 tarihli dilekçe ile Irak'da bulunan 4 adet, Azerbaycan'da bulunan 1 adet cihazın davalı tarafından masrafı ve hasarı kendisine ait olmak üzere derhal teslim alınması yönünde tedbiren ara karar tesis edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI
Mahkemece; davacı şirket vekilince söz konusu cihazların davalı tarafından masrafı ve hasarı kendisine ait olmak üzere derhal teslim alınması yönünde tedbiren ara karar tesis edilmesi talep edilmiş ise de ihtiyati tedbir kararının sadece uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği, davaya konu istemin zararın tazminine yönelik olduğu, her davanın açıldığı tarihteki durum ve koşullara göre değerlendirilmesi gerektiği, fotokabin cihazlarının davalı tarafından alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteminin HMK'nın 389 vd maddesi şartlarını taşımadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; bilirkişi raporu ile müvekkilinin haklılığının ortaya konulduğunu, müvekkilinin sözleşmeyi sözleşmenin 8. maddesine uygun bir şekilde feshettiğini, yine sözleşmede düzenlendiği üzere davalının fotokabinleri masrafı kendisine ait olmak kaydıyla bulunduğu yerlerden alması gerektiğini, davalının makineleri teslim almayarak kötüniyetli davrandığını, davalının temerrüt kaynaklı müvekkilinin zararını gidermekle yükümlü olduğunu, bu hususun bilirkişi raporunda açıkça tespit edildiğini, davalı tarafa gönderilen ihtarnamelerde defalarca makinelerin alınmasının istendiğini, ancak davalının sözleşmeye aykırı davranarak makineleri almadığını, müvekkilinin zarar görmeye devam etmemesi için Irak'da 4 adet, Azerbaycan'da 1 adet fotokabin makinesinin davalıya teslimine ilişkin karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep; Gelir Ortaklığına Dayalı Fotokabin İşletme Sözleşmesi'nin sona erdiğinden bahisle teslim alınmayan fotokabinler ve sözleşmeye aykırılık nedeniye meydana gelen maddi ve manevi zararın tazminine ilişkin davada Irak'da 4 adet, Azerbaycan'da 1 adet fotokabinin masrafı ve hasarı davalıya ait olmak üzere davalıya teslimine ilişkin ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 389. maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı yasanın 390/3 maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde düzenlenmiştir.
Kanuni düzenlemeden de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbire ancak davalının uyuşmazlık konusu hakkında karar verilebilir. Somut olayda davacı, sözleşme kapsamında kendisine işletilmek üzere verilen fotokabinlerin sözleşmenin sona ermesine rağmen davalı tarafından bulunduğu yerlerden alınmaması ve sözleşmeye aykırı hareket edilmesi nedeniyle tazminat talebinde bulunmuş olup, davalının fotokabinlerin teslim alınmasında temerrüte düştüğü ileri sürülmektedir. Ancak eldeki dava tazminat istemine ilişkin olup davacının fotokabinlerin karşı tarafa teslimine yönelik doğrudan bir talep bulunmamaktadır. İhtiyati tedbir sadece uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceğinden, eldeki davada fotokabin cihazlarının davalı tarafından alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir.
Davacının ihtiyati tedbir talebinin HMK'nın 389 vd. maddesi şartlarını taşımadığı anlaşıldığından ihtiyati tedbir talebinin reddine dair ara kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/05/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/43534 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi