Para alacağında ihtiyati tedbir talep edilemez, ihtiyati haciz için alacak yaklaşık ispatlanmalı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/598 E. 2024/816 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Dava konusu talep para alacağına ilişkinse, HMK 389 kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilemez; bu tür alacaklarda güvence tedbiri ancak İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz yoluyla sağlanabilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, İİK 257 ve 258. maddeleri gereğince alacağın muaccel bir para borcu olduğunun yaklaşık ispat düzeyinde ortaya konulması gerekir; alacağın varlığı ihtilaflı ve yargılamayı gerektiren nitelikteyse, dava dilekçesiyle birlikte istenen ve henüz delil toplanmamış bir aşamada bu yaklaşık ispat sağlanamamış kabul edilir ve talep reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Para alacağına ilişkin davada ihtiyati tedbir talep edilebilir mi → ret
İddia: Davacı vekili, İİK 257 ve HMK 389 koşullarının oluştuğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin ara kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının malvarlığı ve 3. kişilerdeki alacaklarına ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir konulması gerektiğini savunmuştur.
Gerekçe: HMK'nın 389. maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan malvarlığı değerleri bakımından karar verilebilir; para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir, konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkânı bulunmamaktadır. Davacının talebi satın alınan dorselere ihtiyati tedbir konulması değil, davalının malvarlığına tedbir konulmasına ilişkin olduğundan ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz talebinde muaccel alacağın yaklaşık ispatı → ret
İddia: Davacı vekili, davalının fatura karşılığı ödemeyi aldığı dorseleri teslim etmediğini, banka dekontlarıyla ödemenin sabit olduğunu, TBK gereği davalının aldığını geri vermesi gerektiğinden alacağının muaccel olduğunu, ayrıca davalının borca batık ve mal kaçırma ihtimali bulunduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesi uyarınca ihtiyati haciz talep eden, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek zorundadır; muaccel bir para alacağının bulunması ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesiyle birlikte yapılmış olup tarafların delillerinin henüz toplanmadığı bu evrede, muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün değildir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz talep edilebileceği de nazara alındığında, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Para alacağına ilişkin davalarda ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği ve ihtiyati haciz için muaccel alacağın yaklaşık ispat düzeyinde gösterilmesi gerektiği yönündeki tespitler, benzer usuli taleplerde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati tedbir↗ muaccel alacak↗ yaklaşık ispat↗ para alacağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/598
KARAR NO 2024/816
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
TARİHİ 09/02/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2024/122 Esas
TALEP İhtiyati Haciz - İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/05/2024
İhtiyati haciz/tedbir talebinin reddine ilişkin 09/02/2024 tarihli ara kararın ihtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
Davacı vekili: müvekkili şirket, ... markasının sahibi ve işleticisi olup Türkiye çapında 150'den fazla şubesiyle hizmet veren aynı zamanda hisseleri borsada işlem gören bir firma olduğunu, davacı müvekkili şirket, davalıdan iki adet "2023 model sıfır koluman pilot dorse" satın almış ve bedelini de davalıya ödediğini, ancak davalı borçlu bedelini aldığı dorseleri müvekkile teslim etmediğini ve devrini gerçekleştirmediğini, taraflar Bakırköy ... Noterliği'ne gittiklerinde, araçların üzerinde haciz olduğu öğrendiklerini, bu bağlamda davalıya ödenen bedeller davalıda karşılıksız kalmış ve davacı müvekkili mağdur olup ve zarara uğradığını, davalının borca batık olması veya hesaplarındaki paraları başka hesaplara gönderme ve müvekkilinin parasını iade alamama durumu söz konusu olduğunu, bu nedenle davalının menkul, g.menkul malları ile 3.
kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
ARA KARAR
Mahkemece; dava para alacağına ilişkin olup talep de para alacağının tahsilinin güvence altına alınmasına ilişkin olduğunu, davacı her ne kadar dava dilekçesinde ihtiyati tedbir talebinde bulunmuş ise de dava konusu alacağın para alacağı olması sebebiyle ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olmayıp, İİK'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz hükümleri olayda değerlendirilebileceğini, davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olup olmadığının ancak yargılama aşamasında yapılacak tahkikat neticesinde tespit edilebileceğini, bu aşamada sunulan bilgi ve belgelerin tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini yaklaşık ispata elverişli olmadığını, bu nedenle muaccel bir alacağın varlığı hususunun bu aşamada yaklaşık olarak ispat edilemediği kanaatine varıldığından ihtiyati haciz/tedbir taleplerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekili; Davaya konu talebin İİK 257 ve HMK 389 koşulları oluştuğunu, ilk derce mahkemesinin ara kararı usule ve yasaya aykırı olduğunu, davalının müvekkiline 2 adet dorse için 1.860.000-TLlik fatura kestiğini, davacı müvekkilinin söz konusu fatura karşılığını banka aracılığı ile ödediği banka dekontları ile sabit olduğunu, davalının ödemesini aldığı dorseleri müvekkiline devir ve teslim etmediğini, dava dosyasından davalının ücretini aldığı dorseleri teslim edemediği ve edimini yerine getirmediğini, TBK mevzuatı gereği aldığını geri vermesi ve davacı müvekkilinin zararlarını karşılaması gerektiği dolayısıyla müvekkilinin alacağının muaccel olduğu yasal mevzuat gereği olduğunu, davalının borca batık ve hacizli dorseler nedeniyle mal kaçırması ve gizlemesi hayatın olağan akışı gereği olduğunu, davalının borca batık ve ödeme güçlüğü içinde olduğu ve yaklaşık 1,5 sene sürme ihtimali yüksek yargılama sonunda davanın kabul edilmesi halinde dahi müvekkilinin mağduriyetinin giderilemeyeceğini, müvekkili, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir sebebiyle davalının muhtemel zararlarını karşılayacak teminatı da karşılamaya hazır olduğundan davalının herhangi bir zararının oluşmayacağını, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılarak davalının menkul, gayrimenkul ve 3.
Kişelerdeki alacaklarına takdiren teminatsız/gerektiğinde teminat mukabilinde ihtiyati haciz/ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, araç alımı için davalıya ödenen bedellerin araçların teslim alınamaması nedeniyle öncelikle araçların teslimi olmadığı takdirde ödenen bedellerin iadesi istemine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
İİK 257. maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Davalının malvarlığı ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının iş bu davanın konusunu teşkil etmediği açıktır. HMKnın 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği, somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.
Davacı ihtiyati tedbir talep eden vekilinin talebi satın alınan dorselere ihtiyati tedbir konulması değil malvarlığına tedbir konulmasına ilişkin olduğundan ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir. Somut olayda; davacı tarafından davalıdan satın alınan dorselerin hacizli olmaları nedeniyle devir alınamadığı ileri sürülerek adına gönderilen havale makbuzları sunularak ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmıştır. Tarafların delillerinin toplanmadığı bir evrede, muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.
Açıklanan bu gerekçelerle, istinaf sebepleri yerinde görülmeyen ihtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz/tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/05/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/43504 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi