İtirazın iptali davasında kesin yetkinin re'sen incelenmesi ve icra dairesinin yetkisi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/883

KARAR NO 2024/812

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 20/02/2024

NUMARASI 2024/128 Esas - 2024/151 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Mahkemece yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın, davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ile müvekkilinin ... AŞ'nin ortakları olduğunu, her iki tarafın hisse oranlarının %50 olduğunu, davalının YK başkanı, müvekkilinin ise YK başkan yardımcısı olduğunu, şirket yetkilisi ortakların şirketin kamu borçlarından şahsi mal varlıkları ile sorumlu olduğunu, uzun süre şirketin vergi ve SSK borçlarının gelir olmaması nedeniyle ödenemediğini, borçların yapılanması hakkında kanun çıktığında müvekkilinin davalıya bu borçların yapılandırılarak kapatılması için başvurduğunu, davalının kendi payına düşen miktarı ödemediğini, yapılandırma halinde ödenecek borçlarda indirim yapılacağını, şirketin ödenmeyen kamu borçları nedeniyle müvekkilinin şahsi mal varlığının da haciz tehdidi altında olduğunu, bu durumda müvekkilinin borçların yarısını yapılandırarak ödeme imkanı olmadığı için şirkete ait tüm vergi ve SSK borçlarını ödediğini, borçların ödenmesinden sonra davalının borçların yarısını ödemesi için müvekkili tarafından davalıya yapılan tüm başvuruların sonuçsuz kaldığını,müvekkilinin takip tarihi itibariyle davalıdan 2.860.660,62-TL alacaklı olduğunu, davalının bu miktarı müvekkiline ödemeye yanaşmaması üzerinde taraflarınca davalı hakkında İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılarak borçluya ödeme emri tebliğ edildiğini, ödeme emrinin tebliğini takiben borçlu tarafından icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, davalının borçlu olduğunu bildiği halde kötü niyetli olarak itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek davanın kabulü ile itirazlarının iptali ile takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ edilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı, davalı ile birlikte ortak oldukları dava dışı ... A.Ş.'nin tüm vergi ve SSK borçlarını ödediği, borçların ödenmesinden sonra davalının borçların yarısını ödemesi için yapılan başvuruları cevapsız bıraktığını, tarafların ortağı olduğu şirketin sicil kayıtlarından şirket merkezinin Beşiktaş/İstanbul olduğu mahkemenin yetki sınırları dışında kaldığı, HMK 115. maddesi uyarınca dava şartı yargılamanın her aşamasında resen ele alınabileceği gerekçesiyle, davanın kesin yetki nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacının müvekkili ile birlikte ortak oldukları dava dışı ... A.Ş.'nin tüm vergi ve SSK borçlarını ödediğini, borçların yarısını ödemesi için davalı müvekkile başvurduğunu ancak başvurularının semeresiz bırakıldığını, müvekkil aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine müvekkilin alacaklı tarafa herhangi bir borcu olmadığını belirterek 12.12.2023 tarihinde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, ancak takibe itiraz edilirken yetkiye itiraz edilmediğini, mahkemenin bu hususu göz önünde bulundurmadığını, davalı müvekkilin yerleşim yerinin Kadıköy olduğunu yetkili mahkemenin ise İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik durumunun söz konusu olmadığını, kararının kaldırılması İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının davalı ile ortağı oldukları dava dışı ... A.Ş.'nin vergi ve SSK borçlarını ödediği, borçların ödenmesinden sonra davalının borçların yarısını ödemesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasına ilişkindir. Mahkemece şirket adresinin İstanbul/Beşiktaş'ta ilçesinde olduğu, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. HMKnın 17(1) maddesi "tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla yetkili mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." HMK nın 18(1) maddesi ise "Tarafların üzerinde tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hallerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz" hükmünü haizdir.

İtirazın iptali davalarında hem icra dairesinin yetkisine hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi durumunda İİK'nın 50. maddesi uyarınca öncelikle icra dairesinin yetkisinin incelenmesi gerekir. HMK'nın 14. maddesi uyarınca özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetkinin bulunduğu hallerde genel yetki ve kesin olmayan yetki kuralı uygulanmaz. Yetki sözleşmesi de yapılamaz. Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ...

esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulduğunu, bunun üzerine arabulucuya başvurulduğunu fakat İstanbul Anadolu Arabuluculuk Merkezinin ... numaralı dosyası ile yürütülen görüşmeleri anlaşamama ile sonuçlandığını, iş bu itirazın iptali davası açıldığı anlaşılmaktadır. Dava, itirazın iptali davası olup başlatılan icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır. İtirazın iptali davasının görülebilme koşulu da takibe geçerli bir itirazın varlığının davanın devamı süresince bulunmasıdır.İcra takibi, davacının birlikte ortağı olduğu şirketin ödenen kamu borçlarının yarısının rücusu amacıyla davalıya karşı başlatılmış olup; uyuşmazlığın temeli bu şirketin ortaklık ilişkisinden doğduğu, kesin yetki hallerinde;

takibin yetkili icra dairesinde başlatılıp başlatılmadığı kamu düzenine ilişkin olduğundan; mahkemece, yetki itirazı olmasa da re'sen incelenmesi gerektiği, takibin yetkili bulunan İstanbul İcra Dairesi'nde yapılması gerekirken, İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nde takip yapılmasının kesin yetki düzenlemelerine aykırı olduğu, kesin yetkili bulunan İstanbul İcra Dairelerinde başlatılmış bir takip bulunmadığından, davanın bu gerekçeyle dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yetkisizlik nedeniyle İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, belirtilen hata/eksiklik nedeniyle yeniden yargılama gerektirmediğinden, kararın kaldırılarak, yeniden karar verilmesine "yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından, itirazın iptali davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/128 Esas- 2024/151 Karar sayılı 20/02/2024 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından itirazın iptali davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine" Usulü ret kararı nedeniyle taraflar yararına icra inkar ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "Alınması gereken 427,60-TL karar harcının; davacı tarafından yatırılan 34.549,64-TL peşin harçtan mahsubu ile 34.122,04‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine," Davalı tarafından yatırılan 427,60-TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 160-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1.

maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 29/05/2024