Sorumluluk sınırı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/12068 E. 2018/3782 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sorumluluk sınırı↗ kollektif şirket↗ emniyeti suistimal↗ poliçe limiti↗ kusur sorumluluğu↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ rücuen tahsil↗ muafiyet↗ ziya↗ taşıma sözleşmesi↗ rücu↗ taşıyıcı↗ geçersizlik↗ taşıyan↗ kusur↗ dava sebebi↗ hasar↗ avans faizi↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı .... Nakliyat A.Ş’nin sorumluluğunda İstanbul’da bulunan dava dışı satıcı ... Gıda San. ve Tic. Kollektif Şirketince ... İlçesindeki ... Tic. A.Ş’ye gönderilmek üzere bal emtiası yüklendiği, araç sürücüsü tarafından emtianın büyük bir kısmının İzmir’de satıldığı, davacının sigortalısına 184.868,54 TL ödediği, ziya ve hasar kasıtlı bir fiil
sebebi ile meydana geldiğinden taşıyıcının ziya ve hasarın tamamından sorumlu olması gerektiği, dava konusu emtia nedeniyle ... Tic. A.Ş’nin sigortalıya herhangi bir ödeme yapmadığı, TTK’nın 784. maddesine göre taşıyıcının taşınan eşyayı gönderilene teslimine kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi kusuru gibi sorumlu olacağı, davalı taşıyanın kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle 184.868,54 TL tazminatın davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, yurt içi kara taşıması nedeniyle oluşan zararın rücuen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, dava sırasında davalı taşıyıcı ...... A.Ş., 08/03/2011 tarihli dava dışı sigortalı ... Gıda San. ve Tic. Koll. Şti. arasında akdedilmiş taşıma sözleşmesi sunmuş, sözleşmenin 9. maddesine göre dava konusu hasardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüştür. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 6762 sayılı TTK’nın 786/3. maddesi karşısında sözleşmenin bu maddesinin geçersiz olduğuna, taşıyıcının tam sorumlu olduğuna dair rapor verilmiş, mahkemece rapora uygun olarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 08/03/2011 tarihli sözleşmenin 9/1. fıkrasında ‘işveren hasar durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder.’ şeklindeki hükme göre taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği anlaşılmakta olup, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının taşıma sözleşmesine göre isteyebileceği miktarı rücu edebileceği de dikkate alınarak sigortalı ve taşıyıcı arasında akdedilen sözleşmenin 9/1. fıkrası değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalılar yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3- Yine, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu hasarın kast nedeniyle oluştuğu, bu nedenle muafiyet indiriminin uygulanmayacağı yönünde rapor verilmiş ise de davalı ... Şirketi ile davalı taşıyıcı arasında akdedilmiş olan olan poliçe hükümlerine göre emniyeti suistimale ilişkin %5 muafiyet indirimi uygulanacağı düzenlenmiş olup, bu poliçe hükmünün değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle muafiyet hükmünün uygulanmaması doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle davalı ... Şirketi yararına bozulmasını gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/4083 E. 2024/1235 K.
Ortak:sorumluluk sınırı · emniyeti suistimal · poliçe limiti · taşıyıcının sorumluluğu · rücuen tahsil · muafiyet · taşıma sözleşmesi · rücu
İncelediğiniz karardaTaraflar arasında düzenlenen 08/03/2011 tarihli sözleşmenin 9/1. fıkrasında ‘işveren «hasar» durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder.’ şeklindeki hükme göre «taşıyıcının sorumluluk sınırının» düzenlendiği anlaşılmakta olup, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının «taşıma sözleşmesine» göre isteyebileceği miktarı «rücu» edebileceği de dikkate alınarak sigortalı ve taşıyıcı arasında akdedilen sözleşmenin 9/1. fıkrası değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılg …
Şirketi ile davalı «taşıyıcı» arasında akdedilmiş olan olan poliçe hükümlerine göre «emniyeti suistimale» ilişkin %5 «muafiyet» indirimi uygulanacağı düzenlenmiş olup, bu poliçe hükmünün değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle muafiyet hükmünün uygulanmaması doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle davalı ...
A.Ş’nin sigortalıya herhangi bir ödeme yapmadığı, TTK’nın 784. maddesine göre «taşıyıcının» taşınan eşyayı gönderilene «teslimine» kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi «kusuru» gibi sorumlu olacağı, davalı «taşıyanın» kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle 184.868,54 TL tazminatın davalı ... şirketinin «poliçe limiti» ile sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Benzer bu karardaŞti. arasında akdedilmiş 08.03.2011 tarihli «taşıma sözleşmesini» sunduğu, sözleşmenin 9 uncu maddesine göre dava konusu hasardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürdüğü, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda mülga 6762 sayılı Kanun'un 786 ncı maddesinin üçüncü fıkrası karşısında sözleşmenin bu maddesinin «geçersiz» olduğuna, «taşıyıcının» tam sorumlu olduğuna dair rapor verildiği, mahkemece rapora uygun olarak davanın kabulüne karar verildiği, ancak taraflar arasında düzenlenen 08.03.2011 tarihli sözleşmenin 9/1. maddesinde "işveren «hasar» durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder" şeklindeki hükme göre «taşıyıcının sorumluluk sınırının» düzenlendiği, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının taşıma sözleşmesine göre isteyebileceği miktarı «rücu» edebileceği dikkate alınarak sigortalı ve taşıyıcı arasında akdedilen sözleşmenin 9/1. fıkrası değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın davalılar yararına; yine, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu hasarın kast nedeniyle oluştuğu, bu nedenle «muafiyet» indiriminin uygulanmayacağı yönünde rapor verilmiş ise de davalı ... ile davalı taşıyıcı arasında akdedilmiş olan olan poliçe hükümlerine göre «emniyeti suistimale» ilişkin %5 muafiyet indirimi uygulanacağının düzenlendiği, bu poliçe hükmünün değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bu yön …
A.Ş. tarafından balları gönderen dava dışı şirkete ödenmediği, davacı ... tarafından sigortalısı dava dışı şirkete «hasar» bedeli olarak 184.868,54 TL'nin ödendiği ve zararın tazmin edildiği, 6102 sayılı Kanun'un 784 üncü maddesinde açıklandığı üzere; «taşıyıcının» taşınan eşyayı gönderilen «teslimine» kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi «kusuru» gibi kusurlu olacağı, dava konusu olayda davalı ... şirketinin kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan, bu maddeye göre kusurlu sayıldığı, dava konusu olayda davacının sigortalısı olan dava dışı şirkete 184.868,54 TL tazminat ödediği, taraflar arasında düzenlenen 08.03.2011 tarihli sözleşmenin 9/1. maddesinde "işveren, hasar durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder." şeklindeki hükme göre «taşıyıcının sorumluluk sınırının» düzenlendiği, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının «taşıma sözleşmesine» göre isteyebileceği miktarı «rücu» edebileceği, bu zarar miktarının ise 184.868,54 TL olduğu, taşınan malların zarar ve hasarından davalı ...Ş.'nin 175.625,12 TL'den sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafından ödenen bu miktarın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği, ancak davalıların önceden «temerrüde» düşürüldüğü ispatlanamadığından, temerrüdün dava tarihinden itibaren oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 184.868,54 TL'nin davalı ...Ş.
A.Ş’nin sigortalıya herhangi bir ödeme yapmadığı, 6762 sayılı Kanun'un 784 üncü maddesine göre «taşıyıcının» taşınan eşyayı gönderilene «teslimine» kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi «kusuru» gibi sorumlu olacağı, davalı «taşıyanın» kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle 184.868,54 TL tazminatın davalı ... şirketinin «poliçe limiti» ile sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliye sözleşmesi · iskonto · sözleşme serbestisi · sorumluluk sınırlaması · sovtaj · birim fiyat · eksper raporu · rayiç değer
Benzer bu kararda… arının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunda davalı ... şirketi ile dava dışı şirket arasındaki bozma ilamında geçen sözleşme maddesini kanundan kaynaklanan bir «sorumluluk sınırlaması» olarak nitelendirilmesinin hatalı olduğunu, zira söz konusu maddenin «sözleşme serbestisi» kapsamında «nakliye sözleşmesinin» bir maddesi olduğunu, 6102 sayılı Kanun'un 1361 ... maddesi uyarınca «rücuan tazminat» taleplerinde ödeme yapan sigorta şirketinin ancak ... zararı isteyebileceğini, somut olayda bu miktarın müvekkili şirket açısından 105.375,07 TL olduğunu, yine sigortacının sorumluluğunun «riziko» tarihindeki «rayiç değer» üzerinden belirlenecek zarar ile sınırlı olduğunu, davacı şirketin talep edebileceği ... zararın belirlenmesi gerektiğini, ekspertiz raporunda bal piyasasında kâr marjının %80-100 arasında olduğunun belirtildiğini ancak davacı şirket tarafından sigortalısına ödenecek tazminat tutarı belirlenirken kâr marjı indirimi yapılmadığını, bu miktarın davalılardan talep edilemeyeceğini, davalı ... şirketi ile dava dışı şirket arasındaki sözleşmede yer ... hüküm gereği, müvekkilinin ürün maliyeti üzerinden belirlenecek tazminat tutarını ödemekle yükümlü olduğunu, ancak davacı tarafından kendi poliçesine dayanarak sigortalısına, emtianın satış fiyatı üzerinden belirlenen bedeli ödediğini, müvekkilinin sadece kâr marjı «dahil» edilmemiş ürün maliyet tutarını ödemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
21.05.2018 tarihli bozma ilamında, davalı «taşıyıcı» ... şirketi ile dava dışı sigortalı Altıparmak Gıda şirketi arasında imzalanan 08.03.2011 tarihli sözleşmenin 9/1. maddesine göre karar verilmesi gereğine işaret edilmiş olup, «bozma sonrası» alınan bilirkişi raporunda taraflar arasındaki mezkûr sözleşme hükmü dikkate alınmayarak yapılan hesaplamaya göre emtianın piyasa değerine göre zararın 184.868,54 TL olduğu tespiti yapılarak, sözleşmenin 9. maddesine göre taşınan bal emtiasının olay tarihindeki maliyet bedelinin hesaplaması istenildiği takdirde, ürün kalitesinin belirlenmesi ve dava dışı sigortalının mali kayıtlarının incelenerek ürün maliyet ve kâr marjının tespiti gerektiği hususuna yer verilmiş ise de, Mahkemece bu yönde gerekli araştırma tamamlanmadan, 28.03.2022 tarihli ek rapordaki, "...9. madde gereği zarar hesabında, emtianın Migros'a ... olduğu, Migros kayıtlarına göre süzme balım «birim fiyatının» KDV hariç 23,90 TL olarak yer aldığı, faturalarda %16 «iskonto» uygulandığı, «ekspertiz raporu» hesabı incelendiğinde %16 üzerinde iskonto ve «sovtaj» uygulandığından davacı sigortalısının Migros'a satışındaki kâr sıfırlanarak üretim maliyetlerinin esas alındığının değerlendirildiği, buna göre de zararın 184.868, …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/12068 E. , 2018/3782 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/05/2015 tarih ve 2012/107-2015/354 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilince sigortalanan ... Şirketine ait ekspertiz sonucu emtianın, davalı şirket sorumluluğunda 02/11/2011 tarihinde ...’ya taşınmak üzere teslim alındığını, emtianın alıcı... mağazasına teslim edilmeden çalındığını, yapılan ekspertiz sonucu sigortalıya 184.868,54 TL tazminat ödendiğini, TTK 1301. maddesi gereğince ödenen tazminat miktarı kadar sigortalısının haklarına halef olduğunu, 184.868,54 TL'nin ödeme tarihi olan 09.12.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı .... vekili, rizikonun sigorta teminatının dışında kaldığını, sigortalı ... Şirketi ile nakliyeci müvekkili arasında düzenlenen nakliye sözleşmesinin 9. maddesine göre ancak diğer davalı ...'den talepte bulunabileceğini, TTK'nın 781. maddesi uyarınca zararın müvekkili davalı nakliyecinin kusurundan doğmayan bir sebepten meydana geldiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı .... vekili, davacı tarafından talep edilen miktarın fahiş olduğunu, müvekkilince eksper tayini ile zararın tespit edildiğini, gerçek zararın 105.375,07 TL olduğunu ve davacıya teklif edilmesine rağmen kabul edilmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı .... Nakliyat A.Ş’nin sorumluluğunda İstanbul’da bulunan dava dışı satıcı ... Gıda San. ve Tic. Kollektif Şirketince ... İlçesindeki ... Tic. A.Ş’ye gönderilmek üzere bal emtiası yüklendiği, araç sürücüsü tarafından emtianın büyük bir kısmının İzmir’de satıldığı, davacının sigortalısına 184.868,54 TL ödediği, ziya ve hasar kasıtlı bir fiil
sebebi ile meydana geldiğinden taşıyıcının ziya ve hasarın tamamından sorumlu olması gerektiği, dava konusu emtia nedeniyle ... Tic. A.Ş’nin sigortalıya herhangi bir ödeme yapmadığı, TTK’nın 784. maddesine göre taşıyıcının taşınan eşyayı gönderilene teslimine kadar kendi yerine geçen bütün taşıyıcıların ve eşyanın taşınmasını kendilerine bıraktığı kimselerin fiil ve kusurlarından kendi kusuru gibi sorumlu olacağı, davalı taşıyanın kendisine ait olmayan bir kamyon ve kendi yanında çalışmayan bir sürücünün verdiği hasardan sorumlu olduğu gerekçesiyle 184.868,54 TL tazminatın davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Kararı davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentler dışındaki sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Dava, yurt içi kara taşıması nedeniyle oluşan zararın rücuen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, dava sırasında davalı taşıyıcı ...... A.Ş., 08/03/2011 tarihli dava dışı sigortalı ... Gıda San. ve Tic. Koll. Şti. arasında akdedilmiş taşıma sözleşmesi sunmuş, sözleşmenin 9. maddesine göre dava konusu hasardan dolayı sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürmüştür. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda 6762 sayılı TTK’nın 786/3. maddesi karşısında sözleşmenin bu maddesinin geçersiz olduğuna, taşıyıcının tam sorumlu olduğuna dair rapor verilmiş, mahkemece rapora uygun olarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen 08/03/2011 tarihli sözleşmenin 9/1.
fıkrasında ‘işveren hasar durumunda yükleniciden ürün maliyeti üzerinden talepte bulunabileceğini ve zararın bu tutar üzerinden karşılanacağını peşinen kabul eder.’ şeklindeki hükme göre taşıyıcının sorumluluk sınırının düzenlendiği anlaşılmakta olup, sigortacının, taşıyıcıdan, ancak sigortalının taşıma sözleşmesine göre isteyebileceği miktarı rücu edebileceği de dikkate alınarak sigortalı ve taşıyıcı arasında akdedilen sözleşmenin 9/1. fıkrası değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalılar yararına bozulmasını gerektirmiştir.
3- Yine, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu hasarın kast nedeniyle oluştuğu, bu nedenle muafiyet indiriminin uygulanmayacağı yönünde rapor verilmiş ise de davalı ... Şirketi ile davalı taşıyıcı arasında akdedilmiş olan olan poliçe hükümlerine göre emniyeti suistimale ilişkin %5 muafiyet indirimi uygulanacağı düzenlenmiş olup, bu poliçe hükmünün değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle muafiyet hükmünün uygulanmaması doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle davalı ... Şirketi yararına bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı .... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı .... yararına BOZULMASINA, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 21/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/424937600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz