Cezai Şart
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/10941 E. 2018/3076 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
teminat mektubu↗ sözleşmeye aykırılık↗ cezai şart↗ uyuşmazlık konusu↗ taahhütname↗ ibraz↗ teminat↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca taraflar arasındaki devir sözleşmesinin şartlarının sözleşmenin 4, 5 ve 6. maddelerinde belirlenmiş olduğu, buna göre davacının davalıya vermesi gereken 1.130.000,00 TL bedelli teminat mektubunun teslim edildiğine ilişkin herhangi bir delil sunulamadığı, sunulan fotokopi teminat mektubunun geçerlilik süresinin 31/.../2013 tarihi olarak belirlendiği, bu hali ile devir süresini kapsayan bir teminat mektubu olmadığı, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmediği, bu sebeple cezai şart talep etme şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmede öngörülen ceza-i şart bedelinin tahsili talebine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, taraflar arsında 29.07.2013 tarihinde imzalandığı ihtilaf dışı olan “... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dal Merkezi Uygunluk Belgesi Devir Taahhüd Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin 8. maddesi “ALICI ve SATICI sözleşmede yazan şartlara uymadıkları takdirde karşılıklı olarak aynı miktarda 300.000 TL cezai şartı ödemeyi bu sözleşmeyi imzaladıkları andan itibaren koşulsuz kabul ve taahhüt ederler.” şeklindedir. Aynı sözleşmenin 5. maddesi ise “ALICI; bu sözleşemeye istinaden Satıcı ya 1.300.000 TL tutarında Teminat Mektubu verecek, SATICI da bu teminat mektubunu almasına müteakip İl Sağlık Müdürlüğü ne ... iline taşınma talep dilekçesi verecektir. Teminat Mektubu verilmeden Satıcı ... iline taşınma talep dilekçesini İl Sağlık Müdürlüğüne vermeyecektir.” biçiminde düzenlenmiştir.
Davacı yanın elektronik posta aracılığıyla teminat mektubunun fotokopisini davalıya gönderdiği, sözleşmede SATICI sıfatına haiz davalının ....08.2013 tarihinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvuru yaptığı ve teminat mektubu süresinin 31.....2013 tarihine kadar olduğu tarafların kabulündedir. Uyuşmazlık konusu husus, yapılan taşınma başvurusu işlemleri henüz devam ederken ....09.2013 tarihinde davalı yanın Sağlık Bakanlığı’na sunmuş olduğu, taşınma talebinden vazgeçtiklerine dair dilekçenin ve sonuçlarının sözleşmeye aykırılık oluşturup oluşturmadığı ve bu suretle cezai şart bedelinin talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davalı yanca başlatılan taşınma talebi işlemleri devam ederken ve henüz teminat mektubu süresi dolmamışken, davalının teminat mektubu süresinin uzatılması gibi ek tedbirler isteyebileceği halde, doğrudan Sağlık Bakanlığı’na talepten vazgeçtiklerine dair dilekçe ibraz etmesi eyleminin, sözleşmenin .... maddesinde “Satıcı ve Alıcı; Özel ... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezine ait Uygunluk Belgesi ve kadrolarını nın ... iline taşınmasına Sağlık Bakanlığı tarafından uygun onayı çıkmaması durumu hariç, işbu sözleşmeden herhangi bir nedenle vazgeçemezler aksi durumda sözleşmede yer alan cezai şartı karşılıklı olarak ödemeyi koşulsuz olarak kabul ve taahhüt eder.” şeklindeki borca aykırılık oluşturup oluşturmayacağı, yukarıda değinilen hususlar ile birlikte ele alınıp değerlendirilerek sonucuna göre karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4020 E. 2020/998 K.
Ortak:taahhütname · teminat
İncelediğiniz kararda… sındaki devir sözleşmesinin şartlarının sözleşmenin 4, 5 ve 6. maddelerinde belirlenmiş olduğu, buna göre davacının davalıya vermesi gereken 1.130.000,00 TL bedelli «teminat mektubunun» «teslim» edildiğine ilişkin herhangi bir delil sunulamadığı, sunulan fotokopi teminat mektubunun geçerlilik süresinin 31/.../2013 tarihi olarak belirlendiği, bu hali ile devir süresini kapsayan bir teminat mektubu olmadığı, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmediği, bu sebeple «cezai şart» talep etme şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dal Merkezi Uygunluk Belgesi Devir Taahhüd Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin 8. maddesi “ALICI ve SATICI sözleşmede yazan şartlara uymadıkları takdirde karşılıklı olarak aynı miktarda 300.000 TL «cezai şartı» ödemeyi bu sözleşmeyi imzaladıkları andan itibaren koşulsuz kabul ve «taahhüt» ederler.” şeklindedir.
Aynı sözleşmenin 5. maddesi ise “ALICI; bu sözleşemeye istinaden Satıcı ya 1.300.000 TL tutarında Teminat Mektubu verecek, SATICI da bu «teminat mektubunu» almasına müteakip İl Sağlık Müdürlüğü ne ... iline taşınma talep dilekçesi verecektir.
Benzer bu karardaİlk derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu senet üzerinde «teminat» olarak verildiğinde dair bir beyanın bulunmadığı, «bono» düzenlenmesine sebep olan ilişkinin davacı tarafından «yazılı delil» ile ispatlanamadığı, iddiaya konu ödemelerde davaya konu bonoya ilişkin yapıldığına dair bir «kaydın» bulunmadığı, davalı şirket «defterlerinin» sahibi lehine delil gücünün bulunduğu, dava konusu bonoyu «ciro» eden ... ile davalı şirket arasındaki ilişki gereği 460.000,00 TL tutarındaki bononun 24/12/2013 tarihinde alınan nakdi borç karşılığında ciro edildiğinin anlaşıldığı, «ispat yükü» üzerinde olan davacının bononun «teminat senedi» olduğuna dair yeterli delil sunamadığı, farklı tarihlerde davalı ...'ya yapılan ödemin dava konusu bonoya ilişkin «kısmı ödeme» olduğunu gösteren bir kaydın bulunmadığı, kambiyo senetlerinin kamu itimadına mazhar senetler olduğu gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine, % 20 tazminatın …
… sar şekilde şirketin 20 gün sonra ...Sağlık Limited Şirketi'ne 10.000,00 TL bedelle satışının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi dava ve takibe konu senedin «keşide tarihi» ve bedeli ile ...Sağlık Limited Şirketi'nin tek «temsilcisi» olan ... tarafından «şirketin müdürü» ve oğlu olan ... ile...'na verilen vekaletname ile özellikle Kaptan Sağlık Limited Şirketi'ne ait devir işlemlerinin de davacı tarafından yerine getirilmesi de dikkate alındığında dava ve takibe konu 460.000,00 TL bedelli, 26/12/2013 tarihli «bononun» davacı tarafından dava dışı şirket olan ...Sağlık Limited Şirketi'nin temsilcisi ve ...'un oğlu olan ...'ya bu şirkete ait % 50 hissenin devrine yönelik olarak «teminat» amaçlı verildiği, öte yandan davalı şirket ve şirketin yetkilisi olan ...'na tarafların güven duyduğu ve bu sebeple kendisine vekaletname verilen bir kişi olduğu, davacının da müvekkili şirket «yetkisinde» vekaletnamesinin bulunduğunu belirttiği, bu hale göre 24/04/2014 tarihinde davacı tarafından ...'na ...Sağlık Limited Şirketi'nin hisselerini almak üzere tam «yetki» verir şekilde vekaletname verildiği, davalı şirketin tek sahibi olan ...'nın dava dışı ...
… etin sahibi ve yetkilisi olan ...'nın hem davacı hem davalıyla yakın ilişkisi bulunduğundan davaya ve takibe konu 460.000,00 TL bedelli senedin ... tarafından senet «lehtarı» olan ...'ya ...Sağlık Limited Şirketi'nin % 50 hissesi için «teminat» amaçlı olarak verildiğini bilmemesinin hayatın olağan akışına ters olduğu, davalı şirketin söz konusu dava ve takibe konu «ciro» yoluyla almış ise de iyi niyetli «hamil» komununda bulunmadığından davanın kabulü yerine reddinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/06 …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:soyut borç ikrarı · iyiniyetli hamil · kısmi ödeme · borç ikrarı · keşide tarihi · yetkili hamil · teminat senedi · borçlu olunmadığının tespiti
Benzer bu karardaİlk derece Mahkemesince iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu senet üzerinde «teminat» olarak verildiğinde dair bir beyanın bulunmadığı, «bono» düzenlenmesine sebep olan ilişkinin davacı tarafından «yazılı delil» ile ispatlanamadığı, iddiaya konu ödemelerde davaya konu bonoya ilişkin yapıldığına dair bir «kaydın» bulunmadığı, davalı şirket «defterlerinin» sahibi lehine delil gücünün bulunduğu, dava konusu bonoyu «ciro» eden ... ile davalı şirket arasındaki ilişki gereği 460.000,00 TL tutarındaki bononun 24/12/2013 tarihinde alınan nakdi borç karşılığında ciro edildiğinin anlaşıldığı, «ispat yükü» üzerinde olan davacının bononun «teminat senedi» olduğuna dair yeterli delil sunamadığı, farklı tarihlerde davalı ...'ya yapılan ödemin dava konusu bonoya ilişkin «kısmı ödeme» olduğunu gösteren bir kaydın bulunmadığı, kambiyo senetlerinin kamu itimadına mazhar senetler olduğu gerekçesiyle, ispatlanamayan davanın reddine, % 20 tazminatın …
Kural olarak kambiyo senetleri «soyut borç ikrarını» içeren senetlerdir.
Bu itibarla, dava konusu «bononun» «teminat senedi» olduğunu iddia eden davacının öncelikle bu iddiasını HMK’nın 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatlaması ve bundan sonra da senedi elinde bulunduran «hamilin» «iyiniyetli hamil» olmayıp, bonoyu iktisabında bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlaması gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, dosya kapsamı itibariyle davacı tarafça, dava konusu «bononun» «teminat» olarak verildiğine dair yazılı bir delil sunulmadığı gibi, senet metninde de, «teminat senedi» olduğuna ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı ve ayrıca, yapıldığı iddia edilen ödemelerin de işbu bonoya ilişkin «kısmi ödeme» olduğunu gösteren bir «kaydın» senet üzerinde veya senet dışında herhangi bir belgede bulunmadığının anlaşılması karşısında anılan hususlar nazara alınmaksızın yanılgılı değerlendirmeye dayalı, …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2016/10941 E. , 2018/3076 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05.05.2016 tarih ve 2014/98-2016/269 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 29/07/2013 tarihli “Özel ... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi'nin uygunluk belgesi ve devir taahhüdü ile kapasite formunda yer alan üç adet tam zamanlı Fizik Tedavi Rehabilitasyon uzmanı kadrolarının ... iline taşınması ve devredilmesi” hususunda özel bir sözleşme yapıldığını, işbu sözleşme gereği edimini yerine getirmeyen taraf aleyhine sözleşmenin 8. maddesinde 300.000,00 TL ceza-i şarta hükmedildiğini, davalının sözleşmede belirtildiği şekilde ilgili devir işlemini gerçekleştirmediğini ileri sürerek 300.000,00 TL cezai şart tazminatının ihtarname tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının üzerine düşen edimleri yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca taraflar arasındaki devir sözleşmesinin şartlarının sözleşmenin 4, 5 ve 6. maddelerinde belirlenmiş olduğu, buna göre davacının davalıya vermesi gereken 1.130.000,00 TL bedelli teminat mektubunun teslim edildiğine ilişkin herhangi bir delil sunulamadığı, sunulan fotokopi teminat mektubunun geçerlilik süresinin 31/.../2013 tarihi olarak belirlendiği, bu hali ile devir süresini kapsayan bir teminat mektubu olmadığı, davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini tam ve gereği gibi yerine getirmediği, bu sebeple cezai şart talep etme şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmede öngörülen ceza-i şart bedelinin tahsili talebine ilişkindir.
Mahkemece, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, taraflar arsında 29.07.2013 tarihinde imzalandığı ihtilaf dışı olan “... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dal Merkezi Uygunluk Belgesi Devir Taahhüd Sözleşmesi” başlıklı sözleşmenin 8. maddesi “ALICI ve SATICI sözleşmede yazan şartlara uymadıkları takdirde karşılıklı olarak aynı miktarda 300.000 TL cezai şartı ödemeyi bu sözleşmeyi imzaladıkları andan itibaren koşulsuz kabul ve taahhüt ederler.” şeklindedir. Aynı sözleşmenin 5. maddesi ise “ALICI; bu sözleşemeye istinaden Satıcı ya 1.300.000 TL tutarında Teminat Mektubu verecek, SATICI da bu teminat mektubunu almasına müteakip İl Sağlık Müdürlüğü ne ... iline taşınma talep dilekçesi verecektir.
Teminat Mektubu verilmeden Satıcı ... iline taşınma talep dilekçesini İl Sağlık Müdürlüğüne vermeyecektir.” biçiminde düzenlenmiştir.
Davacı yanın elektronik posta aracılığıyla teminat mektubunun fotokopisini davalıya gönderdiği, sözleşmede SATICI sıfatına haiz davalının ....08.2013 tarihinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne başvuru yaptığı ve teminat mektubu süresinin 31.....2013 tarihine kadar olduğu tarafların kabulündedir. Uyuşmazlık konusu husus, yapılan taşınma başvurusu işlemleri henüz devam ederken ....09.2013 tarihinde davalı yanın Sağlık Bakanlığı’na sunmuş olduğu, taşınma talebinden vazgeçtiklerine dair dilekçenin ve sonuçlarının sözleşmeye aykırılık oluşturup oluşturmadığı ve bu suretle cezai şart bedelinin talep edilip edilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Davalı yanca başlatılan taşınma talebi işlemleri devam ederken ve henüz teminat mektubu süresi dolmamışken, davalının teminat mektubu süresinin uzatılması gibi ek tedbirler isteyebileceği halde, doğrudan Sağlık Bakanlığı’na talepten vazgeçtiklerine dair dilekçe ibraz etmesi eyleminin, sözleşmenin .... maddesinde “Satıcı ve Alıcı; Özel ... Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezine ait Uygunluk Belgesi ve kadrolarını nın ... iline taşınmasına Sağlık Bakanlığı tarafından uygun onayı çıkmaması durumu hariç, işbu sözleşmeden herhangi bir nedenle vazgeçemezler aksi durumda sözleşmede yer alan cezai şartı karşılıklı olarak ödemeyi koşulsuz olarak kabul ve taahhüt eder.” şeklindeki borca aykırılık oluşturup oluşturmayacağı, yukarıda değinilen hususlar ile birlikte ele alınıp değerlendirilerek sonucuna göre karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, ....04.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/421112900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz