6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura tek başına yaklaşık ispata elverişli değildir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1076 E. 2024/1069 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, İİK 257/1 ve 258/1 uyarınca alacağının muaccel bir para alacağı olduğunu yaklaşık olarak ispat etmekle yükümlüdür. Karşı tarafın beyanı alınmadan, sadece fatura ve sipariş formu gibi tek taraflı belgelere dayanılarak varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç bir alacak için yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu kabul edilemez; istinaf incelemesi de talep ve ara karar tarihindeki mevcut delillerle sınırlı yapılır, sonradan sunulan/oluşan olgu ve deliller dikkate alınmaz.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinin yaklaşık ispat koşulunu sağlayıp sağlamadığı → ret

İddia: Davacı vekili, irsaliyeli e-faturaların üzerinde 'irsaliye yerine geçer' ibaresi bulunduğunu, davalının e-fatura itiraz portalı üzerinden faturaları reddetmediğini, faturalarda davalı şirket çalışanlarının imza/kaşesinin yer aldığını, cari hesap ekstreleri ve ticari defterlerde alacağın işlenmiş olduğunu ileri sürerek bu delillerin yaklaşık ispat ve ihtiyati haciz şartlarını sağladığını, ara kararın kaldırılıp ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talep edebilir; İİK 258/1 ikinci cümlesi uyarınca alacaklı, alacağı ve gerektiğinde haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek zorundadır. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç bir alacak talebi yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağının bulunduğu söylenemez. Somut olayda davacı sipariş formları ve e-faturalar ibraz ederek ihtiyati haciz talep etmiştir. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesiyle birlikte yapıldığından, istinaf incelemesinde davanın açıldığı ve ara kararın verildiği tarihten sonraki olgu veya deliller dikkate alınamaz; inceleme talep ve karar tarihi itibarıyla mevcut deliller kapsamında yapılır. Davacının sunduğu delillere karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. İcra takibine itirazda delil gösterilmemesi halinde davalı, açılacak davada cevabıyla birlikte delillerini ve savunmalarını sunabilecektir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkündür. Bu nedenlerle ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Tek taraflı belgelere (fatura, sipariş formu) dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, karşı tarafın beyanı alınmadan yaklaşık ispatın sağlanamayacağına ve istinaf incelemesinin talep/karar tarihindeki delillerle sınırlı yapılacağına ilişkin bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat muaccel alacak itirazın iptali e-fatura

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1076

KARAR NO 2024/1069

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/05/2024 (Ara Karar)

NUMARASI 2024/411 Esas

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İhtiyati haczin reddine ilişkin 08/05/2024 tarihli ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA VE TALEP

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, taraflarınca davalı- borçlu aleyhine Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı üzerinden 03.11.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emri, takip dayanağı faturalar, cari tahsilat detay listesi ve cari ekstresi davalı-borçluya tebliğ olduğunu, davalı-borçlu vekili tarafından 25.12.2023 tarihinde borcun tamamına, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu beyan ederek takip ve dava konusu olan 151.864,40-TL alacakları için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile  davalı-borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyaten haciz konulmasını, davalı-borçlunun Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına sunduğu itirazın kısmen iptali ile takibin devamına; davalı-borçlunun, borç miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece, davacı vekilinin fatura alacağına dayanılarak başlatılan icra takibinde ihtiyati haciz talep ettiği, fatura tek taraflı bir belge olup, tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini göstermeyeceği, ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir koruma tedbirlerinin özel bir çeşidi olup İİK 257. maddesinde düzenlendiği, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 258.maddesinde yer verilen yaklaşık ispat şartlarının gerçekleşmiş olması gerektiği, davacının talep ettiği alacağına ilişkin alacak istemi ve miktarı, dava konusu alacağın oluşup oluşmadığı, talep tarihi itibariyle sunulan belge ve delillerle birlikte değerlendirildiğinde, ihtiyati haciz müessesesi bakımından alacağın varlığının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, fatura / e-fatura tek taraflı bir belge olduğundan tek başına bir alacağın varlığını ve borcun ödenmediğini yaklaşık ispata elverişli olmadığı, bu nedenle muaccel bir alacağın varlığı hususunun yaklaşık olarak ispat edilemediği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, faturaların, irsaliyeli elektronik fatura olduğunu, hepsinin üzerinde "İrsaliye yerine geçer”, “Not: İrsaliye yerine geçer. Emtia fatura ile birlikte teslim edilmiştir." ibareleri yer aldığını, davalının “e-fatura iptal/itiraz portalı” üzerinden 8 günlük süre içerisinde düzenlenen faturaları reddetme ve iptal etme hakkı bulunduğunu, buna rağmen reddetmeyip hepsini kabul ettiğine dair sistemden alınan ekran görüntüsünün mahkemeye sunulduğunu, tüm irsaliyeli faturalarda davalı şirket çalışanlarının imza/kaşesi de yer aldığını, tüm bu hususlar da söz konusu ürünlerin, faturaların kabul edildiğini ve teslimatının gerçekleştirildiğini gösterdiğini, dava dilekçesi Ek-4’de sundukları müvekkili şirketin cari hesap ekstreleri, cari hesap detay listelerinde fatura alacaklarının işlenmiş halde olduğunu, ayrıca müvekkili şirketin ticari defterlerinin ilgili kısımlarınından da sabit olacağı üzere;

kesin delil kabul edilen ticari defterlerde dava konusu fatura alacakları işlenmiş durumda olduğunu, sunulan deliller ve olayların kronolojik bütünlüğü, yaklaşık ispat ve ihtiyati haciz şartlarının mevcut olduğunu kanıtladığını ileri sürerek ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılarak alacak tutarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmesi talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, davacı tarafından davalıya yapılan tıbbi malzeme satımından kalan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; davacı vekili tarafından sipariş formları, e-faturalar ibraz edilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmış olup; istinaf incelemesinde davanın açıldığı ve ara kararın verildiği tarihten sonra ki olgular veya toplanan deliller dikkate alınamayacağından; inceleme ihtiyati haciz talep ve karar tarihi itibariyle mevcut deliller kapsamında yapılmaktadır. Davacının sunduğu delillere karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.

İcra takibine itirazda delil gösterilmemesi halinde de davalı açılacak davada verilecek cevap ile birlikte delillerini ve savunmalarını sunulabilecektir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/07/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/41352 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.