Kıraathanede unutularak çalınan defterde zayi belgesi koşulları oluşmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1090

KARAR NO 2024/1063

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/03/2024

NUMARASI 2023/689 Esas - 2024/294 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilleri şirketin hissedarı ve yetkilisinin müvekkilleri şirketin karar defterinin bulunduğu çantasını çaldırdığını belirterek karar defterinin zayiine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ

Mahkemece; 06/06/2023 tarih ve 2023/547-501 esas -karar sayılı ilamı ile mahkemenin yetkisizliğine, yasal sürede talep halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine dair verilen karar talep eden vekilinin istinaf etmesi üzerine Dairemizin 2023/1427-1085 E-K sayılı ilamı ile "İlk Derece Mahkemesince davacı şirket merkezinin dava dilekçesinde açık adresi belirtilen Arnavutköy adresinin Gaziosmanpaşa Adliyesine bağlı olduğu, Gaziosmanpaşa adliyesinin de Ticaret Mahkemeleri yönününden İstanbul Adliyesinin yetki çevresine bağlı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği, dava dilekçesinde belirtilen Arnavutköy adresinin şirket yetkilisi ...'e ait olduğu, dava dilekçesi ve ticaret sicil gazetesi evrakları incelendiğinde şirket adresinin ...

Köyü, ... Mah. No:... Küçükçekmece/İstanbul olduğu, TTK 82/7 maddesi gereği ticari işletmenin bulunduğu yerin Bakırköy adliyesi yargı alanı içinde bulunduğu" gerekçesiyle kaldırılmasına karar verildiğini, kaldırma kararından sonra mahkemece somut olayda; talep edence karar defterinin davacı basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmek ve korunması için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğunu, davacı, ticari defter ve belgelerini mutad olarak bulunması gereken yer dışında, yanında kahvehanede bulundurularak gereken muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı, davacı şirketin talep konusu ticari defter ve belgelerinin saklanmasında gerekli dikkat ve özeni göstermediği ve basiretli tacir gibi davranmadığı ve somut olayda TTK.

82 maddesinde düzenlenen şartların oluşmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin tüm dikkat ve özenine rağmen çantasını çaldırdığını, TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.", kanun maddesinde görüldüğü üzere hırsızlık durumunda da tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceğini, mahkemenin ret kararı vermesinde müvekkili açısından herhangi bir hukuki yarar bulunmadığını, müvekkilinin şuan için vergi dairesinde kapalı durumda olan şirketle ilgili karar alamamakta ve işlem yapamadığını, bu durum müvekkili açısından mağduriyet yaşattığını ileri sürerek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; TTK'nin 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı" hüküm altına alınmıştır. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.Somut olayda, olayla ilgili davacı şirket müdürünün şikayeti nedeniyle yapılan soruşturmada şirket yetkilisinin alınan ifadesinde, 25.05.2023 tarihinde Avukatın gitmesine zaman olduğundan dolayı çay içmek için kıraathaneye gittiğini, kıraathanede ki masaya oturduğunu, şirkete ait karar defterinin bulunduğu çantayı sandalyenin arkasına astığını, kalkacağı sırada çantanın bıraktığı yerde olmadığını, çalındığını anladığını, derhal en yakın polis merkezine başvurarak ticari defter ve belgelerin bulunduğu çantanın kaybolduğunu bildirmişse de çantanın bulunamadığını ifade ettiği anlaşılmaktadır.

Davacının ileri sürdüğü "kıraathanede oturduğu yerde çalındığı "sebebinin geçerli bir zayi sebebi olarak kabul edilemeyeceği, davacı şirketin ticari defterlerinin ve belgelerinin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği, somut olayda zayii olayının ve sebeplerinin gerçekleştiğinin inandırıcı delillerle ispatlanamadığı sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği gerekçesiyle zayi belgesi verilmesi koşullarının oluşmadığı, davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmayıp, davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 10/07/2024