Yaklaşık ispat sağlanamadığından ihtiyati haciz talebinin reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1548 E. 2024/1410 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati Haciz-İhtiyati Tedbir Talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Para alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında ihtiyati haciz talep edilmişse, talep eden tarafın İİK 257/1 kapsamında muaccel, rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısı olduğunu yaklaşık ispat düzeyinde göstermesi gerekir; davalının cevap ve delillerinin henüz alınmadığı evrede sunulan belgeler (fatura, cari hesap ekstresi) bu düzeyde ispat sağlamıyorsa ihtiyati haciz talebi reddedilir. Ayrıca konusu para alacağı olan davalarda HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilemez; ihtiyati tedbir ancak davanın konusu olan malvarlığı değerleri bakımından mümkündür; para alacağı davalarında koşulları varsa yalnızca İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebinin yaklaşık ispat koşulu yönünden değerlendirilmesi → ret
İddia: Davacı vekili, faturalara yasal sürede itiraz edilmediğini, TTK 21/2 gereğince itiraz edilmeyen faturanın kesinleştiğini, bu durumun yaklaşık ispat şartını karşıladığını, davalının mal kaçırma riski bulunduğunu ve İİK 257 vd. maddeleri gereğince para borcuna ilişkin de ihtiyati haciz kararı verilebileceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesinin ihtiyati haciz talebini reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK 258/1'in 2. cümlesine göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermek zorundadır. Bu kapsamda talep eden, İİK 257/1 anlamında muaccel bir para borcunun alacaklısı olduğunu yaklaşık olarak ispat etmelidir; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç bir alacak yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağının bulunduğu söylenemez. Davacı vekili tarafından cari hesap ekstresi ve e-faturalar ibraz edilmiş, talep dava dilekçesiyle birlikte yapılmıştır. Ancak davalı tarafın beyanının henüz alınmadığı bu evrede, sunulan delillere göre muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. İcra takibine itirazda delil gösterilmemiş olması, davalının açılacak davada cevap dilekçesiyle delil ve savunmalarını sunabilmesine engel değildir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delillere göre şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz talep edilebileceği de gözetilerek, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına ilişkin ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Para alacağına ilişkin davada ihtiyati tedbir talebinin HMK 389 kapsamında değerlendirilmesi → ret
İddia: Davacı vekili, davalının malvarlığı kaçırma riski bulunduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 389. maddesinin açık hükmü gereğince ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan malvarlığı değerleri bakımından karar verilebilir. Para alacağı talepli davalarda, koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir; konusu para alacağı olan davalarda ise ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmamaktadır. Davalının malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları, para alacağına ilişkin olan bu davanın konusunu oluşturmadığından, davanın konusunu teşkil etmeyen davalı şirketin malvarlığı değerlerine ihtiyati tedbir konulması talebi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Para alacağına ilişkin davalarda ihtiyati tedbirin HMK 389 kapsamında mümkün olmadığı ve bu tür davalarda tedbirin ancak İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz yoluyla sağlanabileceği yönündeki tespit, aynı nitelikteki uyuşmazlıklarda bölgesel ve ikna edici bir yol gösterici niteliktedir. Ayrıca dava dilekçesiyle birlikte yapılan ihtiyati haciz taleplerinde, davalının henüz beyanı alınmadan yaklaşık ispat koşulunun değerlendirilmesine ilişkin yaklaşım da emsal değer taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ itirazın iptali↗ muaccel alacak↗ para alacağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1548
KARAR NO 2024/1410
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/07/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2024/421 Esas
TALEP İhtiyati Haciz/İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/10/2024
İhtiyati haciz/tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA VE TALEP
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki sebebi ile davalı aleyhine 11/01/2024 tarihinde İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile ödenmeyen fatura alacağının tahsili için icra takibi başlatıldığını, ticari alım satım kaynaklı olarak borçluya USD üzerinden mal satıldığını, faturalar düzenlenerek borçluya tebliğ edildiğini,eksik ödeme yapıldığını, borca itiraz dilekçesinde takip dayanağına itiraz edilmediğini, borcun bulunmadığına ve ödeme yapıldığının ispatına ilişkin herhangi bir belge sunulmadığını, borçlu tarafından 15/06/2023 tarihinde toplam 13.940,99- USD bedelli 3 faturanın 9.940,19 USD sinin ödendiğini,borçlu davalının tüm malvarlığına tedbir ve ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın kabulü ile davalının İstanbul ...
İcra Dairesi'nde bulunan ... esas sayılı dosyasına karşı yaptığı itirazın iptaline,%20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ARA KARARI
Mahkemece; dosyada mevcut belgelere göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği, davacı tarafın iddialarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebin reddine; yine davacı vekili tarafından, davalının tespit edilecek menkul araç ve gayrimenkulleri hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş ise de; HMKnın 389 vd maddeleri hükmü dikkate alındığında; ihtiyati tedbir kararı ancak dava konusu hakkında verilebileceğinden, davanın para alacağına ilişkin olduğundan HMK'nın 389. maddesi şartı oluşmadığından çekişme konusu olmayan tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davacı vekili; faturalara yasal sürede itiraz edilmediğini, TTK'nın 21/2 maddesi gereğince yasal sürede itiraz edilmeyen faturanın kesinleştiğini,itiraz edilmeyen faturaların yaklaşık ispat şartını yerine getirdiğini,icra dosyasına yapılan haksız itiraz sebebiyle alacağını tahsil edemeyen ve mağdur olan müvekkilinin işbu mağduriyetinin devamının önlenmesinin gerekli olduğunu, aynı zamanda davalı-borçlunun mal kaçırma riski de söz konusu olduğunu, her ne kadar kambiyo senetlerine ilişkin olarak ihtiyati haciz kararı veriliyorsa da İİK nın 257 vd maddelerinde herhangi bir para borcuna ilişkin olarak da ihtiyati haciz kararı verilebildiğini, faturaların yazılı delil niteliğini haiz olduğunu, ancak ilk derece mahkemesince işbu hususlar gözetilmeden ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz ve tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ticari satımdan kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; davacı vekili tarafından cari hesap ekstresi ,e- faturalar ibraz edilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmıştır. Davacının sunduğu delillere karşı, karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. İcra takibine itirazda delil gösterilmemesi halinde de davalı açılacak davada verilecek cevap ile birlikte delillerini ve savunmalarını sunulabilecektir.
Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır. Davalının malvarlığı ile 3. kişilerdeki hak ve alacakları iş bu davanın konusunu teşkil etmemektedir. HMK'nın 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği, somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.
Davanın konusunu teşkil etmeyen davalı şirketin malvarlığı değerlerine ihtiyati tedbir konulması talebi yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle, istinaf sebebleri yerinde görülmeyen ihtiyati haciz-tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz-ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/10/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/40160 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi