Muaccel para alacağının yaklaşık ispat düzeyinde kanıtlanamaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1382 E. 2024/1313 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı, İİK 257/1 kapsamında rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun varlığını yaklaşık ispat düzeyinde mahkemeye kanaat getirecek şekilde kanıtlamak zorundadır; alacağın varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç ise muaccel bir para alacağının bulunduğu kabul edilemez. Talebin dava dilekçesiyle birlikte yapılması ve karşı tarafın beyanı alınmadan inceleme yapılması durumunda, sunulan delillerin (sözleşme, dekont vb.) tek başına yaklaşık ispatı sağladığı kabul edilmeyebilir; bu ihtimalde ihtiyati haciz talebinin reddi hukuka uygundur.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebinde muaccel para alacağının yaklaşık ispat düzeyinde ortaya konulup konulmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme, dekont, taahhütname ve fatura gibi belgeler ile Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin ilgili dosyasının, davalının sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve davalı tarafından iade edilmesi gereken bir para borcunun bulunduğunu yaklaşık olarak ispatladığını, bu nedenle ihtiyati haciz talebinin kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; İİK 258/1 ikinci cümlesi gereği alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Davacı vekili tarafından satın alma sözleşmesi ve dekontlar ibraz edilerek talepte bulunulmuş, ancak ihtiyati haciz talebi dava dilekçesiyle birlikte yapıldığından, davacının sunduğu delillere karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. İcra takibine itirazda sebep gösterilmemesi halinde davalının açılacak davada cevabıyla birlikte delillerini ve savunmalarını sunabileceği, yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz talep edilebileceği de nazara alınarak, yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, dava dilekçesiyle birlikte yapılan ihtiyati haciz talebinde, karşı tarafın beyanı alınmadan sunulan delillerin (sözleşme, dekont) alacağın varlığını yaklaşık ispat düzeyinde ortaya koymadığı ve alacağın ihtilaflı/tespite muhtaç olması halinde muaccel para alacağı koşulunun oluşmadığı yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz taleplerinde emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ muaccel para alacağı↗ itirazın iptali davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1382
KARAR NO 2024/1313
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/05/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2024/448 Esas
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 23/09/2024
İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ara kararın ihtiyati haciz talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA VE TALEP
Davacı vekili; müvekkili ile karşı yan davalının "..." "..." isimli ilaçların tedariki için karşı yan ile tedarik sözleşmesi yaptığını, karşı yanın teslimat tarihleri geçmesine rağmen cüzi miktarda teslimat yaptığını, bedelini ödediği ürünleri teslim etmediği gibi ,aldığı bedeli de iade etmediğini ileri sürerek; davalıya fazla ödenen 317.021-USD alacak için davalının itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalı şirketin banka hesaplarına taşınır ve taşınmaz tüm malvarlıklarına, alacakları üzerine alacak miktarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
ARA KARAR
Mahkemece; İhtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesi ve ekinde sunduğu deliller incelendiğinde, alacaklı şirketin, borçluya ilaç alım bedeli olarak para gönderdiğini, borçlunun taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak ilaç teslimi yapmadığından bahisle avans olarak gönderilen para alacağı için ihtiyati haciz talep ettiği, dekontlar ve sözleşme ibraz edilmiş ise de,sözleşme uyarınca borçlunun edimini yerine getirmediği ve alacaklının para borcunun doğduğunu yaklaşık ispat seviyesinde ispat edemediği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden davacı vekili; davalı şirketin sözleşmede belirtilen yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, akabinde sözleşmeler müvekkili tarafından feshedildiğini, davalı şirketten yapılan ödemelerin iadesi talep edildiğini, müvekkilinin hak kaybına uğramaması amacıyla davalının malvarlığı üzerine ihtiyati haciz konulması gerektiğini, yaklaşık ispat hususuna ilişkin olarak dava dilekçesinin ekinde sunulan belgeler ve Gaziosmanpaşa 1. Sulh Ceza Hakimliği 2024/65 D.iş sayılı dosyası müvekkili şirketin sözleşmesel ilişki kapsamında alacağını temin edemediğinin göstergesi olduğunu, davalının sözleşme ilişkisi çerçevesinde taahhüt ettiği ilaçları teslime yükümlü olduğunu, sunulan faturalar;
sözleşme ilişkisi çerçevesinde müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirerek ödeme yaptığını, davalı şirket tarafından imzalanan taahhütname; sözleşme uyarınca teslim etmesi gerekli tarihte hala teslimatı gerçekleştirmediğini, celbi istenen Gaziosmanpaşa 1. Suih Ceza Hakimliği 2024/65 D.iş dosyası; ilaçlara yetkililer tarafından Sağlık Bakanlığından alınan izinlerin sahte olduğu gerekçesiyle el konulduğunu, böylelikle davalının edimlerini yerine getirmediği ispatlar nitelikte olduğunu, bu kapsamda müvekkili şirketin iadesi gerekli para borcunun mevcut olduğu yaklaşık olarak ispat edildiğini, bu nedenlerle müvekkili şirketin telafisi imkânsız zarara uğramaması adına, verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılmasını, talebin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, davalı tarafından tedarik edilecek ilaçlar nedeniyle davalıya gönderilen avanslar kadar mal teslim edilmediğinden iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; davacı vekili tarafından satın alma sözleşmesi, dekontlar ibraz edilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmıştır. Davacının sunduğu delillere karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. İcra takibine itirazda sebep gösterilmemesi halinde de davalı açılacak davada verilecek cevap ile birlikte delillerini ve savunmalarını sunulabilecektir.
Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/09/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/39681 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi