6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ödeme savunmasına ilişkin belgeler araştırılmadan itirazın reddi silahların eşitliğine aykırıdır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1802 E. 2024/1841 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)usul emsali

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz kararına itiraz aşamasında, davacının dayandığı belgelere karşı davalının sunduğu ve ticari ilişkinin varlığını doğrulayan ödeme belgeleri (örneğin çekler) araştırılmadan, salt bu hususun esas yargılamada değerlendirileceği gerekçesiyle itirazın reddedilmesi, silahların eşitliği ilkesine aykırıdır; ihtiyati haciz talebi borç ikrarı niteliğinde bir belgeye dayanmıyorsa, davalının öne sürdüğü ödeme belgelerinin (çeklerin akıbetinin ilgili bankalardan sorulması gibi) araştırılması ve sonucuna göre itirazın değerlendirilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Ödeme savunmasına ilişkin çeklerin araştırılmadan itirazın reddedilmesi → kabul

İddia: Davalı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkinin kısa süreli olduğunu, müvekkil şirketin davacıya tüm ödemelerini yaptığını ve bu ödemelere ilişkin belgelerin cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Talep, ticari ilişki sonucunda oluşan cari açık hesap bakiyesinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; İİK 258/1'in 2. cümlesi gereği alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur ve bunu yaklaşık ispat düzeyinde ortaya koymalıdır. Somut olayda davacı, davalı adına tutulan cari hesap ekstresine dayanarak ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, davalı ise cevap dilekçesiyle ticari ilişkinin varlığını doğrulayarak bir kısım çeklerle ödeme yaptığına ilişkin belge ve çek bilgileri sunmuştur. İlk derece mahkemesi, ödeme savunmasını değerlendirmeden, bunun davanın esasına ilişkin olduğu ve yargılama sonucunda değerlendirileceği gerekçesiyle itirazı reddetmiştir. Ancak ticari ilişkinin inkar edilmediği bir evrede, davalının BA formları dikkate alınmışken karşı yanın sunduğu ödeme belgelerinin dikkate alınmaması, AİHS 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının muhtevasını oluşturan silahların eşitliği ilkesine aykırıdır. Mahkeme, adil yargılanma hakkının her iki taraf açısından gerçekleşmesi için uygun koşulları sağlamak, taraflar arasında adil bir denge kurmak zorundadır. İlk derece mahkemesince çek akıbetleri için henüz bankalara müzekkere yazılmamıştır. İhtiyati haciz kararı borç ikrarı sayılabilecek bir belgeye dayalı verilmediğinden, davalı tarafça ödeme yapıldığı belirtilen çekler nedeniyle ilgili bankalara müzekkere yazılıp sonucuna göre ihtiyati haciz kararına itirazın değerlendirilmesi gerekirken aksi yönde verilen ara karar yerinde değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İhtiyati haciz kararına itirazın incelenmesinde, alacaklının dayandığı belgeler (BA/BS formları, cari hesap ekstresi) borç ikrarı niteliğinde değilse, davalının sunduğu ödeme savunmasına ilişkin belgelerin (çekler) araştırılmadan itirazın reddedilemeyeceğine, aksi halin silahların eşitliği ilkesine aykırı olacağına ilişkin tespit bakımından bölgesel ikna edici emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz yaklaşık ispat silahların eşitliği ilkesi adil yargılanma hakkı borç ikrarı cari hesap

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1 · AİHS — AİHS 6 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1802

KARAR NO 2024/1841

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/10/2024 (Ara Karar)

NUMARASI 2024/659 Esas

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ara kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA VE TALEP

Davacı alacaklı vekili;

28. 8.2024 tarihli talep dilekçesiyle; BA/BS formları dava dosyasına ilgili kurumlarca ibraz edildiğini, işbu belgeler incelendiğinde 2018 ve 2019 dönemlerine ait hem müvekkil şirketin BS verileri hem de davalı şirketin BA verilerinde görüleceği üzere iki şirket arasında ticari alım /satım ilişkisi olduğu açıkça ortada olduğunu, davalı/borçlu şirketin 2018 ve 2019 yılına ait BA-BS formları incelendiğinde görüleceği üzere davalı/borçlu şirketin müvekkil şirkete olan borcu toplam 426.687,00-TL olduğunu, davalı/borçlu şirketin piyasaya yüklü miktarda borçlandığı ve borçlarını ödemediğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece; davalının 2018 yılı BA formlarında 260.000-TL bedelli 6 adet faturaya ilişkin bildirimde bulunması, dava değerinin 150.000- TL oluşu, icra takibinde alacak dayanağının cari hesap olması dikkate alınarak ihtiyati haciz için aranan İİKnın 257. maddesindeki yasal şartların yaklaşık ispat düzeyinde gerçekleştiği gerekçesiyle 150.000-TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

Davalı karşı yan vekili, cebri icra tehdidi altında 152.824-TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin icra dosyasına teminat olarak depo edildiğini,davalı ile , 2018-2019 yılları arasında ticari ilişkileri bulunduğunu, davacıya olan borcunu çekler ile ödediğini, 6 sene boyunca alacağın tahsili için işlem yapılmadığını ileri sürerek, itirazın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece; davalı tarafça faturalara konu BA bildirimlerinin verildiği , BA bildirimi fatura konusu hizmetin alındığı veya malın teslim edildiğine karine olduğu, davalının itirazında ticari ilişkiyi ikrar etmekle ödemelerin yapıldığını öne sürdüğü, davacıya tahsilat için teslim edilen çeklere ilişkin bir kısım tahsilat makbuzu sunduğu, ihtiyati hacze itirazın; haczin dayandığı sebep, mahkemenin yetkisi ve teminata itiraz ile sınırlı olmak üzere incelenebileceği,dosyaya suretleri sunulan çeklerin ve tahsilat makbuzların hangi alacağın tasfiyesine ilişkin olduğu yönünde bir açıklık bulunmadığı,davalının ödeme yönündeki itirazının davanın esasına ilişkin ve yargılama sonucu değerlendirileceği değerlendirilerek ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davalı karşı yan vekili; tarafların BA-BS formlarının dosyaya gelmesi nedeniyle 13.09.2024 tarihli ihtiyati haczin kabulüne karar verildiğini, taraflar arasında 2018, 2019 senelerinde kısa süreli bir ticaret olduğunu, davalı müvekkil şirketin de davacıya tüm ödemelerini yaptığını, cevap dilekçesi ekinde yapılan ödemelerin tüm belgeleri dosyaya sunulduğunu ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ticari ilişki sonucunda oluşan cari açık hesap bakiyesinin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Somut olayda; davacı tarafından davalı adına tutulan cari hesap ekstresine dayanılarak ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz kararı verildikten sonra davalı vekili cevap dilekçesi sunarak ticari ilişkinin varlığını doğrulayarak bir kısım çeklerle ödeme yapıldığına ilişkin ödeme belgeleri ve çek bilgileri verilerek cevap dilekçesinde borcun ödendiğini savunmuştur. İhtiyati haciz kararına itirazın değerlendirilmesi aşamasında ise ödeme savunması bakımından bir araştırma yapılmadan karar aşamasında inceleneceği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir. Ancak; ticari ilişkinin inkar edilmediği bir evrede davalının BA formları dikkate alınmış ise de karşı yanın sunduğu ödeme belgelerini dikkate almamak, ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi açısından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6.

Maddesinde düzenlenen Adil Yargılanma hakkının muhtevasını oluşturduğu kabul edilen silahların eşitliği ilkesine aykırıdır. Mahkeme, adil yargılanma hakkının her iki taraf açısından tahakkuku için uygun koşulları sağlamak, kısaca taraflar arasında adil bir denge kurmak zorundadır. İlk derece mahkemesince; halen çek akıbetleri için bankalara müzekkere yazılmamıştır. Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz kararı borç ikrarı sayılabilecek bir belgeye dayalı verilmediğinden; davalı tarafça ödeme yapıldığı belirtilen çekler nedeniyle ilgili bankalara müzekkere yazılarak sonucuna göre ihtiyati haciz kararına itirazın değerlendirilmesi gerekirken aksi yönde verilen ara karar yerinde olmadığından itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılmasına, yazı cevaplarına göre sonucuna göre karar verilmek üzere kararın ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/659 Esas sayılı 04/10/2024 tarihli ara kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itiraz yeniden incelenmek üzere kararın ara kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/12/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/39298 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.