6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek İstirdadı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2016/8795 E. 2017/6963 K. ·

BozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
vekil hamil teminat çeki gayrinakdi kredi meşru hamil kat ihtarı teminat mektubu lehtar rehin ciro hamil keşideci ihtar çek eksik inceleme teminat

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı bankadan ...Pazarlama şirketinin kredi çektiği, bu kredi borcu nedeniyle davadışı ...Pazarlama lehine ciro edilen çeklerin borca mahsuben davacı tarafa verildiği, teminat çeki olmadığı, davalının asıl borçluya karşı ileri süreceği defileri 3. kişi konumunda olan davacıya karşı ileri süremeyeceği, davacının çeklerin meşru hamili olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacı banka tarafından davadışı ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. lehine verilen gayrinakdi kredi niteliğindeki teminat mektubu bedellerine mahsuben kendisine verildiği ileri sürülen, keşidecisi ... lehtarı ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. olan 2 adet çek bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamı uyarınca, davadışı şirket lehtar gösterilerek düzenlenen 3 ayrı teminat mektubu bedellerinin tazmin edilip edilmediği belli değil ise de, davacı banka tarafından kredi hesabı kat edilerek teminat mektubu bedellerinin tahsilinin talep edildiği ve taraflar arasında başkaca kredi ilişkisi bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf, dava konusu çeklerin davadışı müşterisi ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından söz konusu kat ihtarına istinaden ödeme amaçlı olarak kendisine verildiğini iddia etmiştir. Davalı ise, keşidecisi olduğu çeklerin dosyadaki 07.06.2010 tarihli belge uyarınca lehtar tarafından tahsil amacıyla bankaya verildiğini savunmuştur. Gayrinakdi kredi niteliğinde olan teminat mektupları nakde çevrilmediği sürece, banka lehine bir alacak hakkı doğurmaz ise de, banka söz konusu teminat mektubu bedellerine karşılık nakdi/gayrinakdi teminat talebinde bulunabilir. Bu bakımdan, davacı bankanın söz konusu mektuplar tazmin edilmeden mektup

bedellerinin tahsilini talep etmesi doğru olmadığı gibi hamili olduğu söz konusu çeklerin varlığını ileri sürerek alacak hakkına dayalı olarak çek bedellerini talep etme hakkı da yoktur. Teminat mektupları tazmin edilmediği sürece bankanın çekleri gayrinakdi kredinin teminatı olarak rehine alması da mümkün olmayıp, mahkemece bu hususlar araştırılmaksızın sonuca varılması yerinde olmamıştır. O halde, mahkemece teminat mektuplarının tazmin edilip edilmediği hususu saptanıp, davalı tarafın dava konusu çekler yönünden bankanın vekil hamil olduğu yönündeki iddiası ve sunduğu delillerin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2016/8795 E.  ,  2017/6963 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada...1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 26/11/2015 tarih ve 2013/804-2015/1516 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı tarafından dava dışı ...Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi'ne keşide edilerek verilen 2 adet çekin dava dışı şirkete kullandırılan krediden dolayı kendilerine devredilip kredi borcundan mahsup edilmesinin istendiğini, ancak çek bedellerinin ödenmediğini ve davalı tarafın sebepsiz yere zenginleştiğini ileri sürerek, çek bedelleri olan 60.000,00 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çeklerin bedelsiz kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı bankadan ...Pazarlama şirketinin kredi çektiği, bu kredi borcu nedeniyle davadışı ...Pazarlama lehine ciro edilen çeklerin borca mahsuben davacı tarafa verildiği, teminat çeki olmadığı, davalının asıl borçluya karşı ileri süreceği defileri 3. kişi konumunda olan davacıya karşı ileri süremeyeceği, davacının çeklerin meşru hamili olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, davacı banka tarafından davadışı ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. lehine verilen gayrinakdi kredi niteliğindeki teminat mektubu bedellerine mahsuben kendisine verildiği ileri sürülen, keşidecisi ... lehtarı ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. olan 2 adet çek bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Dosya kapsamı uyarınca, davadışı şirket lehtar gösterilerek düzenlenen 3 ayrı teminat mektubu bedellerinin tazmin edilip edilmediği belli değil ise de, davacı banka tarafından kredi hesabı kat edilerek teminat mektubu bedellerinin tahsilinin talep edildiği ve taraflar arasında başkaca kredi ilişkisi bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf, dava konusu çeklerin davadışı müşterisi ...Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından söz konusu kat ihtarına istinaden ödeme amaçlı olarak kendisine verildiğini iddia etmiştir. Davalı ise, keşidecisi olduğu çeklerin dosyadaki 07.06.2010 tarihli belge uyarınca lehtar tarafından tahsil amacıyla bankaya verildiğini savunmuştur. Gayrinakdi kredi niteliğinde olan teminat mektupları nakde çevrilmediği sürece, banka lehine bir alacak hakkı doğurmaz ise de, banka söz konusu teminat mektubu bedellerine karşılık nakdi/gayrinakdi teminat talebinde bulunabilir. Bu bakımdan, davacı bankanın söz konusu mektuplar tazmin edilmeden mektup

bedellerinin tahsilini talep etmesi doğru olmadığı gibi hamili olduğu söz konusu çeklerin varlığını ileri sürerek alacak hakkına dayalı olarak çek bedellerini talep etme hakkı da yoktur. Teminat mektupları tazmin edilmediği sürece bankanın çekleri gayrinakdi kredinin teminatı olarak rehine alması da mümkün olmayıp, mahkemece bu hususlar araştırılmaksızın sonuca varılması yerinde olmamıştır. O halde, mahkemece teminat mektuplarının tazmin edilip edilmediği hususu saptanıp, davalı tarafın dava konusu çekler yönünden bankanın vekil hamil olduğu yönündeki iddiası ve sunduğu delillerin bu kapsamda değerlendirilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 06/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/389296600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.