Para alacağına ilişkin davada ihtiyati tedbir talep edilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1462 E. 2024/1322 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Konusu para alacağı olan davalarda, uyuşmazlık konusu belirli bir malvarlığı değeri bulunmadığı için HMK 389 kapsamında ihtiyati tedbir kararı verilemez; bu tür alacaklar için ancak koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir. İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklının, İİK 257/1 ve 258/1 uyarınca muaccel bir para alacağının varlığını yaklaşık ispat düzeyinde mahkemeye kanaat getirecek şekilde göstermesi gerekir; alacağın varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç ise, karşı tarafın beyanı alınmadan yapılan incelemede bu ölçü sağlanmış sayılmaz.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati tedbir talebinin reddi → ret
İddia: Davacı vekili, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, davalının ekonomik durumunun bozulduğunu ve mal kaçırma girişiminde bulunduğunu, alacağının tehlikede olduğunu belirterek ihtiyati tedbir talebinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 389. maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan malvarlığı değerleri bakımından karar verilebilir; davalının malvarlığı ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları davanın konusunu teşkil etmemektedir. Konusu para alacağı olan davalarda, koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebilir; ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmamaktadır. Tedbir konulması istenilen araç ve gayrimenkul dava konusu olmadığından ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz talebinin reddi → ret
İddia: Davacı vekili, 05/03/2024 tarihinde davalıya gönderilen 500.000-TL bedelin karşılığında mal teslim edilmediğini, bedelin de iade edilmediğini, davalının ekonomik durumunun bozulduğunu ve alacağının tehlikede olduğunu belirterek ihtiyati haciz talebinin kabul edilmesini istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1. maddesine göre rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; İİK 258/1. maddesinin 2. cümlesi uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. İhtiyati haciz/tedbir talebi dava dilekçesiyle birlikte yapılmış olup istinaf incelemesinde, davanın açıldığı ve ara kararın verildiği tarihten sonraki olgular veya toplanan deliller dikkate alınamayacağından inceleme, talep ve karar tarihi itibarıyla mevcut deliller kapsamında yapılmaktadır. Ödeme dekontları ile bir adet proforma fatura ibraz edilmiş olup, davacının sunduğu delillere karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bu evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. İcra takibine itirazda delil gösterilmemesi halinde davalı, açılacak davada cevap ile birlikte delillerini ve savunmalarını sunabilecektir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz/tedbir kararı verilmesi mümkün olduğundan, yargılamanın bulunduğu aşama itibarıyla yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Para alacağına ilişkin davalarda ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği ve ihtiyati haciz için varlığı ihtilaflı alacağın yaklaşık ispat düzeyinde dahi kanıtlanamamasının talebin reddini gerektirdiği yönündeki değerlendirme, benzer usuli taleplerde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ muaccel alacak↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1462
KARAR NO 2024/1322
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/07/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2024/623 Esas
İhtiyati haciz/tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talep eden vekili; tarafların 04/03/2024 tarihli faturaya istinaden kısmi mal/ürün alımı için anlaştığını, davacı şirket tarafından mal alımı için 05/03/2024 tarihinde 500.000-TL bedelin davalı şirkete gönderildiğini, davalı tarafa bedelin ödenmesine rağmen herhangi bir ürünün davacı tarafa gönderilmediğini ve gönderilen bedeli iade etmediğini, iş bu alacağa istinaden davacı tarafça takip başlatıldığı, davalı tarafça takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, şifahen yapılan araştırmada davalının ekonomik durumunun bozuk olduğunu, borçlarını ödeyemediği ve alacaklılardan mal kaçırma işlemlerine başladığını, davacının alacağının tehlikede olduğunu belirterek, 3 kişilere devrinin önlenmesi için davalı adına kayıtlı araçların, taşınmazların takip miktarı kadar ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz şerhi konulmasını talep ve dava etmiştir.
ARA KARAR
Mahkemece, ihtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gerekli olduğunu, haklılık konusunda yaklaşık ispat ölçüsü kriterine uyulmadığını, tedbir konulması istenilen aracın, gayrimenkulün dava konusu olmadığı da dikkate alınarak, HMK nın 389. vd maddelerindeki koşulların oluşmadığını, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi yönüyle, para alacağına istinaden verilebilen ihtiyati hacze ilişkin alacağın yargılama gerektirdiğini ve yaklaşık olarak da ispat edilemediği kanaati ile davacı vekilinin taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekili; Mahkeme tarafından ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebin reddine ilişkin kararın hukuka ve Yargıtay içtihatlarında aykırı olduğunu, yaklaşık ispat koşulu gerçekleştiğini, müvekkili şirket tarafından mal/ürün alımı için 05.03.2024 tarihinde 500.000-TL nin davalı şirkete gönderdiğini, davalı, gönderilen bedel karşılığında müvekkilline mal/ürün göndermediğinden ve alınan parayı da iade etmediğinden müvekkilini açıkça zarara uğrattığını, davalı ise sebepsiz yere zenginleştiğini, davalı şirket, müvekkilin gönderdiği parayı iade edeceğini söylemesine rağmen işbu bedeli banka nezdindeki kredisini ödediğini, akabinde müvekkilinin telefonlarına dahi çıkmadığını ve müvekkilini mağdur ettiğini, müvekkili ile davalı şirket yetkilileri arasındaki yazışmaların dava dilekçesi ekinde ibraz edildiğini, davalının durumunun giderek bozulduğunu, borçlarını ödeyemediğini, alacaklılarından mal kaçırma işlemlerine başladığını, müvekkilinin alacağının tehlikede olduğunu, alacağı tehlike altında bulunduğundan ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz için gerekli bulunan tüm şartlar gerçekleştiğinden taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, davacı tarafından davalıdan alınacak ürünler için alınan avansın ,mal teslimi yapılmadığından başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasında ihtiyati haciz/tedbir kararı verilmesine ilişkindir.İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
İİK 257. maddesi hükmü uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir.Davalının malvarlığı ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının iş bu davanın konusunu teşkil etmemektedir.HMKnın 389 maddesinin açık hükmü gereği ihtiyati tedbire ancak davalı borçlunun uyuşmazlık konusu olan mal varlığı değerleri bakımından karar verilebileceği, para alacağı talepli davalarda koşulları varsa İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz kararı verilebileceği, somut uyuşmazlıktaki gibi konusu para alacağı olan davalarda ihtiyati tedbir kararı verilmesi imkanı bulunmadığı yargı kararları ile sabittir.
Davacı tedbir konulması istenilen aracın, gayrimenkulün dava konusu olmadığı bu sebeple ihtiyati tedbir talebi yerinde değildir. Somut olayda; ödeme dekontları , bir adet proforma fatura ibraz edilerek ihtiyati haciz/tedbir talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz/tedbir talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmış olup; istinaf incelemesinde davanın açıldığı ve ara kararın verildiği tarihten sonra ki olgular veya toplanan deliller dikkate alınamayacağından; inceleme ihtiyati haciz/tedbir talep ve karar tarihi itibariyle mevcut deliller kapsamında yapılmaktadır. Davacının sunduğu delillere karşı, karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.
İcra takibine itirazda delil gösterilmemesi halinde de davalı açılacak davada verilecek cevap ile birlikte delillerini ve savunmalarını sunulabilecektir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz/tedbir kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz/tedbir talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz/tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/09/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/37929 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi