6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Cari hesapta taşıma ücretinin fahiş olduğu iddiasında emsal araştırması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/974 E. 2025/1132 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Taşıma

Davacının nitelemesi: Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Cari hesap sözleşmesinde taşıma ücretini tek taraflı belirleme yetkisi bulunması, taraflar arasında kararlaştırılan sabit bir fiyat yoksa, düzenlenen faturanın emsal fiyat araştırmasıyla denetlenmesine ve fahiş bulunan kısmının emsal değere indirilmesine engel değildir. Ayrıca TTK 1530 maddesindeki işlemiş faiz düzenlemesi tedarik sözleşmelerine özgü olup taşıma sözleşmelerine uygulanmaz.

Ele alınan sorunlar

Cari hesap sözleşmesinde tek taraflı fiyat belirleme yetkisinin fahiş fatura karşısında sınırlandırılması → ret

İddia: Davacı vekili, cari hesap sözleşmesi uyarınca kargoyu yeniden ölçümleme ve ücretlendirme hakkı bulunduğunu, tacirlerin bedel indirimi talep etme hakkı olmadığını, davalının sözleşme uyarınca belirlenen ücreti ödemekle yükümlü olduğunu, emsal fiyat araştırmasının kabul edilebilir olmadığını ileri sürerek itiraza konu alacağın tamamı için itirazın iptalini talep etmiştir.

Gerekçe: Taraflar arasında taşıma hizmetinin verildiği hususunda uyuşmazlık bulunmayıp uyuşmazlık taşıma ücretine ilişkindir. Davalı, faturanın fahiş düzenlendiğini ileri sürdüğünden aynı özellikte taşıma için 5 ayrı hava yolu taşıma şirketinin fiyatları esas alınarak bilirkişi kurulundan rapor ve ek rapor alınmış; taşınan emtianın desi değeri, ekspres taşıma ücreti, ek hizmet bedelleri, acil durum payı ücretleri ve Posta Hizmetleri Kanunu gereği %2,35 oranındaki posta hizmet ücreti dikkate alınarak yapılan emsal araştırmasında en yüksek fiyat 11.654-TL, en düşük fiyat 2.919-TL olarak tespit edilmiştir. Cari hesap sözleşmesinde tek taraflı fiyat belirleme yetkisi bulunmakla birlikte, verilen hizmet karşılığında düzenlenen faturanın emsallerine göre fahiş olduğunun kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. Kararlaştırılan sabit bir fiyat bulunmadığından, davacının faturası yerine emsal araştırması esas alınarak itirazın kısmen iptaline karar verilmesi doğrudur.

Gerekçe kaynağı: özgün

TTK 1530 uyarınca işlemiş faiz talebinin taşıma sözleşmesine uygulanamaması → ret

Gerekçe: TTK'nın 1530. maddesi tedarik sözleşmeleri için getirilen bir düzenleme olup taşıma sözleşmesine uygulanması söz konusu değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Cari hesap sözleşmesinde taraflardan birine tanınan tek taraflı fiyat belirleme yetkisinin, düzenlenen faturanın emsal piyasa fiyatlarına göre fahiş olması halinde bilirkişi marifetiyle emsal araştırmasıyla sınırlandırılabileceğine ve TTK 1530'un tedarik sözleşmelerine özgü olup taşıma sözleşmelerine uygulanamayacağına ilişkin tespitler açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap sözleşmesi taşıma ücreti emsal fiyat araştırması tek taraflı fiyat belirleme yetkisi tedarik sözleşmesi

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1530

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/974

KARAR NO 2025/1132

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/05/2025

NUMARASI 2024/1 Esas - 2025/325 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ 02/01/2024

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Davalı tarafın cari hesapta yer alan fatura bedelini ödememesi sebebiyle faturadaki son ödeme tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmak suretiyle davalı hakkında Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, fakat davalı tarafından takibe haksız ve dayanaksız olarak itiraz edilerek takibin durdurduğunu, davalının Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacı şirketin müvekkili şirketin bir paket bir kargosunu taşıdığı ancak, Davacı şirketin, hizmet bedeli ile ilgili keyfi olarak fatura tanzim ettiğini ve fahiş para talep ettiğini, kargonun eni 50 cm, yüksekliği 52 cm ve ağırlığı 4,5-kg civarında 2 adet plastik kova olduğunu,davacı şirketin, güncel kargo ücretleri ile ilgili ve getirdiği kargonun ücreti ile ilgili önceden müvekkiline veya kargoyu gönderen kişiye de, kargo ücreti hakkında hiç bir bilgi vermediğini, hiç bir ücret bilgilendirmesi yapmadığı halde hizmet bedeli olarak, keyfi olarak değerlendirme yapıldığını ve fahiş ölçülerde para talep ettiğini, taşınan emtia üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak bilirkişi marifetiyle kargo ücretinin tespit edilmesine, fazla taleplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki anlaşmanın 2.maddesi uyarınca davacının taşıma ücretinde değişiklik yapmasının ancak belirli hallerde mevcut olduğunu, uyuşmazlık konusu taşıma işlemi öncesi bu hallerden biri olduğunun davacı tarafından ispatlanamadığını, raporda yapılan değerlendirmede gönderim ücretinin taraflar arasındaki anlaşmaya göre emsal değerler kıyaslanarak 7.360,74-TL olabileceğinin hesaplandığı,taşınan iki adet kova ürününün o dönemki piyasa koşulları ve emsal değerler göz önünde bulundurularak taraflar arasındaki anlaşmaya uygun bulunmadığını ve davacı tarafından tek taraflı şekilde fahiş fiyat arttırımı yapıldığı hususunda mahkemece kesin kanaate varılmakla; davacı tarafından icra takibinde talep edilen 03.07.2023 tarihli 51.284,58-TL bedelli faturanın 7.360,74-TL olarak kabulü gerektiğinden davanın kısmen kabulüne, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili;

03. 07.2023 tarihli, ekspres taşıması” olan 51.284,58-TL bedelli fatura içeriğini "fatura degısıklıgı-posta hızmetı ucretı-gogreen ıklım notr-yakıt farkı (jet)-acıl durum ucretı" oluşturduğunu, cari hesap sözleşmesine göre davacı şirketin kargoyu yeniden ölçümleme ve ücretlendirme hakkı bulunduğunu, taşıyıcıların ücret tarifelerini ticari hayatta değişimleri gözeterek değiştirebildiklerini, muhataplarına bildirerek, ayrıca bir kabul olmaksızın uyguladıklarını, ekstra hacim ağırlık bilgisi; uçak tipi, uçak içinde kaplayacağı alan,destinasyonda yaşanan yoğunluklar gibi faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterdiğinden sadece uçak şirketi tarafından hesaplanabildiğini,bir kabın ölçüsü 300 cm uzunluk/200 cm en/160 cm yükseklik ölçülerini aşıyorsa ekstra hacim ücreti uygulanacağını, tacirlerin bedel indirimi talep etme hakkı olmadığını, sözleşme hükümleri uyarınca davalının ücret ne ise onu ödemekle yükümlü olacağını, 51.284,58-TL bedelli faturaya ilişkin çeşitli kargo firmalarından eş değer ürün için emsal fiyat araştırmasının kabul edilebilir olmadığını, itiraza alacak 57.645,90-TL için itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; cari hesap ilişkisinde oluşturulan faturalardan dolayı başlatılan icra takibine davalının itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasında Abone Cari Hesap Anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmaya göre davacı tarafından taşıma hizmeti verilecek; davalı tarafından ise anlaşmaya göre ödeme yapılacaktır.Davacı tarafından 2 Adet Plastik çöp kovasının Çin’den Türkiye’ye havayolu ile getirilerek davalıya taşıma hizmeti verilmiştir. Verilen hizmete ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşınan ürünün taşıma ücretine ilişkindir. Kargo için düzenlenen fatura 51.284,58-TL bedelli olduğu ,davalının taşıma hizmetine ilişkin bu faturayı kayıtlarına almayacağını yapmış olduğu ihtar ile davacıya bildirmiş ve yasal defter kayıtlarına da almamıştır.

Davalı faturanın fahiş olarak düzenlendiğini ileri sürdüğünden; aynı özellikte taşıma için 5 ayrı hava yolu taşıma şirketinin taşıma fiyatlarından hesaplama yapılmak üzere bilirkişi kurulundan rapor ve ek rapor alınmış; bilirkişi kurulu; taşınan amtianın iki adet plastik çöp kovası olduğu 50x53 ebatlarında hacimsel olarak (W)ağırlık olarak 14,50 W yazılı olduğu kargo paketinin desi değeri, ekpress taşıma ücreti, ek hizmet bedelleri, acil durum payı ücretleri, Posta Hizmetleri Kanunu gereği %2,35 oranda "posta hizmet ücreti" dikkate alınarak 5 ayrı şirketten fiyat araştırmaları yapılmış olup, en yüksek fiyatın 11.654-TL, en düşük ücreti 2.919-TL olarak tesbit etmişlerdir. Cari hesap sözleşmesinde tek taraflı fiyat belirleme yetkisi var ise de;

verilen hizmet karşılığında düzenlenen faturanın emsallerine göre fahiş sayılacağının kabulünde isabetsizlik görülmemiştir.Davalı vekili, TTK'nın 1530 maddesi uyarınca işlemiş faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de; TTK'nın 1530 maddesi tedarik sözleşmeleri için getirilen bir düzenleme olup taşıma sözleşmesine uygulanması sözkonusu değildir.Açıklanan nedenlerle ;kararlaştırılan sabit fiyat olmadığından davalı faturası yerine emsal araştırması yapılarak itirazın kısmen iptaline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilininbaşvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/07/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/3763 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.