Menfi tespit davası açılmış olması ihtiyati hacze itirazın o mahkemece incelenmesini gerektirmez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1415 E. 2024/1503 K. · · İlk derece: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz kararına itirazdan önce alacaklı tarafından başka bir mahkemede alacak/menfi tespit davası açılmış olması, itirazın ihtiyati haczi veren mahkeme yerine o davaya bakan mahkeme tarafından incelenmesini gerektirmez; zira menfi tespit davasına bakan mahkeme, alacağın esasını incelemekle görevli mahkeme sayılarak ihtiyati hacze itirazı inceleme yetkisine sahip olmaz. Ayrıca İİK 265 uyarınca ihtiyati haciz kararına itiraz, kanunda sayılan sebeplerle sınırlıdır; borcun miktarına, senedin mücerret olup olmadığına veya alacağın esasına ilişkin, menfi tespit/istihkak/itirazın iptali davalarında ileri sürülebilecek iddialar itiraz sebebi olarak kabul edilemez.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati hacze itirazın menfi tespit davasına bakan mahkemece incelenmesi gerektiği iddiası → ret
İddia: Borçlu vekili, ihtiyati haciz kararından önce alacaklıya karşı Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/436 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını, bu nedenle itirazın söz konusu davaya bakan mahkeme tarafından incelenmesi gerektiğini, görev yönünden kararın kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: İİK 264/1 uyarınca ihtiyati haciz kararına itirazdan önce alacaklı başka bir mahkemede alacak davası açmışsa, itiraz ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından değil, davanın açıldığı mahkeme tarafından incelenir. Ancak menfi tespit davasına bakan mahkemenin, alacağın esasını incelemekle görevli mahkeme olarak nitelendirilip ihtiyati hacze itirazı incelemesi mümkün değildir. Bu nedenle borçlu vekilinin itirazın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin menfi tespit dosyasına gönderilmesi talebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Senedin mücerret olmadığı ve alacağın varlığının şüpheli olduğu iddiası → ret
İddia: Borçlu vekili, taraflar arasındaki mesajlaşmalarda alacaklının ödünçten kaynaklı 1.000 dolar talep ettiğini, senedin kayıtsız şartsız bir ödeme vaadi içermediğinden kambiyo vasfı taşımadığını, ödünç bedelin iade edildiğini, dolayısıyla alacağın varlığının şüphe uyandırdığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: İhtiyati haciz kararına ancak İİK 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. Bu kapsamda borçlu vekilinin borcun talep edilen kadar olmadığına ilişkin iddiası kanunda yazılı itiraz sebeplerinden değildir. İhtiyati haciz kararının borç ikrarı mahiyetindeki bonoya dayalı olarak verildiği de gözetildiğinde, borçlu vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, ihtiyati haciz kararına itirazdan önce alacaklı tarafından açılmış bir menfi tespit/alacak davası bulunsa da, bu davaya bakan mahkemenin alacağın esasını incelemekle görevli mahkeme sayılarak ihtiyati hacze itirazı inceleyemeyeceği ve İİK 265'te sayılan sebepler dışındaki iddiaların (borcun miktarı, senedin niteliği vb.) itiraz sebebi olamayacağı yönündeki tespitler, benzer itiraz uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İhtiyati haciz kararına itirazdan önce alacaklı tarafından başka bir mahkemede alacak davası açılmış olsa da, menfi tespit davasına bakan mahkeme alacağın esasını incelemekle görevli mahkeme olarak nitelendirilip ihtiyati hacze itirazı inceleyemez; bu itiraz İİK 265 kapsamında ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından incelenir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ menfi tespit davası↗ yetkili mahkeme (itiraz incelemesi)↗ borç ikrarı niteliğinde bono↗ yaklaşık ispat↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1415
KARAR NO 2024/1503
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/07/2024 (Ek Karar)
NUMARASI 2024/178 D.İş - 2024/181 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/10/2024
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 19/07/2024 tarihli ek kararın borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, karşı tarafın 01/11/2023 tanzim tarihli, 09/06/2024 vade tarihli, 8.117-USD bedelli senet düzenlediğini, vadesi gelmesine rağmen borcunu ödemediğini, borçlunun ikametgahını değiştirme ve malları kaçırma hazırlığı içerisinde olduğunu beyanla borçlunun borca yere miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi menkullerin muhafazası için ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.
D.İŞ KARAR
Mahkemece, talebe konu 09/06/2024 vade tarihli, 01/11/2023 tanzim tarihli, 8.117,00 USD bedelli senette keşidecinin ... olduğu, senet bedelinin senedin ödeme tarihi geldiği halde borçlu tarafından ödenmediği, talep eden vekilince senet aslının dosyaya ibraz edilerek suretinin talep dilekçesine eklendiği, alacağın varlığı konusunda yaklaşık kanaatin ve ihtiyati haciz isteminin yasal unsurlarının oluştuğu kanaatine varılarak dava dilekçesinde talep edilen 8.117-USD alacak yönünden ihtiyati haciz isteminin, alacak miktarının %15'i oranında teminat yatırılması halinde kabulüne karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, müvekkilinin banka hesaplarına, gayrimenkulüne ve maaşına haciz uygulandığını, davacı tarafın davalının avukatı olup takip ettiği davalardaki avukatlık ücreti ve ödünç verdiği bir miktar paranın karşılığı olarak ihtiyati hacze konu 01.11.2023 keşide tarihli, 09.06.2024 vadeli, 8.117-USD bedelli kambiyo senedini aldığını, taraflar arasında, avukat - müvekkil ilişkisi dışında kambiyo senedini gerektirir hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, davacı avukatın mesaj yolu ile müvekkiline sinkaflı sözler söylemesi, hakaret etmesi, aşağılaması ve takip ettiği davalarda gerekli özeni yerine getirmemesi nedeniyle 26.02.2024 tarihinde Çorlu ...Noterliğinin ... yevmiye nolu azilnamesi ile davacıyı azlettiğini, davacıyı şikayet ettiğini ve Çorlu C Başsavcılığının 2024/1156 nolu soruşturma dosyası ile soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilinin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/436 E sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığını ve davada senede konu ilişkinin vekil- müvekkil ilişkisinden kaynaklı olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiğini, taraflar arasında yapılan mesajlaşmalarda davacının ödünçten kaynaklı alacaklı olduğu kısımla ilgili 1.000 dolar talep etmesi göz önüne alındığında, davaya konu senedin mücerret olmaması ve yargılama gerektirmesi nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece, itiraz dilekçesinde belge olarak geçen yazının 2.paragrafı "...'ün 01.11.2023 tarihi itibariyle yukarıda belirtilen dışında bir borç bulunmamaktadır. Bankadan ödenen paralarla ilgili 01.11.2023 tarihi itibariyle ...'nun hiç bir talebi ve alacağı yoktur" şeklinde olmakla senetteki borcun devam ettiği tek taraflı olarak imza altına alındığı anlaşıldığı, yaklaşık ispat koşulları dosya kapsamında mevcut olduğundan itirazların ihtiyati haczin kaldırılmasına sebep itirazlar mahiyetinde görülmediğinden, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, davaya konu senetle ilgili olarak ihtiyati haciz kararı alınmadan önce, müvekkili tarafından menfi tespit davası açmadan önce arabulucuya başvurulduğunu, sonuç alınamaması üzerine, Çorlu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/140 E sayılı dosyası üzerinden ihtiyati tedbir talepli olarak menfi tespit davası ikame edildiğini, görevli Mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilerek Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/436 Esas sayılı dosyasına kaydedildiğini, itirazın menfi tespit davasının açıldığı Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin (3 nolu Kalem) 2024/436 E dosyası üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini, öncelikle görev yönünden kararın kaldırılması gerektiğini, taraflar arasında yapılan mesajlaşmalarda davalının ödünçten kaynaklı alacaklı olduğu kısımla ilgili 1.000 dolar talep etmesi göz önüne alındığında, davaya konu senedin mücerret olmaması, Yargıtay 12.
HD’nin, 10.3.2020 tarih, 2019/4768 E, 2020/2474 K sayılı ilamında değinildiği üzere, davalı alacaklı tarafından talil edilen, kabul ve ikrar edilen belgeye göre "kayıtsız ve şartsız bir ödeme vaadini içermediğinden kambiyo vasfı taşımayan belge" olması nedeniyle, ödünç bedelin iade edildiği göz önüne alındığında, alacağın varlığının şüphe uyandıracak nitelikte olduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden,bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin geldiğini mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek zorundadır. İhtiyati hacze itiraz ise İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı;
huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." hükmünü haizdir. İtiraz eden karşı yan vekili karşı yan alacaklıya borcu bulunmadığını ,ödüncün ödendiğini başkaca bir borç olmadığının belirtildiğini , ihtiyati haciz koşullarının mevcut olmadığını,ihtiyati haciz kararından evvel Tekirdağ Asliye Ticaret mahkemesinin 2024/436 esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açtığından itirazının menfi tespit davasına bakan mahkeme tarafından incelenmesi gerektiğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.
"İhtiyati haciz kararına itirazdan önce alacaklı başka bir mahkemede alacak davası açmış ise (İİK 264.1) ihtiyati haciz kararına itiraz ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından değil, davanın açıldığı mahkeme tarafından incelenir. Ancak menfi tesbit davasına bakan mahkemenin alacağın esasını incelemekle görevli mahkeme olarak nitelendirilmesi suretiyle ihtiyati hacze itirazı incelemesi mümkün değildir. (İhtiyati Haciz- Değnekli s.121 -Yargıtay 19 HD nin 24.11.2009 tarih 2009/10029-11109 karar sayılı,2014/9120esas-11364 karar 17.6.2014 tarihli ilamı, Yargıtay 11 HD nin 2015/9102 esas -9590 karar sayılı 29.9.2015 tarihli ilamları ) Muteriz borçlu vekilinin ihtiyati haciz kararına itirazın incelenmek üzere esas davanın görüldüğü Tekirdağ Asliye ticaret Mahkemesi'nin 2024/436 Esas sayılı menfi tespit dosyasına gönderilmesi istemi yerinde görülmemiştir.
İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. Bu kapsamda borçlu vekilinin borcun talep edilen kadar olmadığına ilişkin iddiası kanunda yazılı sebeblerden değildir.İhtiyati haciz kararının borç ikrarı mahiyetindeki bonoya dayalı olarak verildiği de gözetildiğinde, borçlu vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Bu nedenle,ihtiyati haciz kararına yönelik itirazın reddine yönelik ek kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle; ihtiyati haciz kararına itiraz yerinde olmadığından itirazın reddine ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamış istinaf nedenleri yerinde olmayan itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan 50-TL istinaf giderinin borçludan alınarak alacaklıya verilmesine, borçlu tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/10/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/37467 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi