6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İhtiyati hacizde yaklaşık ispat yeterlidir, alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ret hatalıdır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1658 E. 2024/1677 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)usul emsali

Gerekçe özeti

İhtiyati haciz talebinde alacağın ve haciz sebeplerinin İİK 258/1 uyarınca yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanması yeterlidir; alacaklının alacağının varlığını kesin şekilde ispat etmesi aranmaz. Mahkemenin, sunulan belgeleri (fatura, dekont, ihtarname vb.) yaklaşık ispat açısından değerlendirmeden, talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddetmesi hatalıdır; zira alacağın yargılamayı gerektirmesi ihtiyati haciz talebinin reddi için yasada öngörülen bir koşul değildir ve bu tür bir uygulama geçici hukuki koruma tedbirlerinin işlevini ortadan kaldırır.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinin yaklaşık ispat ölçütüne göre değerlendirilmesi gerekip gerekmediği → kabul

İddia: Alacaklı vekili, sunulan satış sözleşmesi, teklif formu, işlem dekontları ve ihtarnamelerin taraflar arasındaki ticari ilişkiyi ve edimin yerine getirilmediğini yaklaşık olarak ispatladığını, bu belgelerin yeterli olduğunu, borçlunun mal kaçırma ihtimaline karşı ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İhtiyati haciz talebi İİK'nın 257 vd. maddelerine dayanır. Talebe konu alacağın rehinle temin edilmediği ihtilafsızdır. İİK'nın 258/1. maddesi uyarınca alacaklının alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmaz; mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterlidir (yaklaşık ispat kuralı). Talep dilekçesinde iki adet proforma fatura örneği, banka havale dekontları, iki ayrı ihtarname ve tebliğ şerhleri sunulmuştur. Alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanması ihtiyati haciz için yeterlidir; alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi gibi bir koşul yasada bulunmamaktadır. Yaklaşık ispatın sağlanması halinde ayrıca bir yargılama yapılması gerekli değildir; zira bu durum geçici hukuki koruma tedbirlerinin özü ile bağdaşmaz ve bu tedbirleri işlevsiz hale getirir. İhtiyati haciz talebinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle reddi doğru görülmemiştir. Dosyaya sunulan belgelerin İİK'nin 258. maddesi uyarınca alacağın varlığı ve miktarı konusunda yaklaşık kanaat oluşturacak belgelerin sunulup sunulmadığının incelenmesi gerekirken bu konuda bir değerlendirme yapılmadan istemin reddedilmesi hatalıdır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İhtiyati haciz taleplerinde mahkemenin alacağın 'yargılamayı gerektirdiği' gerekçesiyle ret kararı veremeyeceği, İİK 258/1 uyarınca yalnızca yaklaşık ispat ölçütünün uygulanması gerektiği yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat geçici hukuki koruma muacceliyet sözleşmeden dönme

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257İİK 258İİK 258/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1658

KARAR NO 2024/1677

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/08/2024 (D.İş Karar)

NUMARASI 2024/982 D.İş - 2024/982 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/11/2024

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 26/08/2024 tarihli d.iş kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, taraflar arasında 03/07/2024 tarihinde imzalanan sözleşme gereği karşı tarafın müvekkili şirkete 2 adet ... marka, 2024 model, 16+1 koltuk, personel tip aracı teslim edeceğini, müvekkili şirket ise bu araçların toplam bedeli olan 2.680.000-TL'nin 2.125.000-TL'sini nakit olarak ödemeyi ve kalan bedel için takas ile iki adet eski model aracını teslim edeceğini taahhüt ettiğini, müvekkili tarafından, karşı tarafa 2.125.000-TL ödeme yapıldığını, karşı tarafça sözleşme konusu araçların tesliminin yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından 06/08/2024 tarihli Kocaeli.... Noterliği'nin ... yev nolu ihtarname ile karşı tarafın sözleşme gereği marka ve modeli belirtilen iki aracın müvekkili şirkete teslimi ve devrini talep etmelerine rağmen müvekkili şirkete cevap verilmediğini, karşı tarafın 06/08/2024 tarihli ihtarname ile temerrüte düşmesi sebebiyle seçimlik haklarını kullanarak sözleşmeden döndüklerini,ödenen paranın iadesini 16/08/2024 tarihli Kocaeli....

Noterliği ... yevmiye nolu ihtarname ile karşı tarafa ihtar ettiklerini, alacağın vadesinde ödenmediğini ileri sürerek borçlunun mal varlığı değerleri hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

D.İŞ KARAR

Mahkemece, ihtiyati haczin şartları İİK'nin 257. vd. hükümlerinde genel olarak düzenlendiği, bu yasa hükmüne göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde ve veya 3. şahısta olan menkul ve gayrimenkul mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız borçlunun muayyen ikametgahı yok ise, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya, veya kendisi kaçmaya hazırlanır, yahut kaçar yada bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden ileri işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa, borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbedebileceği hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati haciz kararı verilebileceği, bu itibarla ihtiyati haciz talebinin alacağın yargılamayı gerektirdiğinden bahisle İİK 257.

vd madde hükümlerinde ön görülen koşullar da gerçekleşmediğinden, ihtiyati haciz isteminin bu aşamada reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, mahkeme dosyasına sunulan satış sözleşmesi, teklif formu, işlem dekontları ve ihtarnamelerin taraflar arasında ilgili satış sözleşmesine dayalı ticari bir ilişki olduğunu ve sözleşme konusu araçların teslim edilmediğini, sözleşmeden döndüklerini bildirmelerine rağmen ödedikleri bedelin taraflarına iade edilmediğinin açıkça anlaşıldığını, edimin yerine getirilmediğinin yaklaşık ispatı için mahkemeye sundukları evrakın yeterli olduğunu, hal böyle iken; borçlu şirketin, teslime davet içerikli ve daha sonra gönderilen sözleşmeden döndüklerine ilişkin ihtarnamelerinin karşı tarafa tebliğ edilmesine rağmen ödeme yapmaması sebebiyle mal kaçırmasından endişe ettiklerini, borcun varlığı da sözleşme ve işlem dekontları ile ispatlandığından ötürü borçlunun mal kaçırmasına mani olmak için istinaf sebeplerinin kabulü ile kararın kaldırılmasına, İİK'nin 257.

maddesi uyarınca borçlu şirketin menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK'nın 257 vd. maddeleri uyarınca ihtiyati hacze ilişkindir. Alacaklı vekili ihtiyati haciz talep dilekçesine, taraflar arasında imzalanan iki adet satım sözleşmesi kapsamında satılması taahhüt edilen araçların teslim edilmediğini, davalıya gönderilen ilk ihtarname ile araçların tesliminin istenildiğini, teslim edilmemesi halinde sözleşmeden dönme hakkını kullanacaklarının ihtar edildiğini, süresinde teslimat yapılmadığından sözleşmeden dönme hakkını kullandıklarını davalıya ihtar ettiklerini bildirerek, ödedikleri peşinatın iade edilmediğini ileri sürerek alacağın tahsili amacıyla başlatılan takipte uygulanmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.Talebe konu alacağın rehinle temin edilmediği hususu ihtilafsızdır.

İhtiyati haciz talebi hakkında İİK'nın 257 ve 258. maddeleri kapsamında değerlendirme yapılması gerekir. İİK'nın 258/1. Maddesinde ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.'' Bu hükümdeki yaklaşık ispat kuralını ifade eden “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken husus, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Talep dilekçesinde iki adet proforma fatura örneği, banka havale dekontları, iki ayrı ihtarname ve tebliğ şerhleri sunulmuştur.

Alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlanması ihtiyati haciz için yeterli olup, alacağın varlığının yargılamayı gerektirmesi gibi bir koşul yasada bulunmamaktadır. Yaklaşık ispatın sağlanması halinde ayrıca bir yargılama yapılması gerekli değildir. Zira bu durum geçici hukuki koruma tedbirlerinin özü ile bağdaşmaz ve bu tedbirleri işlevsiz hale getirir. İhtiyati haciz talebi yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. Alacaklı tarafça dosyaya sunulan belgelerin İİK'nin 258. maddesi uyarınca, alacağın varlığı ve miktarı konusunda yaklaşık kanaat oluşturacak belgelerin sunulup sunulmadığının incelenmesi gerekirken bu konuda bir değerlendirme yapılmadan, istemin yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, ihtiyati haciz talebi yeniden incelenmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/08/2024 Tarih 2024/982 D.İş - 2024/982 Karar sayılı kararının HMK 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati haciz talebi yeniden incelenmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/11/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/36854 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.