Uyuşmazlığın esasını çözecek nitelikteki taleplerde ihtiyati tedbir verilemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/764 E. 2025/1096 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Davacının nitelemesi: Sözleşmenin Uyarlanması (Edimler Arasındaki Oransızlığın Giderilmesi) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Bir davada, hükümle elde edilebilecek bir hususun ihtiyati tedbir yoluyla önceden elde edilmesi talep edilemez; talep edilen tedbirin uyuşmazlığın esasını çözer nitelikte olması halinde tedbir talebinin reddine karar verilir. Saklama sözleşmesi ilişkisinde davalı tarafından ileri sürülen hapis hakkı TBK 580/2 uyarınca maddi hukuka dayandığından, bu hakka karşı malların tedbiren teslimi veya karşı edim ücretinin işletilmesinin tedbiren durdurulması talepleri uyuşmazlığı esastan çözecek nitelikte olup tedbir yoluyla karara bağlanamaz.
Ele alınan sorunlar
Hapis hakkı altındaki malların ihtiyati tedbir yoluyla teslimi talebinin uyuşmazlığın esasını çözüp çözmediği → ret
İddia: Davacı vekili, antrepo ücretinin ihtilaflı ve fahiş olması nedeniyle bedelin ödenemediğini, davalının hapis hakkı kullanması ve fahiş faturaların işlemesi nedeniyle müvekkilinin büyük zarara uğradığını, eşyaların satılma aşamasında olduğunu, tedbir kararı verilmemesi halinde müvekkilinin zarara uğrayacağını belirterek ilk derece kararının kaldırılmasını ve tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 389. madde uyarınca ihtiyati tedbir, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya imkansız hale geleceği ya da ciddi bir zararın doğacağı hallerde uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir; HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Ancak uyuşmazlığın esasını çözecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir. Somut olayda taraflar arasındaki saklamaya dayalı hukuki ilişki kapsamında davalı tarafından ileri sürülen hapis hakkı, TBK 580/2 uyarınca kira sözleşmesine ilişkin hapis hakkı hükümlerinin saklama sözleşmesine de uygulanması nedeniyle maddi hukuka dayanmaktadır. Davacının, davalı tarafından ileri sürülen bu hapis hakkına rağmen malların tedbir yoluyla teslimini talep etmesi, uyuşmazlığı esastan çözecek niteliktedir; bir davada hükümle elde edilebilecek bir hususta ihtiyati tedbir kararı verilemez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Antrepo ücretinin tedbiren işletilmemesi talebinin uyuşmazlığın esasını çözüp çözmediği → ret
İddia: Davacı vekili, antrepo ücretinin tedbir istenilen eşyaların depolanmasına ilişkin olduğuna dair bir ihtilaf bulunmadığını belirterek tedbir kararından itibaren antrepo ücretinin işletilmemesini talep etmiştir.
Gerekçe: Davacının antrepo ücretinin tedbiren işlemesinin durdurulmasına yönelik talebi de uyuşmazlığın esasına ilişkindir; bir davada hükümle elde edilebilecek bir hususta ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Saklama (antrepo) sözleşmesi ilişkisinde davalının hapis hakkına dayanarak elinde tuttuğu malların ihtiyati tedbir yoluyla teslimi veya karşı edim ücretinin işletilmesinin durdurulması taleplerinin, uyuşmazlığı esastan çözecek nitelikte olduğu ve bu nedenle tedbir yoluyla karşılanamayacağı yönündeki tespit, benzer hapis hakkı-tedbir çekişmelerinde bölgesel ikna edici değer taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ edimler arasındaki oransızlığın giderilmesi↗ saklama sözleşmesi↗ hapis hakkı↗ yaklaşık ispat↗ uyuşmazlığın esasını çözecek nitelikte tedbir yasağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/764
KARAR NO 2025/1096
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 27/03/2025 (Ara Karar)
NUMARASI 2025/264 Esas
TALEP İhtiyati Tedbir
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 27/03/2025 tarihli ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; müvekkiline ait olan ve yurt dışındaki alıcısına teslim edilemeyen ürünlerin Türkiye'ye geri getirilmesi üzerine müvekkilinin ürünlerin çıkış antreposuna konulması talimatına vermesine rağmen davalının ürünleri kendi antreposuna koyduğunu, davalı ile müvekkili arasındaki yazılı bir antrepo sözleşmesi yapılmadığını, davalının yanıcı madde depolama yetkisinin olmadığının öğrenilmesi üzerine ürünlerin davalıdan istenmesine rağmen verilmediğini, taraflar arasında bir ücret belirlemesi yapılmadığından müvekkilinin standart tarifeye göre işlem yapılacağını düşünmesine rağmen davalının fahiş ardiye ücreti ödediğini, müvekkilinin ürünleri başka bir satıcıya satmak istemesine rağmen davalının fahiş ardiye ücreti ile teslime karşı çıktığını, davalının ürünlerin üzerinde hapis hakkını kullandığını, davalının 2023 yılının Kayım ayından itibaren malların değerinden çok yüksek miktarda antrepo ücreti uyguladığını, müvekkilinin davalının haksız yere hapis hakkı uygulaması ve malların antrepodan alınamaması nedeniyle büyük zarara uğradığını belirterek edimler arasındaki oransızlığın giderilmesi istemine ile açtığı davada ihtiyati tedbir yoluyla malların antrepodan çekilmesini ya da tedbir kararından itibaren antrepo ücretinin işletilmemesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME ARA KARARI
Mahkemece; 27/03/2025 tarihli ara kararla davanın sözleşmenin uyarlanmasına ilişkin olması, uyarlama talebinin ücrete yönelik olması, taraflar arasındaki saklama ilişkisi, TBK 561 ve devamı maddelerindeki düzenlemeler, ihtiyati tedbire ilişkin yasal düzenlemeler, ispat külfetinin aidiyeti ve yakın ispat kuralları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde söz konusu tedbir taleplerinin yasal ve maddi şartlarının somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; antrepo ücretinin ihtilaflı ve piyasa koşullarına göre fahiş olması nedeniyle bedel ödemesinin gerçekleştirilemediğini, müvekkilinin davalının hapis hakkını kullanması ve fahiş faturaların işlemesi nedeniyle büyük zararlara uğradığını, antrepo ücretinin tedbir istenilen eşyaların depolanmasına ilişkin olduğuna dair bir ihtilaf bulunmadığını, eşyaların satılma aşamasında olduğunu ve tedbir kararı verilmemesi halinde müvekkilinin eşyalarının satılması ile zarara uğrayacağını belirterek kararın kaldırılmasını tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, antrepo ücretine yönelik muarazanın giderilmesine ilişkin davada davalının hapis hakkı uyguladığı emtiaların ihtiyati tedbir yoluyla davacıya iadesi veya antrepo ücreti işletilmemesi istemine ilişkindir. HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi ise, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.
Diğer taraftan uyuşmazlığın esasını çözecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir. Somut olayda taraflar arasındaki saklamaya dayalı hukuki ilişki kapsamında davacı kendisinden fahiş antrepo ücreti talep edildiğinden bahisle edimler arasındaki oransızlığın giderilmesi istemi ile açtığı davada davalı tarafından ileri sürülen hapis hakkına karşı malların tedbir yoluyla teslimini veya antrepo ücreti işlemesinin durdurulmasını talep etmiştir. TBK'nin 580/2 maddesinde kira sözleşmesinin hapis hakkına ilişkin hükümlerinin saklama sözleşmesine uygulanacağı düzenlenmiş olup, davalı tarafça ileri sürülen hapis hakkı maddi hukuka dayanmaktadır. Bu durumda davacının davalı tarafından ileri sürülen hapis hakkına rağmen malların tedbir yoluyla teslimi talebi uyuşmazlığı esastan çözecek niteliktedir.
Yine davacı antrepo ücreti işlemesinin tedbiren durdurulmasını talep etmiş ise de davacının bu tedbir talebi de uyuşmazlığın esasına ilişkindir. Bir davada hükümle elde edilebilecek bir hususta ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün olmadığından sonuç olarak tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde olmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/07/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/3660 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi