İhtiyati hacizde alacağın muacceliyeti ve itirazın kapsamı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1684

KARAR NO 2024/1581

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/09/2024 (Ek Karar)

NUMARASI 2024/333D.İş - 2024/338 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/11/2024

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin 06/09/2024 tarihli ek kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili; karşı yan borçlunun lüks araç alım-satım faaliyetiyle uğraştığını, tescili yapılmamış araçların satışı yapıldığı için araç alım bedeli ödemesinde plaka bilgisi bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından borçlu şirkete 06.11.2023 tarihinde 41.196.344,00-TL "Araç Alım Bedeli" gönderildiği, paranın gönderilmesi akabinde aradan geçen 6 aylık sürede ne müvekkil şirkete araç teslimi yapıldığı ne de paranın geri ödendiğini, Antalya ... Noterliğinden 29.05.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar keşide edilerek araç alım bedeli olarak gönderilen 41.196.344,00-TL'nin ihtarın tebliğinden itibaren 2 gün içinde iade edilmesinin talep edildiğini, ihtarın muhatabın daimi çalışanına 03.06.2024 tarihinde tebliğ edildiğini;

İİK’nın 258/1. maddesi uyarınca mahkemenin alacak hakkında kanaat sahibi olmasının yeterli olduğunu, ihtiyati haciz talebini inceleyen mahkemenin alacağın gerçekte var olup olmadığı konusunda araştırma ve inceleme yapmakla yükümlü olmadığını, açıklamalı dekont içeriklerine göre, İİK'nın 257 vd maddeleri gereğince eldeki dosyada talep edenin alacağı yönünden muacceliyet ve yaklaşık ispata ilişkin ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiğini,yapılan ödeme sebebiyle borçlunun sebepsiz zenginleştiğini, borçlu şirket tarafından sahibinden.com adlı İnternet sitesinde satış ilanına konu edilen onlarca araç mevcut olduğunu, ileri sürerek alacak miktarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece;

01. 08.2024 tarihli karar ile işbu dosya kapsamında sunulan deliller üzerinden yapılan incelemede alacağın vadesinin gelmiş olduğu ve rehinle temin edilmemiş olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde talebin %20 oranda teminat ile kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; talep eden tarafından, taraflar arasındaki araç alım-satım akdine istinaden 6 ay içinde para iadesi yapılması gerektiği belirtilerek talepte bulunulduğunu, taraflar arasında bir vade kararlaştırılmadığını, araç temini hususunda anlaşıldığı ancak teslim tarih taahhüdünde bulunulmadığı, aracın temini için gerekli sipariş prosedürleri işletildiğini, uyuşmazlık dışı üçüncü şirket konumunda bulunan ... Tic Ltd. Şti. ile Talep Eden arasında bir taşınmaz satış sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme uyarınca alıcı konumunda bulunan alacaklı tarafından 2.300.000-Euro tutarında satış bedeli ödenmesi gerektiğini,müvekkil ile talep eden arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı teamül ve takdir uyarınca (söz konusu borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla) müvekkil tarafından tamamen iyi niyetle talep edenin mağduriyeti giderilmek istenmiş;

bu maksatla bahsi geçen satış sözleşme bedeline istinaden toplam 2.300.000-Euro satış bedelinin alacaklı adına bizzat müvekkil tarafından üstlenilerek ödendiğini, müvekkil tarafından ödenen bedel neticesinde tapunun talep eden şirket üzerine tescil edildiğini, ödenen çek suretlerinin sunulduğunu, ödenen miktarın talebin üzerinde bir meblağ olup;ihtarname keşide tarihinden önce ödendiğini, olayda ise 40.000.000,00-TL değerinde alacak iddiasında bulunulmasına rağmen; müvekkil şirket üzerine kayıtlı araçlar ve taşınmaz ile birlikte en az 200.000.000-TL değerinde mala haciz konulduğunu, itiraz eden vekili 22/08/2024 tarihli dilekçesi ile ".......müvekkil hakkında İstanbul 1. ATM 'nin 22.08.2024 tarihli ve 2024/516 esas sayılı dosyasında adi konkordato hükümleri uyarınca geçici mühlet kararı verildiğini bildirerek" ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

EK KARAR

Mahkemece; ihtiyati haciz talebinin "... Ltd. Şti."ye yöneltildiği bu şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verildiğini, ihtiyati haciz isteyen tarafından çekilen ihtarnamede şirket ünvanı "... Ltd. Şti." olup mernis numarası "..." olduğu, itiraz eden tarafından sunulan vekaletnamede karşı taraf şirketin unvanı "... Turizm ve İnşaat Tic Ltd Şti" olup sicil kayıtlarının incelenmesinde ihtiyati haciz kararında geçen "... Ltd. Şti." ile ihtiyati hacze itiraz eden "... İnş Tic Ltd.Şti" aynı şirketler olduğu, ihtiyati haciz isteyen tarafından aleyhine ihtiyati haciz istenene "araç alım bedeli" açıklaması ile 41.196.344-TL gönderildiği,Antalya ... Noterliğinin 29/05/2024 tarihli ... yev numaralı ihtarnamesi ile paranın gönderilmesinin üzerinden 6 ay geçmesine rağmen araç teslimi yapılmadığı belirtilerek gönderilen paranın iadesinin istenildiği, aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafından talep edene devir edilen araç bulunmadığı görülerek ihtiyati haciz kararı verildiği, TBK'nın 90 maddesine göre "ifa zamanı taraflarca kararlaştırılmadıkça veya hukuki ilişkinin özelliğinden anlaşılmadıkça her borç, doğumu anında muaccel olur" denildiğinden alacağın muaccel olduğu, gönderilen paranın yerine başka bir sözleşmeye istinaden taşınmaz devri yapıldığı iddia edilmiş, itiraz eden ise dilekçesinde 41.196.304-TL yerine 2.300.000-Euro ödenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını belirterek bunun taraflar arasındaki daha önce ki ticari ilişkilere ilişkin olduğu iddia etmesi nedeniyle bu hususun açılacak asıl dava da değerlendirilmesi gerektiği, dar kapsamda inceleme yapılan ihtiyati haciz dosyasında değerlendirilemeyeceği, taşkın haciz iddialarının icra prosedüründe değerlendirilmesi gerektiği, muteriz vekili en son dilekçesinde konkordatoya müracaat ettiklerini bildirerek geçici mühlet kararına dayalı olarak ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiş olup, asıl ve borçlu şirket hakkında konkordato geçici veya kesin mühletin verilmesi, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığı, yasa hükmü, ihtiyati haciz kararının verilmesini değil, uygulanmasını engellediği, itiraz eden borçlu şirketin ihtiyati hacze vaki itirazının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden vekili; taraflar arasındaki araç alım-satım akdine istinaden 6 ay içinde para iadesi yapılması gerektiği belirtilerek talepte bulunulduğunu, taraflar arasında bir vade kararlaştırılmadığını, araç temini hususunda anlaşılmış ancak herhangi bir tarih taahhüdünde bulunulmadığını, müvekkil tarafından söz konusu aracın temini için sipariş prosedürleri işletildiğini, üçüncü şirket konumunda bulunan ... Tic. Ltd. Şti. ile talep eden arasında bir taşınmaz satış sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşme uyarınca alıcı konumunda bulunan Talep Eden tarafından 2.300.000-Euro tutarında satış bedeli ödenmesi gerektiğini, bu gelişmeler üzerine müvekkil ile talep eden arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı teamül ve takdir uyarınca (söz konusu borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla) müvekkil tarafından tamamen iyi niyetle talep edenin mağduriyeti giderilmek istenildiği;

bu maksatla taşınmaz satış sözleşme bedeline istinaden toplam 2.300.000-Euro satış bedeli talep eden adına bizzat müvekkil tarafından üstlenilerek ödendiğini,ödenen bedel neticesinde tapunun adına tescil edildiğini,satım bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini gösterir çeklerin sunulduğunu,ödenen miktarın talebin üzerinde bir meblağ olup; yine görüldüğü üzere ihtarname keşide tarihinden önce ödendiğini, olayda ise 40.000.000-TL değerinde alacak iddiasında bulunulmasına rağmen; müvekkil şirket üzerine kayıtlı 200 milyon-TL değerinde mala haciz konulduğunu ileri sürerek itirazın reddine ilişkin kararın ve ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265.

maddesinde düzenlenmiş olup, madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." Somut olayda itiraz sebebi olarak alacağın muaccel olmadığı, alacak yerine mağduriyet yaşanmaması için ihtiyati haciz miktarından daha fazla bir bedelin alacaklı adına taşınmaz satıcısı ödeme yapıldığı bildirilerek, ihtiyati haciz isteyen tarafa satıldığı belirtilen taşınmazın tapu kaydı ve satıcıya yapılan ödeme belgeleri çek suretleri ibraz edilmiştir.

Alacaklı tarafından "araç satış bedeli" açıklaması ile 06.11.2023 tarihinde 41.196.344-TL gönderildiği, karşı yanca bu bedelin alındığına yönelik bir itiraz ileri sürülmediği, 29.12.2023 tarihli protokol ile ihtiyati haciz isteyen adına tapusu devredilecek 2.300.000-Euro bedel ile bir taşınmaz satışı yapılacağı, satış bedelinin karşı yan borçlu tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, 15.4.2024 tarihli tapu tescil belgesinden bir taşınmazın alacaklı adına kayıt edildiği, protokolde alacaklının taraf olmadığı, satıcı ... şirketi emrine yazılmış çek suretlerinin sunulduğu anlaşılmakta ise de doğrudan bu protokol ile davacının önce gönderip sonra iadesini talep ettiği alacak arasında bir bağlantı kurulamamaktadır.

İhtiyati hacze itiraz aşamasında da bu incelemenin yapılması mümkün olmayıp, karşı yan borçlunun ödeme iddialarını ancak açılabilecek menfi tespit davasında ileri sürmesi mümkündür. Alacağın muaccel olmadığı ileri sürülmüş ise de; paranın gönderildikten 6 ay kadar sonra 29.5.2024 tarihli ihtar ile durum özetlenerek araç teslimi yapılmadığı ileri sürülerek iki gün içinde paranın geri ödenmesi talep edilmiştir.Araç teslim tarihi belirlenmemiş olsa dahi ihtar keşide edildiği dikkate alındığında alacağın muaccel olduğunun kabulü gerektiğinden muaccel alacak için verilen ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; ileri sürülen itirazlar İİK'nın 265 madde kapsamında olmadığından ek karara yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati haciz talep eden tarafından karşılanan 298-TL yargı giderinin ihtiyati hacze itiraz edenden alınarak ihtiyati haciz talep eden tarafa ödenmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/11/2024