6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Davanın esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/98 E. 2023/117 K. · · İlk derece: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Davacının nitelemesi: Ariyet Malların İadesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

bayilik (acente-kıyas)

Gerekçe özeti

Bir davada, talep sonucuyla elde edilmek istenen sonuçla aynı içerikte (uyuşmazlığın esasını çözer nitelikte, hüküm sonucunu önceden elde ettirecek şekilde) ihtiyati tedbir kararı verilemez; talep konusu ayın malın (ariyet/emanet malın) nihai iadesi dava konusu ise, bu malın davacıya veya gösterdiği kişiye teslimine yönelik tedbir talebi, esası çözer nitelikte olduğundan reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Ariyet malzemelerin davacıya veya gösterilecek üçüncü kişiye teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilip verilemeyeceği → ret

İddia: Davacı vekili, ariyetlerin davalının zilyetliğinde bulunduğunu, davalının bunları her an satabileceğini, hurdaya ayırabileceğini veya elden çıkarabileceğini, bu durumun dava sonunda haklı çıksa bile ariyetlerin iadesini engelleyeceğini, talebin ariyetlerin taraflarına nihai iadesi değil geçici koruma ile davalının hüküm ve tasarrufundan şimdilik çıkarılması olduğunu, bu nedenle ariyetlerin teminatsız olarak tedbiren muhafaza altına alınmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 389/(2) maddesi uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir; hâkimin somut sebep göstermesi, ihtiyati tedbirin haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gerekir. Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. Somut uyuşmazlığa benzer bir konuda İstanbul BAM Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlığın giderilmesi Yargıtay'dan istenmiş ve Yargıtay 19. HD'nin ilamı ile hükümle elde edilebilecek hususta ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine karar verilmiştir; Dairemiz ve ilk derece mahkemesi bu içtihada uymak zorundadır. Davanın talep sonucu ariyetlerin iade ve teslimine ilişkin olup bu husus dava dilekçesindeki talep sonucunu teşkil etmektedir. İhtiyati tedbir istemi de hüküm sonucuna yönelik olduğundan, işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemez. Bu nedenle mahkemece tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın taşıyıcı gerekçesi, davanın esasını çözer nitelikte (hüküm sonucunu önceden elde ettirecek) ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği ilkesini, İstanbul BAM Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlığın Yargıtay tarafından giderilmesi kararına dayandırarak uygulamaktadır; bu husus dairenin de bağlı olduğunu belirttiği bir içtihat birleştirme niteliğindeki kararla desteklendiğinden bölgesel ikna edicilik taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yaklaşık ispat bayilik sözleşmesi ariyet uyuşmazlığın esasını çözer nitelikte tedbir yasağı İstanbul BAM Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi kararı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 389/(2)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/98

KARAR NO 2023/117

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/12/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/768 Esas

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/01/2023

İhtiyati tedbir talebinin  reddine ilişkin verilen 13/12/2022 tarihli ara kararın ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Davacı vekili; davalı şirketin davacı şirketin eski bayiisi olduğunu, taraflar arasında Bayilik Sözleşmesi ve eki Çerçeve Protokolü imzalandığını, sözleşme uyarınca davacının akaryakıt ürünlerini ikmal edecek, davalı şirketin de sözleşme şartlarınca davacıdan aldığı ürünleri kendi istasyonunda satacağını, sözleşmenin 02/03/2022 tarihinde kendiliğinden sona erdiğini, davalı şirketin sözleşme süresi sonunda davacı şirket tarafından kendisine teslim edilen ariyetleri kusursuz şekilde söküm ve nakliye masrafları kendisine ait olmak üzere davacıya iade edeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, fakat ariyetlerin bir kısmının davacıya teslim edilmediğini, davalının bir kısım ariyeti tümüyle iade etmesi gerekirken sadece üstlerini kapatarak logonun altındaki davacı şirketçe imal edilip davalıya verilen yapıların teslim edilmediğini, şifahi görüşmelerin sonuç verememesi üzerine Beşiktaş ...

Noterliği'nin 31/05/2022 tarih ... yev.numaralı ihtarnamenin davalıya keşide edilerek ariyetleri iade etmesi, iadenin geciktiği gün başına 3.000-TL cezai şart ödemek zorunda olduğu, 155.364-TL cezai şartı ödemesinin ihtar edildiği, davalı şirketin malzemeler üzerindeki logoyu sökerek \"...\" logosu yazdırıp kullanmaya devam ettiğini, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını beyan ederek davalıya ariyet olarak verilen logoların yerlerinden sökülerek teminatsız olarak tedbiren muhafaza altına alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

ARA KARAR

Mahkemece, Davacının tedbiren ariyet olarak davalıya teslim edilen malların teslimine ilişkin talepleri davanın esasını çözer nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden ötürü yerinde görülmeyen ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili; davalı, zilyetliği kendisine teslim edildiğini, ariyetleri hen an satabileceğini, hurdaya ayırabileceğini veya herhangi bir başka yolla elden çıkarabileceğini, bu haller, dava sonunda haklı çıksa bile müvekkilinin ariyetleri iade almasına engel olduğunu, kanun hükmü bu durumlar için öngörüldüğünü, ihtiyati tedbire konu talebin ariyetlerin taraflarına iadesi değil, geçici koruma ile davalının hüküm ve tasarrufundan şimdilik çıkarılmasını, ariyetlerin teminatsız olarak tedbiren muhafaza altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda uyuşmazlık; bayilik sözleşmesi uyarınca ariyet olarak verilen malzemelerin bayilik ilişkisinin sona ermesi sebebiyle iadesine ilişkin  davada, davalının elinde bulunan ariyete konu menkullerin davacıya  ya da davacının göstereceği 3. kişiye teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. HMK.'nın 389/(2) maddesi \"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. \" İhtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gereklidir.

Somut uyuşmazlığa benzer bir konuda İstanbul BAM Hukuk Daireleri kararları arasında çıkan  uyuşmazlığın giderilmesi Yargıtay'dan istenilmiş; Yargıtay 19. HD'nin 2019/2981 esas-2019/4812 karar sayılı ve 17.10.2019 tarihli ilamı ile: Kanun koyucu, ihtiyati tedbir hakkında karar verecek olan hakime geniş bir takdir alanı bırakmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararda belirtmelidir. Ayrıca verilecek ihtiyati tedbir kararının da uyuşmazlığın esasını çözümler nitelikte olmaması gerekir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, yasanın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir.Açıklanan hukuki değerlendirme çerçevesinde bir davada hükümle elde edilebilecek hususta ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğine, \"uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine\" karar verilmiştir.Davanın talep sonucu ariyetlerin iade ve teslimine ilişkin olup, dava dilekçesindeki talep sonucu teşkil etmektedir.

Dairemiz ve ilk derece mahkemesinin de  de uymak zorunda bulunduğu yukarıda yazılı uyuşmazlığın giderilmesi yolundaki karar nedeniyle ihtiyati tedbir istemi hüküm sonucuna yönelik olup, işin esasını çözecek ve hüküm sonucunu elde edecek şekilde tedbir kararı verilemeyeceğinden mahkemece sonuç itibariyle tedbir talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle istinaf sebepleri yerinde görülmeyen davacı-ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca  ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın ihtiyati tedbir talep eden davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/01/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358786 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.