Promosyon biletiyle uluslararası uçuşta görevli mahkeme tüketici mahkemesidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/76 E. 2023/90 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Görevsizlik mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Taraflardan biri tüketici sıfatıyla hareket eden gerçek kişi, diğeri profesyonel sağlayıcı ise ve uyuşmazlık bir tüketici işleminden (taşıma sözleşmesi dahil) kaynaklanıyorsa, işlemin uluslararası nitelikte olması veya başka bir kanunda (örn. 2920 sayılı Kanun, TTK) düzenleme bulunması görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu sonucunu değiştirmez; 6502 sayılı Kanun'un 83. maddesi uyarınca tüketici işlemi niteliği ve buna bağlı görev kuralları öncelikle uygulanır.
Ele alınan sorunlar
Hava yoluyla taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkemenin tespiti → ret
İddia: Davalı vekili, uluslararası seyahatlerin asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına girdiğini, bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesinin kesin nitelikte bir kararının bulunduğunu, uçuşun Fas-Türkiye arasında olması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak ticari iş sayılması gerektiğini, bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: 6502 sayılı Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak; 3/1-l maddesinde tüketici işlemi ise sağlayıcı ile tüketici arasında kurulan taşıma dahil her türlü sözleşme ve hukuki işlem olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun'un 73/1 maddesi uyarınca tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklara bakma görevi tüketici mahkemelerine aittir. Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı sayılması için taraflardan birinin tüketici, diğerinin profesyonel sağlayıcı olması ve uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanması gerekir. Somut olayda davacının mesleki amaçla seyahat ettiğine dair delil bulunmamakta olup, uyuşmazlık promosyon bilet nedeniyle doğmuştur. Uluslararası bir taşıma olması mahkemenin görevini etkilemez; 2920 sayılı Kanun'un uluslararası sözleşmelere ve TTK'na atıf yapması bu sonucu değiştirmez. 6502 sayılı Kanun'un 83. maddesi uyarınca, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler bakımından diğer kanunlarda düzenleme bulunması, işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve görev-yetki hükümlerinin uygulanmasını engellemez. Bu nedenlerle davacının tüketici olması ve 6502 sayılı Kanun'un 3/1-k bendindeki diğer koşulların bulunması sebebiyle dava konusu işlem tüketici işlemi niteliğindedir ve görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Uluslararası hava yolu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, yolcunun mesleki/ticari amaç taşımaması halinde görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu, taşımanın uluslararası niteliğinin ve başka kanunlara (2920 sayılı Kanun, TTK) atıf yapılmasının bu sonucu değiştirmediği yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Uluslararası hava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve tarafların biri tüketici sıfatıyla hareket eden uyuşmazlıklarda görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici işlemi↗ tüketici mahkemesi görevi↗ mutlak ticari iş↗ hava yoluyla taşıma sözleşmesi↗ görevsizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/76
KARAR NO 2023/90
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/06/2022
NUMARASI 2022/434 Esas 2022/564 Karar
DAVA
Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/01/2023
Görevsizliğe ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin geçen yıllardan davalı firmadan almış bulunduğu promosyon bileti ile Fas ülkesine uçtuğunu, 02.07.2021 uçuşu gerekçesiz bir nedenle iptal olduktan sonra ayın 12'sine kadar yapılamayacağı bildirilen uçuşların 6 Temmuzda yapıldığını, uçuş sözleşmesinin sağladığı hakları ve borç sebebinin bilirkişi marifetiyle saptanarak ödenilen belirsiz giderlerinin tamamı ile ... uçuşuna ödenilen şimdilik 2.244-TL ile saptanacak yabancı bir ülkede zorunlu kalış/barınma/yol ve diğer giderleri için şimdilik 756-TL maddi belirsiz alacak haklarının toplamda 3.000-TL ile, 20.000-TL manevi tazminatın olay gününden itibaren ticari ve yasal faizinin davalı firmaya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; görevli olan mahkemelerin asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğundan davanın usulden reddini, biletin promosyon bilet olarak davacıya tanımlandığını, COVİD-19 salgını sebebiyle iptal olan uçuşların belirtilen telefon numarasına aramalar sağlanarak, gerektiğinde mesaj ve mail gönderilmek suretiyle bildirildiğini, uçuş iptalinde müvekkilinin kusuru bulunmadığını, davacının zararı ve herhangi bir talep hakkı bulunmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı ile davalı hava yolu şirketi arasında ticari bir ilişkinin olmadığı, davacının yapmış olduğu yolculuğun mesleki ve ticari amaçla yapılmadığı, bu haliyle davacının tüketici konumunda olduğu, görevli mahkemenin de tüketici mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; uluslararası seyahatlerin asliye ticaret mahkemelerinin görev alanına girdiğini, bu yönde Uyuşmazlık Mahkemesinin 2020 yılında vermiş olduğu kesin nitelikte kararın mevcut olduğunu, davacının uçuşunun Fas-Türkiye arasında olduğunu, uyuşmazlığın mutlak ticari iş olarak kabul edilmesi gerektiğini, görevsizlik kararının hatalı olduğunu, asliye ticaret mahkemeleri görevli olduğundan kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, hava yoluyla yolcu taşıma sözleşmesine aykırılık nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan "6502 sayılı kanunun 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” şeklinde tanımlanmıştır.Aynı Kanun'un 73/1 maddesinde de;
tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu hüküm altına alınmıştır." Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı niteliğinde olması için taraflardan birinin tüketici, taraflardan birinin profesyonel satıcı(sağlayıcı) ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanıyor olması gerekmektedir. Somut olayda davacının mesleki amaçlı seyahat ettiğine ilişkin delil bulunmayıp, promosyon bilet nedeniyle uyuşmazlık doğmuştur. Uluslararası bir taşıma olması da mahkemenin görevini etkilemeyecektir. 2920 sayılı kanun uluslararası sözleşmelere ve TTK'na atıf yapmıştır. Bununla birlikte, davacının tüketici olması ve 6502 sayılı kanunun 3.
maddesinin birinci fıkrasının (k)bendindeki diğer koşulların bulunması sebebi ile dava konusu işlem tüketici işlemi niteliğindedir ve aynı yasanın 73/1.maddesi uyarınca görevli mahkeme Tüketici Mahkemesidir. Zira 6502 sayılı kanunun 83. maddesinde, taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği düzenlenmiştir. Açıklanan nedenlerle; davanın açılma tarihi itibariyle taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözmeye Tüketici Mahkemesi görevli olduğundan davalı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmemiş ,istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/01/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358780 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi