6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ciro imzası sahte ise menfi tespit davasında imza inkarı mutlak defidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2484 E. 2026/736 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Kambiyo senedine ilişkin menfi tespit davasında, çek üzerindeki ciro imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı bilirkişi incelemesiyle tespit edildiğinde, imza inkarı mutlak defi niteliğinde olduğundan herkese (iyiniyetli üçüncü kişi hamil dahil) karşı ileri sürülebilir ve iyiniyet iddiası dinlenemez. Bu tür davalarda uyuşmazlığın çözümü için ticari defterlerin incelenmesine gerek yoktur; mukayeseye esas imza asılları mevcutsa fotokopi üzerinden inceleme yapıldığı iddiası da yerinde bulunmaz.

Ele alınan sorunlar

Bilirkişi (grafoloji) incelemesinin usule uygunluğu ve fotokopi imza üzerinden inceleme yapıldığı iddiası → ret

İddia: Davalı, bilirkişi incelemesinde fotokopi imzalar üzerinden inceleme yapıldığını, belge asıllarının getirtilmediğini, raporun hükme esas alınacak nitelikte olmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: İnceleme yapılırken mukayeseye esas çok sayıda imza aslının mevcut olduğu anlaşıldığından, fotokopi imza üzerinden inceleme yapıldığı yönündeki iddia yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Diğer davalıların ticari defter ve kayıtlarının incelenmemesi iddiası → ret

İddia: Davalı, diğer davalıların defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava imza inkarına dayalı olduğundan, bu tür davanın çözümü için ticari defterlerin incelenmesine gerek bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

İyiniyetli üçüncü kişi (hamil) savunmasının imza inkarı karşısındaki geçerliliği → ret

İddia: Davalı, kendisinin iyiniyetli üçüncü kişi olduğunu ve ciro zincirinde kopukluk varsa sorumluluğun kopukluğun meydana geldiği andan sonraki cirantaya ait olacağını ileri sürmüştür.

Gerekçe: İmza inkarı mutlak defi niteliğinde olduğundan herkese karşı ileri sürülebilir; bu nedenle davalının iyiniyetli üçüncü kişi olduğu yönündeki iddiası dinlenemez.

Gerekçe kaynağı: özgün

Ceza dosyalarının (çek çalıntı iddiasına ilişkin) sonucunun beklenmemesi iddiası → ret

İddia: Davalı, çeklerin gerçekten çalındığının kesin mahkeme kararıyla tespitinin dava için önem arz ettiğini, ceza dosyalarının sonucunun beklenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Aleyhine yargı gideri hükmedilmesinin hatalı olduğu iddiası → ret

İddia: Davalı, davanın kendisi aleyhine sonuçlandırılıp yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İstinaf eden davalı son hamil olup dava kendisi aleyhine sonuçlandığından, aleyhine yargı gideri hükmedilmesi HMK'nın 326. maddesi hükmü gereğidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İmza inkarının mutlak defi niteliğinde olup herkese karşı (iyiniyetli hamile karşı da) ileri sürülebileceği ve bu tür davalarda ticari defter incelemesine gerek bulunmadığı yönündeki tespitler açısından bölgesel emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit kambiyo senedi ciro imza inkarı mutlak defi iyiniyetli üçüncü kişi ciro silsilesi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 326

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2484

KARAR NO 2026/736

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/12/2022

NUMARASI 2019/621 Esas - 2022/819 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 07/11/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/04/2026

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; davacı müvekkilinin Antalya Şubesinden davacı adına keşide edilen 6 adet çekin Antalya Bölge Müdürlüğü tarafından davacının  Çayırova Gebze'de merkez  adresine ... Kargo yoluyla kargo edildiğini, 6 adet çekin, davacıya ulaşmadan kargo aracından çalındığı için derhal tüm yasal yollara başvurulduğunu, çalınan tüm çekler için çek iptali davası açıldığını, huzurdaki davada ... ... nolu 19.09.2018 vadeli 50.000-TL bedelli çekin Ceza Mahkemesinde emanete alındığını, bu çekle ilgili icra takibi bulunmadığını ancak çalınan çeklerdeki kaşenin ve imzaların sahte olduğundan yapılan ciroların da sahte olduğunu, davacının huzurdaki davalılara hiçbir borcu bulunmadığından borcun olmadığının tespit edilmesine karar verilmesini talep  etmiştir.

Davalı ... vekili: davacı tarafından davaya konu edilen çekin kargo firmasında çalındığından bahisle borçlu olmadığının tespiti amacıyla davanın açıldığını, davacının yasal defterleri incelendiğinde görüleceği üzere cari hesaplarının kayıtlı olmadığını, çekin ciro silsilesi incelendiğinde davalı şirket, davacı lehtardan sonraki ciranta olarak gözükmesine rağmen davacının da kabulünde olduğu üzere taraflar arasında ve ... ..Ltd Şti ile de aralarında ticari bir ilişkinin bulunmadığını, davanın müvekkiline yöneltilmesinde de hukuki bir yarar olmadığını, yargılama vs giderlerinden davalıya yöneltilmemesi gerektiğinden davanın usulden, aksi halde esaslan reddine  karar verilmesini savunmuştur. Diğer davalılar  davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece; dosyanın imza incelemesi için ... birimine gönderildiği, Fizik Grafoloji İhtisas Dairesi'nden verilen 20/05/2022 tarihli heyet raporunda; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çeklerde arka tarafta ...Kaşe izi üzerindeki imzalar ile şirket yetkilileri ..., ..., ...'ın mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği hususlarını bildirir rapor düzenlendiğini, davaya konu çekin arka yüzünde yer alan ...cirosunun sahte olduğu bu nedenle ciro silsilesinde kopukluk olduğu ve davacının çek nedeniyle borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne davacının ...

Bankasının ... seri nolu, ... tarafından keşide edilen,  lehtarı .. AŞ olan 19/08/2018 vade tarihli 50.000-TL bedelli çek nedeni ile davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

Davalı ... vekili; mahkemenin yeterli araştırma ve inceleme yapmadığı,her ne kadar davacının defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmışsa da diğer davalıların defter ve kayıtlarında herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, ... raporunda bir takım fotokopiler üzerinden inceleme yapıldığı,belge asıllarının getirtilmesi gerekirken getirtilmediğini, dosya kapsamında alınan ... raporu ve bilirkişi raporu usul ve yasaya uygun şekilde tanzim edilmediği ,hükme esas alınacak nitelikte olmayan raporlar baz alınarak davanın kabulüne karar verildiğini, ceza dosyalarının neticesinin beklenmediğini, çeklerin gerçekten çalındığının kesin mahkeme kararıyla tespitinin işbu dava bakımından son derece önem arz ettiğini, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı,müvekkilinin iyiniyetli 3.

kişi olduğunu, eğer ciro zincirinde bir kopukluk varsa ciro zincirindeki kopukluğun meydana geldiği andan sonraki cirantaya sorumluluk atfedilebileceğini,müvekkili yönünden davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi ve son hamil müvekkili aleyhine vekalet ücreti ve yargı gideri hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Huzurdaki dava, lehdarın imza inkarı nedeniyle  menfi tespit istemine ilişkindir. Davacıya gönderilen  6 adet çekin bulunduğu kargonun Gebzede kargo aracından çalındığı şüphelilerin ikrarından anlaşılan hırsızlık olayında kayıp olduğu; ..., ... tarafından davacı ...AŞ emrine keşide edilen, ... çek nolu, 19/09/2018 tarihli 50.000-TL bedelli çekin çalındığından ve üzerindeki davacıya ait ciro ve yazı sahte olduğundan bahisle davacının davalılara borçlu olmadığının tesbiti talep edildiği, mahkemece alınan ... Fizik İhtisas Dairesi raporunda  çek üzerindeki lehdar davacı şirkete atfen atılan ciro imzasının  davacı şirket yetkililerine ait olmadığının belirlendiği, ... nın fotokopi imzalar ile inceleme yaptığı ileri sürülmüş ise de incelemeye mukayese çok sayıda imza aslı  mevcut olduğu, ticari defterlerin incelenmediği ileri sürülmüş ise imza inkarına dayalı davanın çözümü için ticari defterlerin  incelemesine gerek bulunmadığı,davalının iyiniyetli üçüncü kişi olduğu ileri sürülmekte ise de imza inkarı mutlak defii olduğundan  herkese karşı ileri sürülebileceği ,iyiniyet iddiasının dinlenemeyeceği , istinaf eden son hamil davalı olup dava aleyhine sonuçlandığından aleyhine yargı gideri hükmedilmesi HMK nın 326 maddesi hükmü olup istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı ...  vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 3.415,50-TL istinaf karar harcından 853,87-TL peşin harcın mahsubuyla 2.561,63-TL harcın davalı ...'den alınarak Hazine'ye ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan 6.720-TL basın ilan kurumu reddiyatı ve 244-TL tebligat-posta masrafı olmak üzere toplam 6.964-TL istinaf yargı giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 20/04/2026

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358767 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.