Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin tespiti

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/126

KARAR NO 2023/118

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/11/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2022/341D.İş - 2022/341 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İhtiyati hacze itirazın kabulüne ilişkin  ek kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Alacaklı vekili, ... ile müvekkili firma arasında vadeli araç satımı konusunda varılan anlaşma neticesinde, müvekkili firmanın, borçluya ... plakalı aracı  vadeli olarak sattığını , 10.02.2022 tarihli  Satış Sözleşmesini ibraz ettiklerini,müvekkili şirketin aracın devrini sağlamış ve fiilen de teslim de ettiğini, ... tarafından ödenmesi gereken 11.07.2022 vade tarihli 10.08.2022 vade tarihli ve 12.09.2022 vade tarihli 10.10.2022 vade tarihli ve  her biri 5.880-TL bedelli dört adet bononun ödenmediğini, senetlerden birinin vadesinde ödenmemesi halinde müteakip senetlerin de muaccel olacağını bono metninde kararlaştırdıklarını, borçlunun ödemelerini yapmadığını, nihayetinde müteakip senetlerin de (toplam 32 adet bono) muaccel hale geldiğini ve müvekkilinin toplam 164.160-TL alacağının oluştuğunu,borçlunun aracı başkasına sattığını bildirerek, ...'ın ve kefil ...'ın menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yetecek kadarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

D. İŞ KARAR

Mahkemece, talep eden vekili tarafından talep dilekçesinin ekinde karşı taraf olan ... ile talep eden arasında düzenlenen araç satış sözleşmesinin sunulduğu, sözleşmede araç bedelinin 197.680-TL olduğunun, bu bedelin 10.000-TL'sinin peşin ödendiğinin, diğer kalan kısımlarının taksitler halinde ödeneceğinin, her bir taksit yönünden senet düzenlendiğinin belirtildiği, talep eden vekilince sunulan dilekçede karşı tarafça talep tarihinden önceki 5, 6, 7 ve 8 numaralı taksitlerin ödenmediğinin bu taksitler ve taksitlere ilişkin bonolar ile birlikte sözleşme doğrultusunda senetlerin de muaccel olacağının beyan edildiği, sözleşmenin 8.2 maddesinde satıcının borcun tamamını talep edebilmesi için bakiye borcun en az onda birini oluşturan ve sözleşmenin 6.maddesinde belirtilmiş, ödeme aracı olan senetlerden birbirini izleyen en az iki tanesini ödemede veya bakiye borcun en az dörtte birini oluşturan bir taksiti ödemede temerrüte düşmesi gerektiğinin düzenlendiği, talep eden vekilince vadesi gelip ödenmediği beyan edilen 5, 6, 7 ve 8 numaralı taksitlere ait 11/07/2022, 10/08/2022, 12/09/2022 ve 10/10/2022 vade tarihli her biri 5.880-TL bedelli 4 adet senet ile diğer taksitler nedeniyle düzenlenen senetlerin asıllarının sunulduğu,sözleşmedeki muacceliyet şartı birlikte değerlendirildiğinde talep eden tarafın yaklaşık ispat koşulunu sağladığı ve ihtiyati haciz şartlar oluştuğundan teminat karşılığında ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, öncelikle davanın yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin müvekkilinin ikamet adresi olan Antalya Mahkemeleri olduğunu,araç satış sözleşmesi tüketici hukukundan kaynaklandığı için Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğunu, satış sözleşmesinin  10/02/2022 tarihli  olduğunu ve araç tescilinin ise 17/02/2022 tarihinde yapıldığını,  ihtiyati haciz talep eden şirketin finansman şirketince de 16/02/2022 tarihinde rehin konulduğunu,11/07/2022 vade tarihli taksit ödemesine ilişkin müvekkil tarafından ödeme yapılmadığını iddia etse de dilekçe ekinde sunulan banka dekontları gereği bu ödemenin yapıldığını, ihtiyati haciz kararının itirazen kaldırılmasına   karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, ihtiyati haciz taleplerinin, 6100 Sayılı HMK'nun 6 maddesi uyarınca borçlunun yerleşim yeri mahkemelerine, bonoda ödeme yeri düzenlenmiş ise ödeme yeri mahkemelerine, bonoda ödeme yeri düzenlenmemiş ise TTK'nun 777/3 maddesi uyarınca keşide yeri mahkemelerine ve geçerli bir yetki sözleşmesi mevcut ise kararlaştırılan yer mahkemelerine ait olacağı,satış sözleşmesinde doğacak uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri , bonolarda ise İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olacağı düzenlenmiş ise de 6100 sayılı HMK'nun 17.maddesi uyarınca yetki sözleşmesinin tacirler arasında düzenlenebileceği,hakkında ihtiyati haciz talep edilenlerin tacir olduklarına ilişkin dosya içerisinde herhangi bir delil bulunmadığı, talep edenin de bu yönde beyan ve itirazının bulunmadığı, satış sözleşmesine konu aracın kayıtlarda kullanım amacının da hususi olduğunun belirtildiği, geçerli bir yetki sözleşmesinin bulunmadığı, hakkında ihtiyati haciz talep edilenlerin yerleşim yerlerinin Kepez/Antalya olduğu, bonolarda düzenleme yerinin Ataşehir/İstanbul olarak belirtildiği, 6100 Sayılı HMK'nun 6 maddesi ve  TTK'nun 777.

Maddesi doğrultusunda somut uyuşmazlıkta Antalya veya İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olacağı, hakkında ihtiyati haciz talep edilenler vekilince süresi içinde usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulduğu anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin itirazının kabulü ile, mahkememizin yetkisizliği nedeniyle 19/10/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, mahkemece verilen kararda taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen yetki göz ardı edilerek, senetlerin üzerindeki ödeme yerinin dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, ödeme yerine ilişkin düzenlemelerde dikkate alınmadan karar verildiğini, bu nedenle mahkemece verilen usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararına itirazın reddi ile şartları oluşan ihtiyati haciz kararının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Alacaklı tarafından ihtiyati haciz talebi bonolara dayalı olarak yapılmıştır. İİK'nun 258/1 maddesi uyarınca ihtiyati hacze yetkili mahkeme tarafından karar verilir. İhtiyati haciz talebi üzerine mahkemece ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olup olmadığı re'sen incelenemeyecek; ancak, mahkemenin yetkisine itiraz ihtiyati hacze itiraz süresi içinde ileri sürülebilecektir. İİK'nun 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belgeler bono olup mahkemenin yetkisi belirlenirken  kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, bonodan kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların  yerleşim yerinde,keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Yetki şartı bulunması halinde yetki şartının geçerli olması için HMK.'nın 17. maddesine göre, bono düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır. Talep dayanağı bonolar incelendiğinde, ihtiyati haciz talep edenin lehdar, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçluların keşideci ve avalist  olduğu, bonolar üzerinde ihtilaf halinde İstanbul Anadolu mahkemelerinin yetkili olduğuna dair kayıt bulunduğu,düzenleme yerinin Ataşehir olduğu belirlenmektedir. İhtiyati hacze itiraz eden tarafından ileri sürülen itirazda, ihtiyati haciz yargılamasında yetkili mahkemenin Antalya Tüketici Mahkemeleri olduğu ileri sürülmüştür. İhtiyati hacze itiraz halinde yetkiye yönelik itirazı kabul eden mahkemece ihtiyati haczin yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesiyle yetinilir.

HMK'nun 20 maddesindeki usul işletilerek,  dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilemez.Ayrıca Tüketici Mahkemesinin görevli olduğu ileri sürülmüş ise de araç ruhsat kaydında satışa konu araç ,kamyonet olduğundan kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmakla tüketici işlemi sözkonusu olmadığından  istemi incelemeye asliye ticaret mahkemesi  görevlidir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, talep eden vekilince talep dilekçesinin ekinde sunduğu araç satım sözleşmesi ve senetlerde bulunan yetki şartının geçersiz olduğu,bonoya dayalı alacak aranılacak olduğundan alacaklı kendi ikametgahı mahkemesinde ihtiyati talebinde bulunamayacağı,ancak bonolarda ödeme yeri bulunmadığından düzenleme yeri itibariyle İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Antalya  Mahkemelerinin yetkili olduğu,ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkili olmadığı anlaşılmakla yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz kararına ilişkin yetki itirazının  kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin  ek kararda isabetsizlik olmadığından alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca  ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın alacaklıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/01/2023