Nakdi teminat ödemesinin yazılı delille ispat edilememesi nedeniyle istinaf reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1533 E. 2023/356 K. · · İlk derece: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan Nakdi Teminat Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
bayilik (acente-kıyas)
Gerekçe özeti
Bayilik sözleşmesi kapsamında teminat olarak ödendiği iddia edilen bir para tutarının varlığı ve miktarı hakkında ispat yükü, bu iddiayı ileri süren tarafa aittir ve iddia HMK 200. madde gereğince yazılı delille ispatlanmalıdır. Havale belgesinde alıcının kimliği ve paranın karşı tarafın hesabına geçtiği açıkça belirlenemiyorsa ve karşı tarafın ticari defterlerinde bu ödemeye ilişkin kayıt bulunmuyorsa, iddia ispatlanmış sayılmaz ve bu yöndeki talep reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Nakdi teminat ödemesinin ispatı → ret
İddia: Davacı, müvekkilinin Dörtkardeşler Kollektif Şirketi adına 1976 yılında 10.000-TL teminat ödemesi yaptığını, mahkemece bu hususun araştırılmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İhtilaf, davacı tarafından davalıya nakdi teminat ödemesi yapılıp yapılmadığı ve yapılmışsa miktarına ilişkindir; bu hususta ispat yükü davacı üzerindedir. Davacının bu iddiasını HMK 200. madde gereğince yazılı delille ispat etmesi gerekmektedir. Davacı tarafından ibraz edilen banka hesap cüzdanında 1976 yılında 10.000-TL havale göründüğü, ancak havalenin kime yapıldığının ve davalının hesabına geçip geçmediğinin anlaşılamadığı; ayrıca davalının ticari defterlerinde davacı tarafından ileri sürülen nakdi teminat ödemesinin kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda davacı, davalıya 10.000-TL nakdi teminat ödediği yönündeki iddiasını ispat edemediğinden, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Bayilik sözleşmelerinde nakdi teminat ödemesi iddiasının ispatında yazılı delil zorunluluğunun (HMK 200) uygulanışı ve havale belgesinin alıcı kimliği belirsizse ispat aracı olarak yetersizliği açısından yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ ispat yükü↗ yazılı delil↗ ticari defter kaydı↗ nakdi teminat↗ bayilik sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1533
KARAR NO 2023/356
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/02/2020
NUMARASI 2017/851 Esas - 2020/108 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/03/2023
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalı aleyhine alacaklarının tahsili amacıyla Biga İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası icra takibi başlattıklarını, davalının hem yetkiye hem de borcun 11.182,66-TL kısmına itiraz ettiğini, davalının itiraz dilekçesinde müvekkilinin davalıya borçlu olduğundan bahsedildiğini, ancak müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun olmadığını, yetki itirazı sonrasında İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe devam edildiğini, davalının yine 11.182,66- TL'lik kısma itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu belirterek davalının kısmi itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, taraflar arasında uzun süreden beri süregelen bayiilik ilişkisi olduğunu, en son 30/07/2010 tarihli ve 18/09/2010'dan itibaren 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, davacının icra takibinde 10.000-TL nakit teminat bedeli, 20.000-TL teminat mektubu bedeli ve 5.820,07-TL prim ve positive kart puan ücreti talep ettiğini, ancak davacının müvekkili şirket nezdinde 10.000-TL tutarında nakit teminatı olmadığını, teminat mektubu bedeli ve davacının müvekkilinden alacaklı olduğu prim ve positive kart ücreti toplamı 24.637,41-TL'nin tüm fer'ileriyle birlikte 20/09/2016 tarihinde yetkisiz Biga İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasına ödendiğini, müvekkilinin davacıya başka bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine, davacının alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacının 6100 sayılı HMK. m.200 kapsamında 10.000-TL nakdi teminat alacağı olduğu hususunu yazılı belge ile ispat edemediği, alacağın kendi ve davalı defterlerinden de anlaşılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin Dörtkardeşler Kollektif şirketi adına 10.000-TL teminat ödemesini 1976 yılında yaptığını, mahkemece bu husususun araştırılmadığını, davalının asgari alım taahhüdü nedeniyle cezai şart alacağının bulunmadığını, davalı tarafça tazmin edilen teminat mektubu bedellerinin müvekkiline ödendiğini, ancak 10.000-TL nakdi teminat bedelinin ödenmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava; sona eren bayilik sözleşmesi nedeniyle iade edilmeyen nakit teminat tutarının iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alacaklı tarafından borçlu ... A.Ş. aleyhine 03/02/1976 tarihli 10.000-TL nakdi teminat ödemesi, nakde çevrilen 20.000-TL teminat mektubu bedeli, 5.820,07-TL prim bedeli olmak üzere toplam 35.820,07-TL asıl alacak 2.866,21-TL işlemi faiz alacağının tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından ödenen 24.637,41-TL ödeme sonrasında 11.182,66-TL alacak yönünden takibin durduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, davacı tarafından teminat ödemesi olarak yapıldığı ileri sürülen ödemenin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olup hüküm davacı tarafından 10.000-TL nakdi teminata ilişkin kısım yönünden istinaf edilmiştir.
Davacı ile davalı arasında bayilik ilişkisi bulunduğu ve en son 30.07.2010 tarihinde imzalanan 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 26. Maddesinde, "Alacağı vadeli malların ve işbu sözleşmede yazılı tüm vecibe ve taahhütlerinin teminatı olmak üzere, bayi; ...'ya ... adına düzenlenecek, ..'nun muvafakat edeceği bir veya birkaç bankaya ait, ...'nun muvafakat edeceği metne uygun, her türlü masrafı bayi tarafından karşılanacak, tutarı ... tarafından tespit ve tayin edilecek kesin ve süresiz banka teminat mektubunu/mektuplarını vermeyi, verilen bu teminatları, ilerde risk artışına göre yükseltmeyi beyan, kabul ve taahhüt eder, Ayrıca bayi, verilen bu teminatları, ileride risk artışına göre yükseltmeyi beyan kabul ve taahhüt eder.
Ayrıca bayi, işbu sözleşmeden ötürü ...nun tazminat, cezayi şart, kar mahrumiyeti, alacak ve sair talep hakkı doğduğu takdirde, hiçbir ihtara hüküm kurulmasına hacet kalmaksızın ...'nun bu talep haklarını İşbu teminatlardan mahsup etmeye yetkili olduğunu peşinen kabul ve taahhüt etmiş olup, bu hususta ...'ya karşı her türlü itiraz, def'i ve dava haklarından peşinen ve gayrikabili rücu bir şekilde feragat etmiştir.” şeklindeki hüküm ile teminat hususu düzenlenmiştir. İhtilaf, davacı tarafından davalıya nakdi teminat ödemesi yapılıp yapılmadığı, yapılmış olması halinde miktarı hususunda olup bu konuda ispat yükü davacının üzerindedir. Davacı bu iddiasını HMK'nın 200. Maddesi gereğince yazılı delil ile ispat etmesi gerekmektedir.
Her ne kadar davacı tarafından ibraz edilen banka hesap cüzdanında 1976 yılında 10.000-TL (Eski para birimi) havale görünmekte ise de havalenin kime yapıldığı, davalının hesabına geçip geçmediği anlaşılamamaktadır. Diğer taraftan davalının ticari defterlerinde davacı tarafından ileri sürülen nakdi teminat ödemesi kayıtlı değildir. Bu durumda davacı davalıya 10.000-TL nakdi teminat ödendiği yönündeki iddiasını ispat edemediği anlaşıldığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 125,50-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/03/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358706 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi