Gizli ayıba bağlı değer kaybında ihbar süresi ve TBK 223
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/103 E. 2023/339 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Ticari satıma konu malda, kullanımdan kaynaklanmayan ve alıcının basit bir gözden geçirmeyle fark edemeyeceği nitelikte, imalat hatasına dayalı bir kusur bulunuyorsa bu kusur gizli ayıp olarak nitelendirilir ve ayıp ihbar süresi bakımından TBK 223. madde hükmü uygulanır; alıcının ayıbı öğrendiği tarihten sonra makul süre içinde satıcıya bildirimde bulunması ihbar yükümlülüğünün yerine getirildiğini gösterir. Ayrıca, bilirkişi raporunda değer kaybı bedelinin hem TL hem de yabancı para karşılığı olarak gösterilmesi, hüküm yalnızca TL üzerinden kurulmuş ve bundan davalı aleyhine bir sonuç doğmamışsa, tek başına hükmü sakatlayan bir isabetsizlik oluşturmaz.
Ele alınan sorunlar
Ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, davacının TTK'da öngörülen muayene ve ihbar yükümlülüğüne aykırı davrandığını, bu nedenle dava hakkının ortadan kalktığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Somut olayda ayıp, kullanımdan kaynaklanmayan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte, motor kaputundaki orijinal etiketlemelerden ve renk ölçümlerinden imalat hatasına dayalı olduğu anlaşılan gizli bir ayıptır; bu nedenle ayıp ihbar süreleri bakımından TBK 223. madde hükmü uygulanır. Davacı şirket yetkilisinin 09.05.2018 tarihinde davalı şirkete gönderdiği e-postada, 07.05.2018 tarihli ekspertiz incelemesi sırasında kaputtaki boya kalınlığının tespit edildiğinin bildirilmiş olması karşısında, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı anlaşılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Değer kaybı bedelinin euro kuru üzerinden hesaplanmasına ilişkin istinaf sebebi → ret
İddia: Davalı vekili, değer kaybına hükmedilecekse dahi belirlenecek tutarın euro kuru üzerinden hesaplanmasının kabulünün mümkün olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bilirkişi raporunda değer kaybı alacağının 52.168,63-TL olduğu belirtildikten sonra satın alma tarihindeki kur üzerinden 15.618,45-euroya tekabül ettiği ayrıca hesaplanmış ise de, hüküm TL üzerinden yapılan hesaba göre kurulmuş olup bu euro hesaplaması hükümde aleyhe bir etki yaratmamıştır; bu kısım ayrıca davacı tarafça da istinaf edilmemiştir. Bu nedenle euro kuru üzerinden hesaplama yapıldığına yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari satımda gizli ayıbın niteliği (imalat hatasına dayalı, kullanımdan kaynaklanmayan, basit incelemeyle fark edilemeyen kusur) ile bu ayıba ilişkin ihbar süresinin TBK 223 çerçevesinde değerlendirilmesi ve alıcının ayıbı öğrendiği tarihten kısa süre sonra yapılan bildirimin süresinde ihbar sayılması yönlerinden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gizli ayıp↗ ayıp ihbarı↗ değer kaybı↗ TBK 223↗ delil tespiti↗ ticari satım↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/103
KARAR NO 2023/339
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
DAVA
Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan Semenin Tenzili)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/03/2023
Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, 18/11/2016 tarihli 529.630,85-TL (158,572,11-Euro) bedelli fatura ile satın alınan ... plakalı, BMW marka otomobilin, bir süre kullanıldıktan sonra satılmak istenildiğinde ön kaputta boya kabarması tesbit edildiğini, Büyükçekmece 3. SHM 2018/14 D. İş dosyası ile araç üzerinde keşif yaptırıldığını, 05/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda ön kaputun boyalı/ayıplı olduğunun belirlendiğini, bu raporun davalı tarafa ayıp ihbarı mahiyetinde tebliğ edildiğini, Bakırköy 4. SHM 2018/156 D. İş dosyası ile, araçta mevcut ayıp sebebiyle oluşan değer kaybının tespit edildiğini, 10/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda da ön kaputun boyalı/gizli ayıplı olduğunun ve değer kaybının 52.168,63-TL olduğunun belirlendiğini ,değer kaybının 15.618,45-Euro'ya tekabül eden değer kaybının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacı tarafın yasanın öngördüğü ayıp ve ihbar yükümlülüğüne uygun davranmadığını bu nedenle de dava hakkı ortadan kalktığını, davaya konu araçta davacının iddialarının aksine üretimden kaynaklanan ve hukuken ayıp olarak nitelenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, orijinal ve üretici standartlarında teslim edilen araçta değer kaybı olduğu yönündeki iddiaların kabulü mümkün olmadığını, araçta iddia olunan değer kaybının euro üzerinden tahsil edilmesi talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, delil tespit raporunun yokluklarında yapıldığını ve taraflarına tebliğ edilmediğini, tespit raporunun hükme esas alınması mümkün olmadığını, bu nedenle davacının ihbar yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacının Bakırköy 4. SHM 2018/156 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırdığı düzenlenen bilirkişi raporu uyarınca ön kaput üzerinde boya kalınlığı sebebi ile araçta gizli ayıp olduğu ve de değer kaybının satın alınan tarihteki kur üzerinden 15.618,45-Euroya tekabül ettiği tespit edildiği, araçtaki ayıbın ön kaputtaki boya kalınlığından oluştuğu ve de bunun her üç bilirkişi tarafından da gizli ayıp olarak nitelendirildiği, tramer kayıtları da incelendiğinden denetime elverişli 16/07/2019 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak araçtaki gizli ayıp sebebi ile değer kaybının satış tarihindeki döviz kuruna göre 19.000-Euro'ya isabet ettiği anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak 15.618,45-Euro karşılığı 52.168,63-TL' nin 18/11/2016 tarihinden itibaren değişen oranlarda ticari reeskont faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, davacı tarafın TTK'nda öngörülen muayene yükümlülüğüne aykırı davranması sebebiyle dava hakkını kaybettiğini, davacı tarafın, davaya konu boyama işleminin aracın satım ve tesliminden önce gerçekleştiğine ilişkin iddiasını ispatlayamadığını, dava konusu araç döviz cinsinden satın alınmayıp değer kaybına hükmedilecekse dahi belirlenecek tutarın euro kuru üzerinden hesaplanmasının kabulü mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satıma konu araçdaki değer kaybının tazminine ilişkindir.Davacı şirketın 18.11.2016 tarihinde satın aldığı aracın Büyükçekmece 3.SHM nin 2018/14 D.İş sayılı dosyasında 05/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda aracın ön kaput boyası yönünden gizli ayıplı olduğu tespit edilmiş akabinde davacı tarafça ayıba bağlı değer kaybının tespiti Bakırköy 4.SHM'nin 2018/156 D.İş sayılı dosyası ile talep edilmiş alınan 10/09/2018 tarihli bilirkişi raporunda ön kaput üzerinde boya kalınlığı nedeniyle değer kaybının 52.168,63-TL olduğu, satın alınan tarihteki kur üzerinden 15.618,45-euro ya tekabül ettiği tespit edilmiştir.Mahkemece, delil tespiti raporları yanında alınan bilirkişi raporunda kullanım hatasından kaynaklanmayan, motor kaputundaki orijinal etiketlemelerden ve renk ölçümlerinden imalat hatasına dayalı olduğu tespit edilen, ortalama bir bireyin satın alma esnasında göz incelemesiyle anlayamayacağı, araçda değer kaybı yaratan motor kaputundaki boya kusurunun, gizli ayıp bulunduğu tespit edilmiştir.
Somut olayda yani kullanımdan kaynaklanmayan ve basit bir gözden geçirmeyle tespit edilemeyecek nitelikte bir ayıp söz konusu olduğundan, ayıp ihbar süreleri bakımından TBK’nın 223.maddesi hükmü uygulanacaktır.Davacı şirket yetkilisi 09.05.2018 tarihinde davalı şirkete gönderdiği e-posta ile mailinde 07.05.2018 tarihli ekspertiz incelemesi sırasında kaputtaki boya kalınlığının tespit edildiğini bildirdiği ayıp ihbarının süresinde yapıldığı anlaşıldığından davalı vekilinin ayıp ihbarı yapılmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;Gerek delil tespiti raporlarında gerekse mahkemece alınan raporlarda gizli ayıba ilişkin tespitler birbiriyle örtüşmektedir.Davacı tarafça Bakırköy 4.SHM'nin 2018/156 D.İş.
sayılı dosyasındaki bilirkişi raporuna dayanarak değer kaybı alacağı talep edilmiş olup bu dosyada değer kaybı alacağının 52.168,63-TL olduğu belirtildikten sonra satın alma tarihindeki kur üzerinden 15.618,45-euroya tekabül ettiği hesaplanmış ise de bu hesaplama hükümde aleyhe etkili olmamış, TL üzerinden yapılan hesaba göre karar verilmiş ve bu kısım davacı tarafça istinaf edilmemiştir.Davalı vekilinin euro kuru üzerinden hesaplama yapıldığına yönelik istinaf nedeni yerinde değildir. Hükümde isabetsizlik olmadığından,davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Alınması gereken 3.563,63-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 670-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.893,63-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 22-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/03/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358632 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi