Kesin süre içinde bilirkişi avansı yatırılmazsa mevcut duruma göre karar verilir

(6100 S. K. m. 281, 353, 355, 358)

Taraflar arasında görülen dava neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ilişkin verilen hükmün davacı vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili davacı tarafından ithal edilen emtianın deniz yoluyla davalı tarafından taşındığını, emtianın geç teslim edilmesine rağmen iyi niyetle teslim alındığını, daha sonra kutuların açıldığında emtianın (polisajlı ayakların) matlaştığının tespit edildiğini, sigorta şirketine başvurarak sörvey yapıldığını, hasarın sebebinin malların uzun süre denizde kalması olarak belirlendiğini belirterek hasar bedeli olarak 36.366- TL'nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf, kendilerinin taşımayı yapan ……. LTD. firmasının acentesi olduğunu, kendilerinin bizzat sorumlu olmadığını, eşyanın gönderilene teslim edildiğini, mallar teslim alınırken, herhangi bir bildirim ve itiraz yapılmadığını, iddia edilen bozulmanın imalattan mı denizde kalmaktan mı kaynaklandığının belli olmadığını, eşya teslim tarihine ilişkin bir kaydın bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme, davaya konu emtianın taşıyana SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEAL kayıtlarıyla teslim edildiğini, bu kayıtların yükün konteynır içine yerleştirilmesi sayılması v.b tüm faaliyetlerin yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlamına geldiğini, konteynırın dış yüzünde herhangi bir hasar meydana gelmediği gibi ürünlerin hava ve nemle temas etmeyecek şekilde kabarcıklı ambalaj malzemesiyle teker teker sarıldığını ve karton kutuyla paketlenerek, hava ve sıvıyla temasının önlendiğini böylelikle, hasarın emtianın gemide uzun süre kalmaktan kaynaklanmayacağı, ürünlerdeki hasarın taşımadan kaynaklandığının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, bilirkişilerin duruşmada dinlenmesine karar veren mahkemenin sonraki celse gerekçesiz olarak karardan rücu ettiğini ve böylece hüküm kurduğunu, ayrıca dava konusu emtianın niteliği itibari ile paslanma konusunda kimyasal teknik görüş verecek ehliyette bilirkişi bulunmadan rapor alındığını, konişmentonun süre itibariyle bayat konişmento olduğunu, sigorta ekspertiz raporunda hasarın deniz hava koşulları ile ilgili olduğunun belirtildiği ve hesaplamanın hatalı olduğunu belirterek kararın ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, deniz yoluyla taşınan emtianın geç teslim iddiasını da içeren hasarlanmasından dolayı taşıyıcının sorumlu olup olmadığına ilişkindir. Dairemizce ilk derece mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesine yönelik itirazın ilk derece mahkemesince tam olarak karşılanmadığı ve bilirkişi heyetinde alüminyum menşeli dava konusu emtianın matlaşması - hasarlanması konusunda bir uzman bilirkişiden görüş alınması amacıyla duruşma açılmasına karar verilmiş ve yapılacak incelemeye esas olmak üzere bilirkişi ücreti olarak belirlenen avansın duruşma gününe kadar yatırılması gerektiği, 08/02/2017 tarihli tensip tutanağında açıkça yazılmış ve bu tutanak HMK 358/1 maddesi ihtarı ile birlikte davacı vekiline tebliğ edilmiştir.

22/03/2017 tarihinde gerçekleştirilen duruşmaya davacı vekili mazeretsiz olarak katılmamış ayrıca ön görülen avansı da yatırmamıştır. Davacı tarafın duruşmanın yapıldığı gün saat 23:41 itibariyle ön görülen gider avansını yatırdığı daha sonra dosyasına giren evraktan anlaşılmakla birlikte avans, ön görülen kesin süre içerisinde yatırılmadığı için HMK 358. maddesi uyarınca değerlendirme yapılmak gerekmiştir.

HMK'nın 358/3 maddesine göre başvuran mazeretsiz olarak duruşmaya katılmadığı veya tahkikat ile ilgili giderler süresi içinde yatırılmadığı takdirde dosyanın mevcut durumuna göre karar verilir. Şu kadarki ön görülen tahkikat yapılmaksızın kararın verilmesine olanak bulunmayan hallerde başvuru reddedilir.

Davacı tarafça emtianın deniz yolculuğunun uzamasından emtianın rutubet ile teması sonucu meydana geldiği ileri sürülmüş, davalı taraf ise bozulmanın malın üretiminden kaynaklandığını, herhangi bir hasar bildirimi yapılmaksızın emtianın teslim alındığını savunmuştur. Yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde mobilyacı bilirkişi de aynı yolda kanaat bildirmiştir. Dairemizce davacı tarafından uzman bilirkişiden rapor alınmadığına yönelik ileri sürülen bu istinaf sebebi yerinde görülerek konusunda uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmak üzere duruşma açılmış, bilirkişi giderlerinin yatırılması yolundaki ihtarata rağmen belirlenen kesin süre de, bilirkişi gideri yatırılmadığı gibi davacı vekili duruşmaya da katılmamıştır.

Kesin süre dışında yatırılan bilirkişi ücreti nedeniyle kararlaştırılan tahkikat yapılamamış olduğundan, davacı tarafın bozulmanın uzun süren deniz yolculuğundan ileri geldiği iddialarının konu uzman bilirkişilere inceletmeden kesin olarak tesbiti mümkün olmadığından mevcut duruma göre delil değerlendirilmesi yapılarak karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

HMK 355 maddesi gereği; diğer istinaf sebeblerinin değerlendirilmesinde ise; mahkeme bilirkişinin rey ve görüşlerine bağlı olmayıp, bilirkişi raporuna itiraz halinde HMK'nın 281/2 maddesinde yazılı olduğu şekilde duruşmada sözlü olarak açıklamada bulunmasını isteyebilir. Davadaki yargılama sürecinde 09/06/2016 tarihli duruşmada teknik bilirkişiler .... ve ......'in gelecek duruşmada dinlenilmesine karar verilmişse de 29/09/2016 tarihli duruşmada bu karardan rücu edildiği, mahkemenin raporda eksiklik veyahut belirsizliğin tamamlanması veya açıklığa kavuşturulması açısından bilirkişilerin sözlü açıklamalarda bulunmasına gerek duymadığı sonucunu çıkardığı kabul edilmiş davacı vekilinin istinafa konu ettiği husus davanın esasına etki eder nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu emtianın taşınmasına ilişkin konişmento da yer alan SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEAL kayıtlarının emtianın konteynır içinde yüklenmesinden yükletenin sorumlu olduğunu gösterdiği, Taşımaya konu emtianın da yükleten tarafından ambalajlı olarak konteynıra yüklendiği, ayrıca yükün teslim alınması esnasında herhangi bir itiraz bulunmadığı, ayrıca malın gönderilen yükleme limanından çıkış tarihinden teslim tarihine kadar süre göz önüne alındığında muhtemel teslim tarihinin aşıldığı, fakat davacının gecikmeye de itiraz etmeden ve malları da gerekli sörvey incelemesine tabi tutmadan teslim aldığı, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde emtianın hasarlanmasının deniz taşımacılığından kaynaklanmadığının belirlendiği, deniz taşıma süresinin aşılmasından dolayı meydana gelip gelmediğinin de tahkikatın yapılamaması nedeniyle aksi bir tesbit elde edilmediği, bu durumda taşıyıcının sorumlu sayılamayacağı, bu esas kabul edildiğinde diğer istinaf nedenlerinin de hukuki bir değer taşımadığı, mevcut deliller esas alınarak yürütülen yargılama ve varılan hukuki sonucun dosya içeriğine uygun olup istinaf sebeplerinin HMK 358/3 ve 353(1)b-1 gereği yerinde olmadığı kanaatine varılarak istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 358/3, 353/(1) b-1 maddesi uyarınca esastan REDDİNE,

İstinaf başvuru tarihi itibariyle alınması gereken 79,70 TL istinaf başvuru harcı ile 85,70-TL istinaf karar harcı olmak üzere toplam 165,40-TL harcın peşin alınan 172,70-TL den mahsubuyla fazla olan 7,3-TL harcın davacıya iadesine,

Dairemizde yapılan tek duruşmaya iştirak eden davalı vekili için takdir olunan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 2. Bölüm 18/a maddesi uyarınca 990- TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan gider avansının istek halinde davacı tarafa iadesine,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile, karar verildi.

30. 03.2017 (¤¤)