6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Devredilen malvarlığının iadesi davasında kayyım ve tedbir talepleri

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/59 E. 2017/70 K. ·

Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir İstemi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir malvarlığının iadesine ilişkin davada, davanın tarafı olan diğer şirketin yöneticilerinin temsil yetkisiyle ilgili esasa dair karar verilemez; ancak dava konusu malvarlığını koruyucu tedbirler alınabilir. Aynı uyuşmazlık sebeplerine dayanılarak ayrı bir davada tasfiye memurlarının azli talebinin haklı sebep bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş olması halinde, bu ret hükmünü etkisiz kılacak nitelikte bir ihtiyati tedbir kararı verilemez. Kamulaştırma bedeli üzerindeki tedbir talebinde, davacının şirketteki hisse oranı, kamulaştırma bedelindeki pay oranıyla eşdeğer sayılamaz; tasfiye sonucuna göre pay belirlenmesi gerektiğinden, tedbirin daraltılması talebi tasfiye hükümlerine aykırı bulunabilir.

Ele alınan sorunlar

Yönetim kayyımı atanması talebinin reddi → ret

İddia: Davacı vekili, davalı şirketler yöneticilerinin usulsüz işlemler yaptığını, tasfiye memurlarının zararlandırıcı işlemleri bulunduğunu ileri sürerek her iki şirketin yöneticilerinin temsil yetkisinin kaldırılıp kayyım atanmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Eldeki davanın konusu, usulsüz devredildiği iddia olunan şirket malvarlığının iadesidir; bu davanın mahiyetine göre esasa dair diğer şirket yöneticilerinin temsil yetkisi ile ilgili bir karar verilmeyecek olup, ancak dava konusu malvarlığı ile ilgili koruyucu tedbirler alınması mümkündür. Diğer şirketin tasfiye memurlarının azli talebi bakımından ise, davacı bu dosyada ileri sürdüğü aynı uyuşmazlıkları sebep göstererek ayrı ve bağımsız bir yargılamada da azil talebinde bulunmuş, o davada mahkemece azil için haklı sebep bulunmadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir. Aynı sebeplere dayalı olarak verilmiş bu ret hükmünü ortadan kaldırır nitelikte bir ihtiyati tedbir kararı verilemez. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin her iki şirket yöneticilerinin temsil yetkisinin sınırlandırılması ve kayyım atanması istemlerinin reddine ilişkin kararı yerindedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Kamulaştırma bedeli üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılması veya daraltılması talebi → ret

İddia: Davalılar vekili, kamulaştırma bedeli üzerindeki ihtiyati tedbirin tamamen kaldırılmasını, bu mümkün olmadığı takdirde teminat karşılığı ruhsat bedeli tutarını aşan kısım için, bu da mümkün olmadığı takdirde davacının şirketteki payı kadar hesaplanacak tutarı aşan kısım için tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Dava, devredilen malvarlığının şirkete döndürülmesi davası olup, taşınmazın iadesine karar verilmesi halinde kamulaştırma bedelinin tamamının ilgili şirkete döneceği, davacının %24 hisse sahibi olmasının kamulaştırma bedelinde de %24 hisse sahibi olduğu anlamına gelmeyeceği, çünkü tasfiye sonucunda davacının ancak artı bakiyeden payı kadar alacağı gözetilmelidir. Tedbir kararı taşınmazın üçüncü kişilere devrini engelleyici niteliktedir ve talep tasfiye hükümlerine aykırıdır. Bu nedenle tedbirin kaldırılması veya daraltılması talebinin reddi yerindedir. (BAM'ca yerinde görülen ilk derece mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Aynı uyuşmazlık sebeplerine dayanılarak ayrı bir davada verilmiş ret kararının, farklı bir davada ihtiyati tedbirle etkisizleştirilemeyeceğine ve şirket paylarının kamulaştırma bedeli üzerindeki payla eşdeğer sayılamayacağına ilişkin değerlendirmeler bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir yönetim kayyımı temsil yetkisinin sınırlandırılması tasfiye memuru azli kamulaştırma bedeli hukuki menfaat derdestlik

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353/1-b.1HMK 362/f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

(6100 S. K. m. 353, 362)

Taraflar arasında görülen yargılama sırasında; ihtiyati tedbir isteminin ve ihtiyati tedbirin daraltılması isteminin reddi üzerine davacı ve davalılar vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA ve TALEP: Davacı vekili asıl davada vermiş olduğu dava dilekçesinde; husumet yöneltilen .......Ltd. Şti ile diğerleri aleyhine açtığı birleşen davada ise ..... AŞ ye yönelttiği davasında davacının ....... A.Ş. 'nin %24 oranında hissedarı olduğunu, şirkete ait tüm malvarlığını genel kurul kararı alınmaksızın yönetim kurulu kararı ile, ..... AŞ nin yöneticileri tarafından yine aynı aileye mensup ..... Madencilik Ltd. Şti.ne devredildiğini ve bir kısmının bilahare diğer davalılara devredildiğini, şirketin tüm malvarlığını teşkil eden devrin genel kurul kararı olmaksızın yapıldığından hükümsüz olduğunu belirterek devir işlemlerinin mutlak butlan nedeniyle geçersizliğinin tespitine, satışa konu yönetim kurulu kararlarının iptaline, satışı yapılan mal varlıklarının iade edilerek yeniden .....

Şirketi adına tescilini talep etmiş, Yargılama aşamasında, .......AŞ ile devralan ..... Madencilik şirket ortak ve yöneticilerinin aynı kişilerden oluştuğunu, daha evvelce yapıldığı üzere ..... şirketi aleyhine zararlandırıcı eylemlerin engellenmesi için her iki şirketin yöneticilerinin temsil yetkilerinin kaldırılarak her iki şirkete kayyım atanmasını talep etmiştir.

CEVAP

Asıl ve birleşen davada davalılar vekili cevap ve beyan dilekçelerinde; açtığı davalardan sonuç alamayan davalının borçlusu ..... Şirketi olan her biri 750.000-usd olan üç adet sahte bono düzenleyerek şirketi borçlandırarak icra takibi başlatıldığını, davacının bu eylemi nedeniyle mahkum olup hükmün kesinleştiğini, davacının amacının şirketi aciz duruma düşürerek tüm mal varlığını ele geçirmeyi amaçladığını, mahkemece verilen 27.6.2014 tarihli ihtiyati tedbir kararı nedeniyle kamulaştırma bedelinin ..... şirketine ödenmediği, ihtiyati tedbirin kaldırılması taleplerinin reddedildiğini, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına olmadığı takdirde davacı payını aşan kısım için kararın daraltılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkeme; her iki şirketin yöneticilerinin usulüne uygun olarak atandığı, ve YK kararlarının iptali isteminin İst.

5. Anadolu ATM.'nde açılan davanın derdest olduğu gerekçesi ile kayyım atanmasına yönelik ihtiyati tedbir isteminin reddine, Davalı şirketler vekilinin kamulaştırma bedeli üzerindeki ihtiyati tedbirin kısmen veya tamamen kaldırılması talebi kamulaştırmaya konu fabrika sahasının tamamının ..... Şirketi'ne devredildiği, eldeki davada karar sonunda taşınmazın iadesine karar verilmesi halinde kamulaştırma bedelinin tamamı ..... A.Ş'ye döneceği için kamulaştırma bedelinden davacının pay alıp alamayacağının şirketin tasfiye sonucuna göre belirleneceği, davacının da tasfiye payının korunması yönünden hukuki menfaati bulunduğu nazara alınarak ihtiyati tedbirin kaldırılması veya daraltılması talebinin reddine karar verilmiştir.

DAVACININ İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, ....... AŞ nin usulsüz olarak tasfiyeye sokulduğu yöneticileri hakkında ...... Ltd. Şti. ni aracı kılarak ..... AŞ yi dolandırmaktan dolayı İst. Anadolu 2. ACM.2016/467 esas sayılı dosyasında yargılandıklarını, ..... tasfiye memurlarının zararlandırıcı işlemlerinin mahkemelerce yapılan incelemelerde anlaşıldığını, satışlardan ..... 'ın hiçbir gelir elde etmediğinin İst. Anadolu 5.ATM nin 2011-136 esas sayılı dosyasında tesbit edildiğini ibra edilmeyen YK üyelerinin halen tasfiye memuru olarak görev yaptığını, yine İst. Anadolu 7.ATM de görülen 2013-172 esas sayılı dosyada kayyum atanması talebinin genel kurul kararının iptali istenmediğinden reddine karar verilmiş ise de YK üyelerinin seçimine ilişkin GK kararının iptali davasının da İst.

Anadolu 5.ATM nin 2011-136 esas sayılı dosyada görüldüğünü, usulsüz işlemlerin yapıldığı tarihte ki YK üyelerinin hali hazırda tasfiye memuru olarak görev yaptığını, mahkemenin kayyım atanması talebinin reddine ilişkin kararın kaldırılarak müvekkilinin talebi doğrultusunda hüküm verilmesini talep etmiştir.

DAVALILAR VEKİLİNİN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı şirketler vekili ihtiyati tedbir kararının kamulaştırma bedellerinin ödenmemesine ilişkin olduğunu, en son 29.12.2016 tarihli celsede de ret edildiğini, ..... Madencilik Şirketine ait 10.239.240-TL istimlak bedelinin bir kısmının yatırım tutarına ait olduğu, ihtiyati tedbire ve uygulamasına yönelik ret kararının kaldırılmasına bu mümkün olmadığı taktirde teminat karşılığı ruhsat bedeli tutarı olan 415.262,94-TL yi aşan kısım için ihtiyati tedbirin kaldırılmasını bu da mümkün olmadığı takdirde, davacının şirketteki payı kadar hesaplanacak tutardan fazlası için ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İst.

4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2012/38 esas sayılı dosyasında; davacı ..... ve ..... hakkında ..... şirketindeki temsil yetkisi bittiği halde eski tanzim tarihli bonolar tanzim ederek ....... AŞ yi borçlandırması nedeniyle nitelikli dolandırıcılık suçundan dolayı verilen mahkumiyet hükmünün Yargıtay 23.Ceza Dairesinin 2016/9539 esas sayılı ilamı ile onanmasına karar verilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan iddianame örneğinden bu kez davacının şikayeti ile İst. Anadolu 19.ATM nin 2013-42 esas sayılı dosyasında düzenlenen özel denetçi raporuna göre ticari defterlerin ibraz edilmediği, sahte fatura düzenleyerek .......AŞ yi 2008-2009-2010 yıllarında zarara uğrattıkları, işlemlerin ..... şirketi yararına yapıldığı iddiasıyla ..... yöneticileri hakkında dolandırıcılık suçundan kamu davası açılmıştır.

..... AŞ nin 26.11.2010 tarihinde yapılan genel kurulda alınan kararların iptali için İst. Anadolu 5.ATM nin 2011/136 esas sayılı dosyasında davacı tarafından dava açıldığı, 8 nolu kararın gayrimenkuller ve diğer emvalin satışına izin verilmesine ilişkin olup mahkemece bu kararın da iptaline karar verildiği, temyiz neticesinde; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 3.11.2016 tarih ve 2016/3015 esas sayılı ilamı ile davacının ..... Şirketinde tek başına yetkili olduğu dönemdeki tarih yazılmak suretiyle senet tanzim ederek şirketi borçlandırdığı, davacının cezalandırılmasına karar verildiği İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2012/38 Esas sayılı dosyası getirtilerek davacının gündemin 8. maddesi ile ilgili dava açmasının dürüstlük kuralına göre mümkün olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılması gerekçesi ile bozulduğu ve bozmadan sonra yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır.

İstanbul Anadolu 2. ATM. nin 2014/854 Esas -2016-230 karar sayılı ve 16.3.2016 tarihli hüküm ile davacı tarafından 19.4.2013 tarihinde yapılan genel kurulda alınan kararların iptalinin istendiği, 15.madde sayılı karar ile şirketin fesih ve tasfiyesine karar verildiği ve tasfiye memuru olarak YK üyelerinin seçildiği, öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilerek kararın icrasının durdurulmasına, tasfiye memurlarının azli ile yeni tasfiye memurları görevlendirilmesi talep edilmiş ve mahkemece tasfiye memurlarının azline gerekçe olabilecek herhangi bir haklı nedenin dosyada mevcut olmadığı gerekçesiyle tasfiye kararı alınması ve tasfiye memurları seçimine ilişkin 15.madde ile ilgili iptal istemi reddedildiği anlaşılmaktadır.

Elde ki dava da davacının talebi şirket malvarlığının şirkete iadesine karar verilmesidir. ..... şirketinin davada yer almasının sebebi bu işlemlerin diğer tarafı olmasıdır. Davacı bu şirketin ortağı değildir. Elde ki davanın mahiyetine göre esasa dair ..... yöneticilerinin temsil yetkisi ile ilgili bir kararı verilmeyecektir. Ancak davanın konusu olan malvarlığı ile koruyucu tedbirler alınması mümkün olabilir. Öte yandan ..... şirketi tasfiye memurlarının azli için: davacı bu dosyada ileri sürülen aynı uyuşmazlıklar sebep gösterilerek yukarıda özetlenen dava ile ilgili bağımsız bir yargılama yapılmış ve mahkemece azil için haklı sebep bulunmadığından istemin reddine karar verilmiş, aynı sebeplere dayalı verilen hükmü ortadan kaldırır şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gözetilerek ilk derece mahkemesince her iki şirketin yöneticilerinin temsil yetkisinin sınırlandırılarak şirkete yönetim kayyımı atanması istemlerine ilişkin olarak ret kararına karşı davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece 27.6.2014 tarihli ara karar ile usulsüz devredildiği iddia olunan taşınmazlardan bir kısmının kamulaştırılması nedeniyle kamulaştırma bedelinin ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve tevdi mahalli tayini kararı üzerine kamulaştırma bedeli olan 10.655.124,18-TL banka hesabına yatırılmıştır. Davalılar Vekili bu bedelin ..... şirketine ait olduğu ihtiyati tedbirin tamamen kaldırılması olmadığı takdirde davacının payı kadar daraltılmasını talep etmektedir. Mahkemece; açılan davada taşınmazın iadesinin talep edildiği, mahkemece konan tedbir kararının taşınmazın 3.kişilere devrini engelleyici olduğu, davacının ..... şirketinde %24 hisse sahibi olmasının kamulaştırma bedelinde %24 hisse sahibi olduğu anlamına gelmeyeceği, taşınmazın iadesine karar verilmesi halinde tasfiye sonucunda davacının artı bakiyeden %24 pay alacağı göz önüne alınarak tedbirin daraltılmasına ilişkin taleplerde yerinde görülmeyerek kaldırma veya daraltma talebinin reddine karar vermiş, bu gerekçe dairemizce de benimsenerek;

dava devredilen malvarlığının ..... şirketine döndürülmesi davası olduğu, talebin tasfiye hükümlerine aykırı bulunduğu mahkemenin her iki kalem isteği değerlendirme ve takdirinde isabetsizlik bulunmadığı dosya kapsamı delillere uygun olduğu kanaatına varılmış, davalılar vekilinin istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı ve davalılar vekilinin istinaf isteminin esastan REDDİNE,

Peşin harçların karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362.f gereği kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 02/03/2017 (¤¤)

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358620 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.