6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Hisse devir sözleşmesinde taraf olmayanın aktif dava ehliyeti

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2017/348 E. 2017/381 K. ·

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Davacının nitelemesi: Hisse Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir hisse alım-satım sözleşmesinde alıcı sıfatına sahip olmayan, sözleşmede taraf olmayan kişiler, o sözleşmedeki edim şartlarının yerine getirilmediği iddiasıyla bedelin iadesini talep edemez; bu talebi ileri sürme hakkı, sözleşmede alıcı sıfatını taşıyan tarafa aittir. Bedelin iadesi şartları oluştuğunda dahi, devredilen hisselerin devralınan tarafça iade edilmesi kaydıyla bedel talep edilebilir; bu koşul gerçekleşmeden sözleşmede taraf olmayan üçüncü kişilerin aktif dava ehliyeti bulunmaz.

Ele alınan sorunlar

Davacıların 19.08.2015 tarihli hisse alım-satım sözleşmesine dayalı talepte aktif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, 27.07.2015 tarihli taahhütname ile 19.08.2015 tarihli sözleşmedeki taahhütlerin birbirinden bağımsız olduğunu, taahhütnamenin yürürlükten kalkmadığını, ödemelerin davacılarca yapıldığını, TBK 129. maddesi uyarınca başkası yararına sözleşmeden söz edilebileceğini ve bu nedenle davacıların aktif dava ehliyetinin bulunduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: 19.08.2015 tarihli hisse alım-satım sözleşmesinin alıcı tarafında ..... A.Ş., satıcılar tarafında ise davalılar bulunmaktadır; davacılar bu sözleşmede taraf değildir. Ticaret sicil kayıtlarına göre davalıların hisseleri ..... şirketine devredilerek sicile işlenmiştir. Talep, 19.08.2015 tarihli sözleşmedeki şartların yerine getirilmediği iddiasına dayandığından, bu sözleşmedeki şartların yerine getirilmediğini iddia edebilecek olan, sözleşmede alıcı sıfatına sahip ..... şirketidir. Ödenen bedelin iadesi şartları oluştuğunda, hisselerin sahibi olan ..... şirketinin hisseleri davalılara iade etmesi kaydıyla hisse bedelini talep edebileceği gözetildiğinde, davacıların bu sözleşmeye dayanarak aktif dava ehliyetlerinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sözleşmede taraf olmayan kişilerin, o sözleşmeye dayalı edim ihlali iddiasıyla dava açamayacağı ve aktif dava ehliyetinin sözleşmenin tarafı olan kişiye ait olduğu yönündeki tespit, benzer hisse devri/sözleşme zincirlerinde taraf olmayanların açtığı davalarda emsal niteliğindedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
aktif dava ehliyeti (husumet)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
aktif dava ehliyeti husumet hisse alım-satım sözleşmesi itirazın iptali taahhütname

Atıf yapılan mevzuat: 6098 S. K. — 6098 S. K. 896098 S. K. 129

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

(6098 S. K. m. 89, 129) (6100 S. K. m. 353)

Taraflar arasında görülen dava neticesinde; hükmün davacılar vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekilince ilk derece mahkemesine vermiş olduğu cevap dilekçesinde, taraflar arasında 27.07.2015 tarihli hisse satış ve devir sözleşmesi akdedildiğini, 30.000-euronun sözleşme imzalanırken nakit kalan kısmın ise 100.000-TL sinin çekle 69.668-euroluk kısmın 31.08.2015 tarihinde nakit olarak ödendiğini, davalıların hisselerini 19.08.2015 tarihinde müvekkillerinin ortağı olduğu, ..... şirketine devredildiğini, davalıların sözleşmenin imzalanması üzerinden uzunca bir süre geçmesine rağmen taahhütlerini yerine getirmediğini, yine Milostone ME3 Güneş Enerji sistemleri A.Ş. İle imzaladığı Ortak girişim sözleşmesinin 5.2.b maddesindeki taahhütlerini de yerine getirmediğini, davalıların sözleşme ve satış taahhütnamesine aykırı davranması nedeniyle sözleşmenin Beşiktaş 12.

Noterliğinin 29.02.2016 tarih ve 2184 yevmiye nolu ihtarı ile feshedildiğini, ödenen bedelin iadesinin talep edildiğini, ancak ihtara rağmen ödemenin yapılmaması üzerine davalılar hakkında icra takip işlemi başlatıldığını, davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalıların takibe yönelik itirazlarının iptaline takibin devamına davalıların haksız itirazları nedeniyle icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmelerini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; yetkili icra dairesinin Malatya ya da İstanbul Anadolu İcra Dairesi olduğunu, dosyanın İstanbul Anadolu Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, müvekkillerinin sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirdiklerini, ........ Ltd Şti nin 100.000 TL lik sermayesinin ödendiğini ve hisse devrinin gerçekleştirildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmede " her biri 1 MW lisans altı olmak üzere toplam 5 MW GES sahip buluncağına" istinaden sözleşmenin imzalandığının belirtildiğini, müvekkili şirketin yükümlülüklerinin değişen yönetmelik sonucu imkansız hale geldiğini 23.03.2016 tarih ve 29662 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Yönetmelik'te yapılan değişikliklere göre;

1 MW'a kadar başvuru yapan bir gerçek veya tüzel kişinin, ortağı olduğu diğer bir tüzel kişinin aynı trafo merkezi için ayrı bir başvuru yapmasının engellendiğini, Yönetmelikte yer alan "doğrudan", "dolaylı", ve "kontrolünde olma" kavramları incelendiği zaman hisse devir sözleşmesine konu 5 MW GES için onay alamayacağının ortaya çıktığını, bunun da mevzuat nedeniyle (sonradan ve göngörülemeyen) bir imkansızlığın ortaya çıktığını gösterdiğini, ( 23.06.2016 tarihinde resmi gazete yayımlanan Elektrik Piyasalarında Lisansız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik) bu yönetmelik değişikliği belli olduğu zaman davacı tarafın hukuken imkansız hale gelen bu sözleşmeyi sözleşme hükümlerine aykırı olarak feshettiklerini, sözleşmenin 7.1.f.maddesine uyulmadan yapılan feshin geçerli olmadığını, öncelikle .....

... Ltd Şti nin müvekkillerine devrinin sağlanması gerektiğini, 18.08.2015 tarihli sözleşmenin 7.1.f maddesine göre "Hisseler'i Alıcı'dan devri ve teslim almayı kabul eder" hükmünü ihtiva ettiğini, bu noktada sözleşmeyi feshederek kendi edimini iade için adım atmayan davacıların, müvekkillerinden edimini ifa etmesini beklenilmesinin TBK md 97 hükmüne aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Davalıların yetki itirazı davacıların ikametgahının Şişli olduğu, dava konusu alacak para alacağı olması nedeniyle TBK.89. Maddesine göre alacaklının ikametgahında da açılabileceğinden yetki itirazının reddine ,27.7.2015 tarihli hisse satış ve devir taahhütnamesinin 19.08.2015 sözleşme ile hisse alım satım işlemi yapılmakla taahhütnamenin bir önemi kalmadığı, paylar ..... şirketine devredilerek hisselerin ticaret sicile işletildiğini, bu durumda 19.08.2015 tarihli sözleşmenin şartlarının yerine getirilmediğini iddia edecek olan ..... şirketi olduğunu, hisselerin ..... şirketi tarafından davalılara iadesi gerektiğini, bu durumda davacıların davada aktif dava ehliyeti olmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili 27.07.2015 tarihli sözleşme ile 19.08.2015 tarihli sözleşmedeki taahhütlerin birbirinden bağımsız taahhütler olduğunu, hem hisse devir taahhüdü, hem başka taahhütlerin bulunduğunu, taahhütnamenin yürürlükten kaldırıldığına ilişkin bir hüküm bulunmadığını, taahhütlerin müvekkilleri lehine verildiğini ve ödemelerinde müvekkillerince yapıldığını, 27.7.2015 tarihli sözleşmenin 1. maddesinde davalıların ..... şirketindeki hisselerini davacılara veya onların göstereceği kişilere devretmeyi taahhüt ettiklerini, yükümlülüklerin sözleşmenin 3. maddesinde düzenlendiğini taahhütlerini yerine getirmediklerini, sözleşmenin 7. maddesi gereği davalıların aldıklarını geri vermek zorunda olduklarını, hisselerin 19.08.2015 tarihli sözleşme ile .....

şirketine devredildiğini, 19.08.2015 tarihli sözleşmede de 27.7.2015 tarihli sözleşmedeki taahhütle aynı taahhütte bulunduklarını, 6098 sayılı TBK:129. Maddesine göre başkası yararına sözleşmeden söz etme imkanı olduğunu, paranın iadesinin istenebileceğini, bu nedenle müvekkillerinin aktif dava ehliyeti olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, davacılar tarafından davalılar hakkında, 27.07.2015 tarihli taahhütname ve 19.08.2015 tarihli satım sözleşmesine dayanılarak başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

27.07.2015 tarihli hisse satış ve devir taahhütnamesine göre, davalıların taahhüt eden olarak, ..... Enerji ... Ltd Şti ünvanlı şirket hisselerinin %100 ünü 100.000 Euro bedelle davacılara veya onların göstereceği kişilere satmayı ve devretmeyi kabul ve taahhüt ettikleri, Taahhütnamede 3.madde de bir takım şartların sıralanmış olduğu, 20 gün içinde bu şartların gerçekleşmemesi halinde 7.maddede ödenen bedelin iadesinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Yine 19.08.2015 tarihli ..... ... AŞ ile ..... ve ..... arasında imzalanan ..... ... Ltd Şti nin hisselerinin satış ve devrine yönelik hisse alım ve satım sözleşmesine göre sözleşmenin alıcı tarafında ..... ... AŞ, satıcılar tarafında ise davalıların bulunduğu, sözleşmeyle davalıların sahibi oldukları ..... ... Ltd Şti'ndeki paylarının davalılarca, ........ AŞ ye satışının şartlarının düzenlendiği, satın alma ve bedelinin ödenmesinin 4.maddede, satıcıların sorumluluklarının 7.maddede, sözleşmenin sona ermesinin 12.maddede düzenlendiği görülmektedir.

..... Enerji elektrik Üretim İnşaat Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. şirketinin sicil kaydına göre, şirket ortakları ..... ve .....'ın limited şirketteki tüm paylarının yapılan hisse satış sözleşmesi gereğince, ..... Teknoloji Yatırımları ve Ticaret AŞ ye devrettikleri ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmıştır.

19.08.2015 tarihli sözleşmenin alıcısının ..... şirketi, satıcılarının ..... ile ..... olduğu, sözleşmeye göre hisselerin bedeli olarak 130.000-Euro olarak ödemenin kararlaştırıldığı, alıcı olarak ..... şirketinin 30.000-Euro bağlanma parası olarak ödediğinin belirtildiği, sözleşmede alıcı sıfatıyla ..... şirketinin muhatap alındığı, davacıların hisse devri sözleşmesinde taraf olmadığı, Ticaret Sicil kayıtlarına göre davalıların hisselerini ..... şirketine devrederek sicile işletildiği, ihtilaf 19.08.2015 tarihli hisse alım-satım sözleşmesindeki şartların yerine getirilmediğinden bahisle talepte bulunulduğundan bu sözleşmedeki şartların yerine getirilmediğini iddia edecek olan sözleşmede alıcı sıfatına sahip .....

şirketi olduğu, paraların iadesi şartları oluştuğunda hisselerin sahibi olan ..... şirketinin hisseleri davalılara iade etmesi kaydıyla hisse bedeli olarak ödenen bedeli talep edebileceği göz önüne alındığında ilk derece mahkemesinin davacıların aktif dava ehliyeti olmadığından bahisle davanın reddine karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTANREDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine

HMK 'nun 353-b/1 maddesi uyarınca oy birliği ile kararın tebliğinden itibaren bir aylık süre içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/07/2017 (¤¤)

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/358616 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.