Taşıyıcı sıfatı ispatlanamayan davalıya karşı rücu talebinin reddi

(6100 S. K. m. 353, 362)

Taraflar arasında görülen dava neticesinde; ilk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin hükmün, davacı vekilince istinafı üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşüldü;

DAVA

Dava dilekçesinde özetle; davacının, nakliyat muhataralarına karşı sigorta güvencesi sağladığı 2 farklı alıcıya İran'dan gönderilen ve davalı taşıyıcının sorumluluğunda Türkiye'ye taşınan emtia içinden 25'er torbanın araçlar boş bir alanda park halinde bulunduğu ve araç sürücülerinin uykuda olduğu sırada çalındığını; olayın sigortalı alıcılar tarafından davacıya bildirilmesi üzerine görevlendirilen bağımsız eksper marifetiyle hasar/zarar miktarının belirlendiğini ve davacı sigortacının dava dışı sigortalılarının mağduriyetini giderdiğini; davacının, davalı taşıyıcının sorumluluğunda oluşan zarar yüzünden 2.783,33-TL ve 2.739,82-TL tazminat öderken sigortalılarından aldığı makbuz/temliknamelerle halefiyet hakkını da elde ettiğini;

ancak, her iki olayda da zarar sorumlusu olan davalıdan, ödediği bu bedelleri rücuen tahsil edemediğini, tahsili için başlatılan her iki icra takibinin de haksız yere yapılan itirazlarla durdurulduğu; bu nedenlerle, davalının icra takiplerine vaki itirazların iptali ile takiplerin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini; talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dava dilekçesini kendilerine usulüne uygun tebliğ edilmediğini, bu yüzden süresinde cevap veremediklerini, bilirkişi raporu ile davadan haberdar olduklarını belirterek; 09/02/2015 tarihli dilekçelerinde kendilerinin fiili ve akdi taşıyıcı olmadıklarını, davacının iddia edilen zararından sorumlu olmadıklarını, bir an için sorumlu olsalar bile taşıma İran'dan yapıldığı için sigorta poliçesinin kapsamı dışında olduğunu, bu itibarla davacının poliçe dışında yapmış olduğu ödemeden dolayı rücu etmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalının taşıyıcı sıfatının tespit edilemediği, taşıyıcı- taşıma işleri organizatörü sıfatına sahip olmadığı, bu hususta sadece davacı tarafından başvurulan ekspertiz raporunda görüş bulunduğu, buna istinaden davalının taşıma organizatörü sıfatının kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili, dava dışı sigortalılara ait emtianın davalı tarafından taşındığını, araçların davalı tarafından kiralandığı için fiili taşıyıcı olduğunu, Halkalı Gümrük Müdürlüğüne verilen dilekçede bunun ikrar edildiğini, CMR üzerinde de davalının İran Transın taşıma işleri organizatörü / Türkiye acentesi olduğu yönünde bilgi bulunduğu gerekçesiyle; kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava itirazın iptali davası olup, dayanağı ise karayolu ile uluslararası eşya taşıma sözleşmesi (CMR) uyarınca taşınan emtianın kısmi ziyaından- hasarından dolayı emtiayı sigortalayan davacının, sigortalısına yapmış olduğu ödemeye istinaden halef olarak taşıyıcı olduğu iddia edilen davalıya rücuuna ilişkindir.

Anadolu 9.İcra Dairesi'nin 2013/5008 sayılı dosyasında davacı 2.283- TL asıl alacak olmak üzere 2.866,25 TL üzerinden ilamsız takip yapmış, Anadolu 9.İcra dairesinin 2013/5009 Esas sayılı dosyasında ise 2.739,82- TL'si asıl alacak olmak üzere 2.792,56- TL üzerinden ilamsız takip yapmış olup, davalının itirazları ile takipler durmuş, davacıda eldeki davayı açmış bulunmaktadır.

Dosyada örneği bulunan 25/09/2012 tarihli Consignee olarak ….. Plastik...firması yazılı olan CMR senedinde Agent in Turkey İran Trans uluslararası nakliyat İstanbul - Turkey yazılıdır. Bunun dışında diğer taşımanın kaynağı ise 19/09/2012 tarihli CMR belgesidir, bu belgede davalı ile ilgili hiç bir bilgi yoktur. Agent in Turkey .. Gümrük Müşavirliği yazılıdır. Bu CMR belgesinin dayandığı olaya ilişkin takip, Anadolu 9. İcra Dairesinin 2013/5009 sayılı dosyasında gerçekleştirilmiştir.

Dava konusu taşımaların yapıldığı davacı tarafından nakliyat abonman sigorta sözleşmesi ile sigortalandığı dosyada bulunan poliçe örneklerinden anlaşılmaktadır.

Poliçelerin istisnalar kısmında, İran hükümetine bağlı kurum ve kuruluşlara, İran'da yerleşik kurum ve kuruluşlara, bu kurum ve kuruluşlardan hareket eden kişi kurum ve kuruluşlara, Birleşmiş Milletler ambargosu kapsamında İran'a petrol kaynağı oluşturmaya çalışan petrol ve gaz endüstrisinin gelişmesi için ana teknoloji sistemlerini üreten silah ya da nükleer malzeme tedarik eden firmalara ve belirtilen emtialara teminat verilmediği ifade edilmiştir.

Sunulan taşıma evraklarına göre;

28. 9.2012 tarihinde yurda giren 87AL 627/628 plakalı araca ait CMR ve ordino da taşıyıcı …..CO.LTD, 30.9.2012 tarihinde giren 69A841/842 plakalı araca ait ordino ve CMR de … ..CO.LTD.nin taşıyıcı olarak yazılı bulunmaktadır.

Dosyada sunulan belgelerden davalının taşıyan olmadığı, taşıyıcı olduğuna ilişkin (fiili ya da akti yönünde) herhangi bir belgenin bulunmadığı, görülmektedir. Bunun dışında taşıma işleri organizatörü olduğu sıfatının varlığına ilişkin herhangi bir ispat vasıtası da bulunmamaktadır. Yorumla davalının taşıyıcı sayılması mümkün değildir. Davalının gerçekleştirilen uluslararası karayolu taşıma işinde kendi adına navlun ücreti ve masraflara karşı muayyen bir para belirlenmediğinden (dava dosyasında bu hususu ispatlayacak bir ispat vasıtası bulunmamaktadır.) davalının akdi veya fiili taşıyıcı olarak kabulü mümkün görülmemektedir.

25. 9.2015 tarihli CMR belgesinde acente olarak adı yazılı bulunan davalı aleyhine doğrudan dava açılamayacağından, ancak taşıyıcıyı temsilen dava açılabileceğinden mahkemenin red kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, karar karşı ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde bulunmadığından başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/(1)-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.

20. 04.2017 (¤¤)