İpotekli kredide müteselsil kefile karşı ihtiyati haciz itirazının reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1881 E. 2024/1799 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Genel kredi sözleşmesinde yetkili mahkeme boş bırakılmışsa, HMK 6. madde uyarınca genel yetkili mahkeme (davalının yerleşim yeri mahkemesi) yetkilidir. Rehin (ipotek) teminatı yalnızca asıl borçlunun asaleten/kefaleten borcunu kapsayıp müteselsil kefillerin kefalet borcuna ilişkin ayrı bir teminat verilmemişse, İİK 45/1'deki rehnin önceliği kuralı bu kefiller yönünden uygulanmaz ve alacaklı doğrudan ihtiyati haciz talep edebilir. Kat ihtarına itiraz edilmesi, ihtarın İİK 68/b kapsamında belge sayılmasını engellese de alacağın muacceliyetini ortadan kaldırmaz. Asıl borçlunun ödemeden aciz halinde (örn. konkordato mühleti içinde) bulunması halinde, TBK 586/1-2 uyarınca alacaklı, asıl borçluya ihtar göndermeden doğrudan müteselsil kefile başvurabilir; borçlu ile kefile eş zamanlı ve tek ihtarla bildirim yapılması bu hakkı ihlal etmez.
Ele alınan sorunlar
Yetki itirazı (genel kredi sözleşmesindeki yetki şartı) → ret
İddia: Borçlular, genel kredi sözleşmesinde Anadolu Mahkemelerinin yetkili kılındığını, mahkemenin yetkisiz olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Genel kredi sözleşmesinin yetki şartına ilişkin maddesinde yetkili mahkeme kısmı boş bırakılmıştır. Bu durumda özel bir yetki sözleşmesi kurulmadığından, HMK 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu kabul edilmelidir. Borçluların yerleşim yerleri itibariyle yetkili ve görevli mahkeme Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğundan yetki itirazı yerinde değildir. (BAM'ca yerinde görülen Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Alacağın rehinle (ipotekle) teminat altına alınmış olması nedeniyle İİK 45/1 uyarınca ihtiyati haciz talep edilemeyeceği itirazı → ret
İddia: Borçlular, alacağın rehinle teminat altına alındığını, ... İcra Müdürlüğü'nde aynı alacak için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.
Gerekçe: İİK'nın 45/1. maddesine göre rehinle temin edilmiş bir alacağın alacaklısı, kural olarak yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak dosya kapsamına göre ipotek teminatlarının asıl borçlu şirketler tarafından verildiği, borçlu şirketlerin asaleten ve kefaleten borçlarının bu ipotekle teminat altına alındığı, karşı yan müteselsil kefillerin kefalet borçlarına ilişkin ise ayrıca bir teminat (rehin) verilmediği anlaşılmaktadır. Rehin teminatı müteselsil kefillerin kefalet borcunu kapsamadığından, İİK 45/1'deki rehnin önceliği kuralı bu kefiller yönünden uygulanamaz ve alacaklının kefillere karşı ihtiyati haciz talep etmesinde engel bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Kat ihtarına itiraz edilmesi nedeniyle borcun muaccel hale gelmediği itirazı → ret
İddia: Borçlular, kat ihtarına Büyükçekmece Noterliği'nden keşide edilen ihtar ile itiraz edildiğini, bu nedenle hesabın usulsüz kat edildiğini ve borcun muaccel hale gelmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Kat ihtarına itiraz edilmesi, ihtarın İİK'nın 68/b maddesi kapsamında belge sayılmasını engellemekte olup, bu itiraz kat ihtarıyla alacağın muaccel hale gelmesini önlemez; alacak kat ihtarıyla muaccel hale gelmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Asıl borçlunun konkordato mühleti içinde olması nedeniyle müteselsil kefile ihtarsız başvurulamayacağı itirazı → ret
İddia: Borçlular, asıl borçlu şirketin konkordato kesin mühleti süresi içinde olduğunu, mühlet içinde borca faiz işletilemeyeceğini ve borçluya (asıl borçluya) önce başvurulmadan direkt müteselsil kefillere başvurulamayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TBK'nın 586/1-2. maddesi hükmü gereği, asıl borçlunun ödemeden aciz halinde bulunması (somut olayda konkordato mühleti içinde olması) halinde, alacak rehinli olsa dahi alacaklıya, asıl borçluya ihtar tebliğine gerek olmadan müteselsil kefile doğrudan başvurma hakkı tanınmaktadır. Bu nedenle borçlu ile kefillere aynı anda ve tek ihtarla bildirim yapılmış olması, alacaklının önce asıl borçluya başvurma zorunluluğunu ihlal etmez.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İpoteğin sadece asıl borçlunun borcunu teminat altına aldığı, müteselsil kefilin kefalet borcuna ayrıca teminat verilmediği durumlarda İİK 45/1'deki rehnin önceliği kuralının kefile karşı uygulanmayacağı ve TBK 586/1-2 uyarınca asıl borçlunun aciz halinde (konkordato mühleti gibi) alacaklının ihtarsız doğrudan kefile başvurabileceği yönündeki tespitler, benzer ihtiyati haciz itirazı uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Genel kredi sözleşmesinde yetkili mahkeme belirlenmemişse (yetki şartı boş bırakılmışsa), HMK 6. madde uyarınca genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ müteselsil kefalet↗ rehnin önceliği kuralı (İİK 45/1)↗ kat ihtarı↗ muacceliyet↗ konkordato mühleti↗ yetki itirazı↗ genel yetkili mahkeme↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1881
KARAR NO 2024/1799
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 04/10/2024(Ek Karar)
NUMARASI 2024/519 D.İş - 2024/525 Karar
İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN
TALEP İhtiyati Hacze itiraz
İhtiyati haciz kararına itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; müvekkil bankanın İstanbul Trakya Kurumsal Şubesi ile imzalanan genel kredi sözleşmelerine istinaden dava dışı ... AŞ'ye kredi kullandırıldığını, karşı yan borçluların müteselsil kefil olduklarını, borç ödenmediğinden hesabın kat edilerek, Büyükçekmece ... Noterliğinin 22.04.2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile borcun 1 gün içinde ödenmesi istendiğini belirterek borçlular hakkında 5.183.179,79-TL alacağını karşılayacak oranda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini istemiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemece; talebin kabulü ile İİK’nun 257/1 maddesi gereğince alacaklının, 5.183.179,79-TL alacağın tahsilini teminen borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacakların ihtiyaten haczine, 6741 sayılı kanun uyarınca , teminat alınmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
İTİRAZ
İtiraz edenler vekili; müvekkillerinin tüm banka hesaplarına ve mallarına haciz koyulduğunu,mahkemenin yetkisiz olduğunu, yeterli miktarda ipotek bulunduğunu,... İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı dosyasında İpoteğin Paraya Çevrilmesi yoluyla aynı alacak için takip başlattığını, kat ihtarına itiraz edilmesiyle borcun muaccel hale gelmediğini, verilen hukuka aykırı ihtiyati haciz kararına itirazlarının kabulüyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; HMK'nın 6. Maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, borçluların yerleşim yerleri itibariyle yetkili ve görevli mahkeme Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğu için davalı tarafın yetki itirazının yerinde olmadığı, itiraz eden borçlunun sair itirazlarının İİK 265'de sayılan hallerden olmadığı nedeniyle ihtiyati haciz kararına itirazların reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İtiraz edenler vekili; kat ihtarına Büyükçekmece ... Noterliği'nden keşide edilen ... yevmiye numaralı ihtar ile itiraz edildiğini, asıl borçlu şirketin kesin mühlet süresi içinde olduğunu, konkordato mühleti içerisinde borca faiz işletilemeyeceğini hesabın usulsüz şekilde kat edildiğini, ... İcra Müdürlüğü ... Esas numaralı dosyasında İpoteğin Paraya Çevrilmesi yoluyla aynı alacak için takip başlattığını,borçlu ile müteselsil kefillere aynı anda ve tek ihtar ile bildirim yapılmış olması borçluya başvurmadan direkt kefillere başvurulması anlamına geldiğini ileri sürerek itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 265. maddesi hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK’nın 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir.
Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoluyla takip edebilir.” hükmünü içermektedir. İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular vekili; alacağın rehinle teminat altına alındığını, genel kredi sözleşmelerinde Anadolu Mahkemelerinin yetkili kılındığını ileri sürerek, devam eden ipotekli takip dosyasının numarasını bildirerek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir. Genel kredi sözleşmesinin yetki şartına ilişkin29 maddelerinde yetkili mahkeme kısmı boş bırakılmıştır. Bu halde karşı yan borçluların ikametgahı mahkemelerinin yetkili olduğunun kabulü gerekir. Ayrıca ipotek teminatlarının asıl borçlu şirketler tarafından verildiği ve borçlu ... ve ...
şirketlerinin asaleten ve kefaleten borçlarının teminat altına alındığı, karşı yan müteselsil kefillerin kefalet borçlarına ilişkin bir teminat verilmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca kat ihtarına itiraz edilmesi sadece kat ihtarının İİK nın 68-b maddesi kapsamında belge olmasını engellediği, kat ihtariyle alacağın muaccel hale geldiği, TBK'nın 586/1-2 maddesi hükmü gereği asıl borçlunun ödemeden acz halinde olması (konkordato mühleti) halinde ihtar tebliğine gerek olmadan, alacak rehinli olsa dahi alacaklıya müteselsil kefile başvuru hakkı verdiğinden karşı yan borçlular vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığından ihtiyati haciz kararına itiraz eden karşı yan borçlular vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan 50-TL istinaf giderinin borçlulardan alınarak alacaklıya verilmesine, borçlular tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/35505 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi